BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 40: Đoàn xe rời biệt thự trong bão

Đèn đường trong phố cổ hắt xuống mặt đường ướt thành từng vệt vàng dài. Đỗ Trọng Phú ngẩng lên nhìn bầu trời nặng mây của Hội An mùa bão, thầm tính trong…

Nội dung chương

Đèn đường trong phố cổ hắt xuống mặt đường ướt thành từng vệt vàng dài. Đỗ Trọng Phú ngẩng lên nhìn bầu trời nặng mây của Hội An mùa bão, thầm tính trong đầu những việc phải làm trong ngày, và cả những việc mình đang cố tránh không nghĩ tới.

Đoàn xe gồm xe cẩu chở bia, xe của phường và xe bán tải chở Phú ngồi ghế có bánh, cùng Lực đi theo phụ việc, rời biệt thự trong mưa bão. Gió quật ngã một tấm biển hiệu chắn ngang đường, nước ngập tới nửa bánh xe ở đoạn trũng đầu tiên. Phú ngồi trong xe, đôi chân cứng đờ không nhúc nhích, nhìn qua kính xe thấy đèn phố chập chờn, và lần đầu tiên ông sợ một điều rất cụ thể: nếu đêm nay không tới được cầu, ông sẽ không còn đêm nào khác để sửa.

Người dân trong phố vẫn giữ thói quen ghé miếu đầu cầu thắp một nén hương trước khi ra đồng hay mở hàng, một thói quen cũ kỹ mà bền như chính những viên đá lát đường. Không ai trong số họ ngờ rằng sự bình yên của cả dãy phố lại đang treo trên một tấm đá nằm im dưới chân cầu, thứ mà họ đi qua hằng ngày mà không hề hay biết.

Mười một giờ đêm, đoàn xe rời biệt thự trong tiếng bão quật vào hàng cây ven đường: xe cẩu chở tấm bia đi giữa, xe của gia đình và xe của phường nối theo sau. Phú ngồi trên xe, hai chân cứng đờ không tự bước xuống được, phải nhờ con trai dìu, mà mắt không rời tấm bia phủ bạt trên thùng xe phía trước.

- Việc này, theo Minh Quân, rồi sẽ đi tới đâu? Đỗ Trọng Phú hỏi khẽ, mắt không rời mặt nước kênh đang dâng ngoài kia. - Tới đâu thì cũng phải đi cho hết, không dừng giữa chừng được nữa. {cp} đáp, giọng chậm và chắc.

Đỗ Trọng Phú không phải người dễ tin vào những chuyện không nhìn thấy bằng mắt, nhưng Đỗ Trọng Phú cũng là người sống đủ lâu ở đất này để biết rằng có những điều tổ tiên dặn dò không phải để dọa trẻ con. Giữa tin và không tin, còn có một khoảng rất rộng tên là biết sợ, và khoảng ấy đang lớn dần lên theo từng ngày mưa.

Ai sống lâu ở Hội An cũng thuộc nằm lòng quy tắc của mùa mưa: nghe dự báo bão thì chằng chống mái nhà, kê cao đồ đạc, và tuyệt đối không coi thường nước lên trong đêm. Thế nhưng mùa mưa năm nay, thứ khiến người ta mất ngủ lại không chỉ nằm ở ngoài kênh.

Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Trọng Phú hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.

Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài.

Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, người thả lưới lâu năm ở bến kênh là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp.

Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình.

Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp.

Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, mấy bác chài lưới của dãy phố ven bờ là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.

Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, mấy người chài lưới già trên kênh là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa.

Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh.

Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp.

Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, những tay lưới kỳ cựu trong phố là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày.

Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài.

Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa.

Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, người thả lưới lâu năm ở bến kênh là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây.

Đêm xuống dần trên phố cổ, đèn lồng được thắp lên lác đác sau những ô cửa còn mở. Và dòng kênh cổ vẫn chảy qua chân cầu như nó đã chảy mấy trăm năm nay, mang theo trong lòng nó một bí mật mà từ nay không còn là bí mật của riêng ai nữa.

Chương khác

Xem thêm