CỌP BA CHÂN Ở NÚI BÀ ĐEN - Chương 38: Vòng Tro Thử Nghiệm

Ngày 14/11/2026, vào buổi chiều, trước khi vào thung lũng, cả nhóm tập rải vòng tro lần cuối ở bãi đất trống chân núi dưới sự giám sát của ông Sáu. Bảo…

Nội dung chương

Ngày 14/11/2026, vào buổi chiều, trước khi vào thung lũng, cả nhóm tập rải vòng tro lần cuối ở bãi đất trống chân núi dưới sự giám sát của ông Sáu. Bảo là người rải chính, theo đúng cách đã học ở đêm suối cạn nhánh: đi chậm, tay rải đều, mắt nhìn xuống chân. Nhưng ở vòng tập này, theo yêu cầu của ông Sáu, Bảo cố ý để hở một đoạn ngắn ở phía sau, đoạn bị cọc tập và lá khô che khuất, để cả nhóm học cách phát hiện vòng hở khi kiểm tra chéo.

Ông Sáu đi kiểm tra một vòng và chỉ ra ngay đoạn hở đó mà không cần ai nhắc. Ông nói dứt khoát: vòng hở thì coi như không có vòng. Thứ giả giọng trong đêm sương sẽ không đi vào chỗ tro dày, nó sẽ tìm đúng chỗ hở mà vào, như nước tìm chỗ thấp. Một vòng tro chỉ giữ được ranh giới khi nó khép kín hoàn toàn, không đứt đoạn, không bị che khuất tới mức người kiểm tra bỏ qua. Ông bắt cả nhóm học lại cách kiểm tra: đi hai vòng ngược chiều nhau, một vòng nhìn vệt tro, một vòng nhìn các vật che khuất quanh vòng.

Bảo rải lại vòng thứ hai, lần này khép kín hoàn toàn, và cả nhóm thay nhau kiểm tra chéo cho tới khi ông Sáu gật đầu. Hà ghi vào sổ nhóm quy trình kiểm tra vòng tro của đêm cuối: Bảo rải, Đức kiểm tra vòng một, Hà kiểm tra vòng hai. Tuấn xác nhận cuối cùng trước khi trời tối, và bất cứ ai phát hiện đoạn hở đều có quyền bắt rải lại từ đầu. Quy trình đó được đọc thành tiếng một lần cho cả nhóm cùng nghe, kể cả ông Sáu.

Cuối buổi tập, ông Sáu giao bị tro dự phòng cho Hà giữ trong lều vào đêm cuối, dặn cô để bị tro ở đầu lều phía cô nằm, khô ráo và xa đèn dầu. Bị tro chính ông mang theo người khi đi tuần. Hà nhận bị tro bằng hai tay, buộc lại nút dây cho chắc và đặt nó vào túi y tế lớn của mình ngay trước mặt mọi người, để vị trí của nó trong đêm cuối không ai phải đoán. Tuấn ghi vào sổ vị trí của cả hai bị tro: một theo ông Sáu ở vòng ngoài, một trong lều do Hà giữ.

Hoàng hôn xuống, bãi tập chìm dần vào sương sớm. Nhóm thu dọn đồ tập và quay về điểm tập kết làm kiểm kê cuối cùng. Tuấn đi cuối hàng, đầu óc anh chạy lại toàn bộ những gì đã học và đã trả giá trong gần một tháng ở chân núi Bà Đen: quy tắc không đáp lời. Động tác úp nón lá, công thức tro và giới hạn của nó, vòng tro khép kín, đường rút theo suối cạn và luật bỏ phiếu. Anh biết đêm nay không còn chỗ cho một bài học mới nào nữa, chỉ còn việc làm đúng tất cả những gì đã học.

