CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 49: Nụ Cười Dưới Trăng Rằm

Thạch Văn Sang ngủ yên suốt quãng chiều còn lại của ngày rằm trên tấm chiếu trong chánh điện, hơi thở anh đều đặn và vầng trán anh mát hẳn như một người…

Nội dung chương

Thạch Văn Sang ngủ yên suốt quãng chiều còn lại của ngày rằm trên tấm chiếu trong chánh điện, hơi thở anh đều đặn và vầng trán anh mát hẳn như một người vừa qua khỏi một cơn bệnh dài ngày. Bà Thạch Thị Sa Rây ngồi bên cạnh con trai không rời nửa bước. Thỉnh thoảng bà lại đưa tay sờ nhẹ lên trán anh. Bà làm vậy để tự mình xác nhận lại điều mà bà vẫn chưa dám tin trọn vẹn sau gần một ngày một đêm sống trong lo sợ. Tới gần giờ lễ tối, Sang tự mở mắt tỉnh dậy, anh nhìn rõ từng gương mặt quanh mình và gọi được tên cha mẹ bằng một giọng yếu nhưng rành mạch từng tiếng.

Anh ăn hết nửa bát cháo loãng mà nhà bếp chùa mang vào, uống thêm một ly nước ấm rồi xin cha mẹ đỡ mình ra sân ngồi một lúc trước giờ lễ rằm bắt đầu. Thạch Văn Rith đỡ con trai đi từng bước ngắn qua khoảng sân đã khô gần hết nước mưa, tới chiếc ghế thấp đặt sẵn ở vị trí nhìn thẳng lên cổng tam quan phía trước. Sang ngồi xuống ghế, hai chân anh vẫn còn mỏi nhừ sau buổi quỳ dài buổi sáng, nhưng lưng anh ngồi thẳng được và đầu óc anh tỉnh táo hoàn toàn trong ánh sáng cuối ngày đang nhạt dần phía sau mái chánh điện.

Lễ rằm tháng tám của chùa Đầm Chằn diễn ra yên bình từ lúc trời vừa sụp tối, phật tử trong vùng đi qua cổng tam quan thành từng nhóm nhỏ với hương và hoa trên tay. Người đi lễ bước qua khoảng sân trước bệ tượng chậm rãi và lặng lẽ. Nhiều người ngẩng lên nhìn pho tượng Chằn một lúc lâu hơn thường lệ. Họ nhận ra chiếc nanh bên trái của ngài vừa có thêm một vệt vàng mới sáng lên dưới ánh đèn sân. Không ai trong số họ biết trọn câu chuyện của buổi sáng và buổi chiều vừa qua trong chùa, họ chỉ biết pho tượng gác cổng của làng mình vừa được nhà chùa chăm sóc lại đúng vào ngày lễ lớn nhất của tháng.

Đúng 19:30, trăng rằm tháng tám lên cao khỏi hàng cây phía sau đầm và tỏa ánh sáng rõ ràng xuống toàn bộ khoảng sân trước cổng chùa. Sư Cả Kim Muni cho gia đình họ Thạch biết buổi lễ trong chánh điện đã xong phần đầu, và ông bước ra sân đứng cạnh chiếc ghế của người thợ trẻ vừa qua cơn bệnh lạ. Ông nói đêm nay là đêm rằm mà cả đợt trùng tu đã hướng tới từ ngày đầu tiên. Ông bảo Sang cứ ngồi yên ở vị trí này. Anh hãy nhìn lên pho tượng do chính tay anh đã góp phần làm tổn thương. Anh cũng là người vừa chứng kiến nó được gắn lại trong buổi chiều nay.

Dưới ánh trăng rằm sáng rõ, gương mặt đá dữ tợn của Chằn Yeak hiện lên với từng đường nét quen thuộc mà Sang đã nhìn thấy suốt những ngày làm việc quanh cổng. Đôi mắt lồi trợn ngược vẫn giữ vẻ nghiêm khắc của một vị gác cổng ba trăm năm, chiếc chày kim cang bằng đồng trong tay tượng ánh lên một lớp sáng mờ dưới trăng. Chiếc nanh bên trái vừa liền lại mang trên thân nó vệt dát vàng còn mới, vệt vàng ấy bắt ánh trăng thành một đường sáng mỏng chạy dọc theo đường cong ngược của chiếc nanh trên mép môi đá.