Bãi đất trống chân núi vốn là sân phơi nông sản cũ của xóm, mặt đất nện phẳng và rộng vừa đủ cho một vòng tròn lớn. Bảo chọn vị trí vòng tập ngay giữa sân, tránh xa đống rơm khô ở góc sân và chum nước của nhà dân gần đó. Ông Sáu đi một vòng quanh sân trước khi cho bắt đầu, nhặt bỏ mấy hòn đá sắc và một đoạn dây kẽm cũ nằm lẫn trong cỏ, bảo vòng tập phải sạch như vòng thật, đừng để vật lạ đánh lừa con mắt người kiểm tra.

Khi Bảo cố ý để hở đoạn sau lưng, anh làm rất khéo. Anh rải chậm lại ở khúc cua gần cọc tập, để vệt tro mỏng dần rồi đứt hẳn ở chỗ lá khô phủ lên. Đức đi kiểm tra vòng một và suýt nữa đã bỏ qua đoạn hở đó, vì mắt cậu cứ mải nhìn mặt tro sáng mà quên nhìn lớp lá che phía trên. Ông Sáu không nói gì ngay, chờ Đức đi hết vòng và tuyên bố vòng đã kín, ông mới từ tốn đi tới, dùng đầu gậy gạt lớp lá khô ra, để lộ khoảng đất trần trụi dài gần hai gang tay giữa hai đầu vệt tro.

- Đấy, ông nói, chỗ chết người nhất của một vòng tro không nằm ở tro mỏng hay dày, mà nằm ở chỗ người kiểm tra tin là nó kín.

Đức đỏ mặt, xin đi kiểm tra lại từ đầu theo cách ông vừa dạy: một vòng nhìn tro, một vòng nhìn vật che. Lần thứ hai, cậu phát hiện thêm một chỗ tro bị gió thổi dạt mỏng ở phía đầu sân dù không đứt hẳn. Hà đứng bên ghi lại cả hai lỗi vào sổ tập, ghi rõ người phát hiện vòng hai là Đức, như một cách trả lại công bằng cho cậu sau cái đỏ mặt ban đầu.

Lúc rải vòng thứ hai, Bảo thay đổi hẳn cách đi. Anh đi chậm hơn, cứ ba bước lại dừng, nhìn xuống chân mình và nhìn lại đoạn tro vừa rải. Hà đếm nhịp thành tiếng giúp anh giữ tốc độ đều, còn Tuấn cầm đèn soi xiên mặt đất để vệt tro hiện bóng rõ hơn. Khi Bảo về tới điểm bắt đầu và nối hai đầu vệt tro lại với nhau, cả nhóm im lặng nhìn vòng tròn xám khép kín trên mặt sân một lúc, như nhìn một vật gì vừa mong manh vừa chắc chắn lạ thường.

Ông Sáu còn bắt cả nhóm tập một tình huống giả định: nếu giữa đêm phát hiện vòng tro quanh lều bị hở do nước sương làm trôi, ai sẽ là người dặm lại và dặm bằng cách nào mà không bước ra khỏi vòng người. Hà được chọn làm người dặm vì bị tro dự phòng nằm ở đầu lều phía cô. Cô tập động tác rải dặm từ trong ra ngoài qua mép cửa lều ba lần cho thuần thục, tới lần thứ ba thì tay đã đều và không còn làm tro bay tung tóe vào trong lều nữa.

Trong lúc chờ Bảo rải vòng thứ hai, Hà tranh thủ hỏi ông Sáu một việc cô băn khoăn từ đêm suối cạn nhánh: nếu tro ẩm vì sương thì mùi có yếu đi không. Ông đáp tro ẩm thì mùi hăng bốc chậm hơn, nhưng bù lại vệt tro ẩm bám đất chắc hơn và khó bị gió thổi bay. Ông bảo người xưa chọn rải tro vào lúc sương vừa xuống chính là vì lý do đó, ẩm một chút lại hay, miễn là đừng để nước chảy thành dòng cuốn trôi cả vệt. Hà ghi câu trả lời vào lề sổ tập, cạnh sơ đồ vòng tròn cô vừa vẽ.

Đức sau buổi tập cứ ngắm mãi hai bàn tay dính đầy bụi tro xám của mình. Cậu nói nửa đùa nửa thật rằng từ đầu chuyến tới giờ, thứ làm cậu yên tâm nhất không phải máy quay hay đèn pin công suất lớn, mà là thứ bột xám rẻ tiền này và một ông lão đi rừng dạy cách nhìn mặt đất. Ông Sáu nghe thấy, chỉ xua tay bảo đừng thần thánh hóa nắm tro, nó chỉ là một ranh giới, giữ được hay không còn do người trong vòng có giữ kỷ luật hay không. Tro không thay người ta ngồi yên được, ông nói, người ta phải tự ngồi yên lấy.

Tuấn là người kiểm tra cuối cùng của vòng tập thứ hai, và anh kiểm tra theo đúng trình tự sẽ dùng trong đêm: đi vòng một nhìn tro, đi vòng hai nhìn vật che, cuối cùng đứng ở tâm vòng nhìn bao quát một lượt. Anh tuyên bố vòng đạt trước mặt cả nhóm, giọng nghiêm như đang nghiệm thu một công trình nhỏ. Bảo nghe hai chữ vòng đạt thì thở phào rõ tiếng, xoa hai tay vào nhau làm bụi tro bay lên một đám mờ trong nắng cuối ngày.

Dọn sân xong, cả nhóm xếp hàng đi bộ về điểm tập kết, Hà đi giữa với bị tro dự phòng ôm trước ngực như ôm một bọc đồ dễ vỡ. Sương sớm đã bắt đầu lãng đãng trên mặt ruộng thấp hai bên đường, trắng mờ và yên tĩnh. Không ai nói chuyện lớn, chỉ có tiếng dép và tiếng giày vải chạm trên mặt đường đất, cùng cảm giác buổi tập cuối cùng đã xong, và từ đây trở đi mọi thứ đều là thật.

Trên đường về, Bảo đi cạnh Tuấn và thú nhận lúc bị ông Sáu vạch ra đoạn hở, anh đã thoáng nghĩ ông cố tình làm khó nhóm trong buổi tập cuối. Giờ thì anh hiểu ngược lại: ông làm khó ở bãi tập chính là để đêm nay không ai phải trả giá cho một bài học tương tự ngay trước cửa lều. Tuấn gật đầu, bảo từ chuyện dấu chân anh giấu tới chuyện flycam, nhóm này toàn học bài bằng cái giá thật, may mà tới buổi tập vòng tro, cuối cùng cũng có một bài học được trả bằng tro và mồ hôi thay vì bằng mất mát.

Hà ôm bị tro đi thêm vài bước rồi bỗng dừng lại hỏi ông Sáu bị tro nặng chừng này, đêm nay cô đặt ở đầu lều có vướng lối ra vào không. Ông bảo không, cứ đặt sát vách lều phía trong, lúc cần lấy thì thò tay ra là tới, lúc không cần thì nó nằm yên như một người gác thầm lặng. Cô nghe xong thì siết lại dây đeo của túi y tế, bước nhanh hơn cho kịp hàng, trong lòng thầm tính sẵn vị trí đặt bị tro theo từng phân lều sẽ dựng.

Bụi tro còn vương trên tay áo của cả nhóm mãi tới lúc về tới sân điểm tập kết.

Buổi tập kết thúc khi nắng chiều đã ngả hẳn sang vàng sẫm và bóng núi bắt đầu trùm xuống sân phơi. Bảo thu lại phần tro tập còn thừa vào một túi riêng theo lời ông Sáu, vì tro đã rải tập không dùng lại cho vòng thật. Ông kiểm tra nút buộc của túi tro dự phòng trên tay Hà một lần cuối, kéo thử sợi dây gai cho chắc, rồi mới trao hẳn cho cô giữ, dặn tối nay bị tro này ở đâu thì người cô ở đó, hai thứ không rời khỏi người cô.

Chương khác

Xem thêm