Nhìn lâu vào gương mặt ấy trong ánh trăng, Sang có cảm giác pho tượng đang nhìn xuống khoảng sân bằng một vẻ khác hẳn vẻ dữ tợn mà anh vẫn quen thấy trong những buổi làm việc ban ngày. Anh nói khẽ với mẹ đang ngồi bên cạnh. Anh nói anh thấy gương mặt ngài dường như đang nở một nụ cười. Đó là một nụ cười không hiền lành và không dễ dãi. Nó uy nghiêm như nụ cười của một người gác cổng vừa tha cho kẻ biết lỗi được đi qua cổng của mình. Sa Rây nghe con trai nói vậy thì ngẩng lên nhìn theo hướng mắt của anh, bà gật đầu rất khẽ và nói bà cũng thấy gương mặt ngài đêm nay khác hẳn mọi đêm rằm bà từng dự lễ ở ngôi chùa này.

Rith đứng phía sau ghế của con trai, ông không nói mình có nhìn thấy nụ cười ấy hay không, ông chỉ đặt bàn tay lên vai con và giữ yên như vậy trong một quãng dài dưới ánh trăng. Ông nói dù ngài có cười hay không trong mắt người nhìn, một việc đã rõ ràng trước mặt cả nhà ông đêm nay. Pho tượng vẫn đứng nguyên ở cổng này. Ngài vẫn gác cổng cho chùa và cho cả xóm làng như ba trăm năm qua chưa từng thay đổi. Ông nói con trai ông còn ngồi được ở đây để nhìn lên tượng trong đêm rằm là nhờ chính thứ tự việc làm đúng đắn của nhà chùa, không phải nhờ bất kỳ sự may rủi nào của gia đình ông.

Sơn Văn Đen tới sân chùa vào quãng giữa buổi lễ tối, ông đi thẳng tới trước mặt Sư Cả và gia đình họ Thạch rồi chắp tay nói một việc mà ông nói là ông nợ buổi sáng hôm nay một lời nhận rõ ràng. Ông nói thay mặt đội thợ, ông nhận phần trách nhiệm quản lý của một người tổ trưởng đã để một người thợ quay lại công trường một mình trong buổi chiều giông mà không hề hay biết. Ông nói sổ điểm danh của ông ghi đúng giờ thợ rời chùa. Nhưng trách nhiệm của tổ trưởng không dừng lại ở cuốn sổ. Ông đã không kiểm tra lại khu vực cổng sau giờ nghỉ chung. Đó là việc một người giữ công trường lẽ ra phải làm trong một buổi chiều nhiều rủi ro như vậy.

Đen quay về phía Sang đang ngồi trên ghế thấp, ông nói ông không trách người thợ trẻ về phần lỗi của riêng anh, vì phần lỗi ấy anh đã tự nhận và tự trả trước tượng suốt buổi sáng nay rồi. Ông nói phần của ông là phần quản lý. Ông sẽ tự trình bày phần trách nhiệm ấy với cán bộ xã trong buổi nghiệm thu được dời sang sáng ngày mai. Ông không chờ ai nhắc. Ông cũng không đổ cho hoàn cảnh giông gió của buổi chiều hôm trước. Ông nói từ nay đội của ông làm ở bất kỳ cổng chùa nào cũng sẽ có người kiểm tra lại hiện trường sau giờ nghỉ. Dù trời yên hay trời giông cũng vậy. Mục đích là không còn một quãng trống không người chứng kiến nào như quãng trống của chiều ngày hai mươi bốn vừa qua.

Sư Cả nghe Đen nói xong thì gật đầu chậm rãi, ông nhìn lên pho tượng đang đứng trong ánh trăng phía trên đầu tất cả mọi người rồi mới cất tiếng đáp lại. Ông nói:

- Ngài vẫn gác cổng này, cho chùa và cho cả người biết lỗi.

Ông nói thêm rằng một vị hộ pháp đã quy y thì không bỏ cổng của mình vì lỗi của một người thợ. Ngài cũng không vì lỗi ấy mà quay lưng lại với một người đã quỳ đủ giờ và nhận đủ lỗi trước mặt mình. Ông nói buổi sáng mai, khi mặt trời lên, pho tượng vẫn đứng ở vị trí này với chiếc nanh mang vệt vàng mới. Đội thợ vẫn phải hoàn tất phần trách nhiệm giấy tờ của mình như bất kỳ đợt trùng tu nào khác của chùa. Ông nói hai việc ấy đi cùng nhau trong đời sống của ngôi chùa này: việc thiêng có lệ của việc thiêng, việc đời có sổ sách của việc đời, không việc nào xóa được việc nào.

Sang ngồi nghe Sư Cả nói mà nước mắt chảy xuống lặng lẽ trên hai bên má vẫn còn hằn vết sưng nhẹ ở khóe miệng sau một ngày dài. Anh nói anh cảm ơn nhà chùa đã không đuổi anh khỏi cổng này, và anh xin được quay lại làm nốt những phần việc còn lại của đợt trùng tu khi sức khỏe anh hồi lại trong những ngày tới. Sư Cả đáp rằng việc làm của anh với đội thợ sẽ được tính theo đúng điều khoản anh đã ký từ đầu đợt. Không thêm và không bớt vì câu chuyện của ngày hôm nay. Anh gật đầu nhận lấy câu trả lời ấy không một lời than vãn.

Trước khi gia đình chuẩn bị đưa Sang vào trong nghỉ, Rith hỏi con trai một câu mà ông đã giữ trong lòng từ lúc nghe tin buổi nghiệm thu được dời sang sáng mai. Ông hỏi anh đã nghĩ tới phần tiền công của mình sẽ bị xử lý ra sao sau câu chuyện này chưa, và ông nói ông hỏi không phải để trách con thêm một lần nữa trong đêm rằm này. Sang đáp rằng anh đã nghĩ tới việc ấy ngay từ lúc ngồi trên ghế thấp nhìn nhà chùa gắn lại chiếc nanh trong buổi chiều. Anh nói anh khỏi bệnh là phần của nhà chùa và của ngài, còn phần tiền công là việc của điều khoản anh đã ký, anh nhận đủ phần xử lý của mình mà không xin ai nới tay cho anh một đồng nào.

Sa Rây nghe hai cha con nói chuyện tiền công giữa sân chùa đêm rằm mà không chen vào một lời nào như mọi lần bà vẫn lo toan chuyện nợ nần của gia đình. Bà chỉ nói ngày mai là việc của ngày mai, đêm nay cả nhà còn ngồi được với nhau dưới ánh trăng này đã là điều bà cầu xin suốt một đêm một ngày qua. Bà nói món nợ vật liệu của nhà mình trả chậm lại một quãng cũng không sao, vì người trong nhà còn nguyên vẹn trở về mới là phần vốn lớn nhất mà bà không dám đánh đổi với bất kỳ khoản tiền nào.

Sang xin cha đỡ mình đứng dậy một lúc ngắn ngay trước bệ tượng, vì anh muốn tự mình chắp tay lạy ngài một lạy tạ ơn trong đêm rằm này bằng hai chân còn đứng được của chính mình. Rith và Sa Rây đứng hai bên giữ hờ khuỷu tay anh, anh cúi đầu xuống chậm rãi trước gương mặt đá mang vệt vàng mới, giữ tư thế ấy một quãng rồi tự đứng thẳng lại mà không cần ai nâng người anh lên.

Buổi lễ rằm khép lại dần khi phật tử lần lượt ra về qua cổng tam quan, khoảng sân trước bệ tượng trở lại yên tĩnh dưới ánh trăng vẫn còn sáng rõ trên cao. Gia đình họ Thạch đỡ Sang đứng dậy để đưa anh vào trong nghỉ ngơi, và trước khi rời sân, cả nhà cùng quay lại nhìn pho tượng thêm một lần cuối trong đêm rằm này. Phía sau chùa, đầm lầy nằm phẳng lặng dưới ánh trăng, mặt nước đen yên một màu không gợn, không một tiếng động lạ nào vọng lại từ phía bờ đầm trong suốt quãng đêm yên bình ấy.

Chương khác

Xem thêm