ĐÀO NGỘT MẶT NGƯỜI Ở TÂY HOANG - Chương 28: Pháo đội trưởng ngã xuống
Sáng 11/10/1934, ở sân hào. Vùng Tây Hoang quanh pháo đài chỉ có cát, đá và gió, người ở trong pháo đài nghe rõ từng tiếng động nhỏ nhất từ miệng hào…
Nội dung chương
Sáng 11/10/1934, ở sân hào. Vùng Tây Hoang quanh pháo đài chỉ có cát, đá và gió, người ở trong pháo đài nghe rõ từng tiếng động nhỏ nhất từ miệng hào vọng lên.
Khi sân hào yên lại, người ta tìm thấy pháo đội trưởng Tôn Đại Dũng nằm chết bên khẩu pháo còn lại. Vết thương là vết lê đâm của lính mê sảng, bàn tay anh vẫn nắm chặt cần pháo hướng về miệng hào như đang giữ vị trí tới phút cuối. Mã Quốc Lương tự tay cởi lá cờ trên cột sân, đắp lên người cấp dưới của mình, rồi mở biên bản đình chiến ra, ghi tên Tôn Đại Dũng vào mặt sau của tờ biên bản chưa ai chịu ký. Ông ghi chậm, từng nét, và nói với Tần Văn Lễ đứng bên cạnh rằng người phản đối rút pháo mạnh nhất của đoàn phía đông đã chết vì chính những khẩu pháo không rút đó, chết bởi tay người chứ không bởi tay thú.
Triệu Đức Bưu tới báo cáo tình hình ca gác, nói rõ từng mục: người đủ, đèn đủ dầu, nước còn nguyên theo phần đã chia. Mã Quốc Lương nghe xong, dặn thêm mấy điều về việc giữ yên trong pháo đài, rồi ngồi vào bàn đá, đọc lại những dòng biên bản đã ghi từ ngày đầu vào pháo đài. Ở sân hào lúc đó, không ai nói to, mọi tiếng động đều như được nén xuống một nấc vì sợ làm kinh động tới thứ đang nằm yên dưới lòng hào.
Trên bàn đá trong sảnh, chồng giấy biên bản dày dần theo từng ngày, mỗi trang đều có người của hai bên cùng ký xác nhận ở góc. Trong không khí vẫn là mùi khói bếp lẫn mùi rơm khô từ gian chứa lương, thỉnh thoảng chen vào tiếng gió gõ vào cánh cửa gỗ của phòng quân y. Mã Quốc Lương đi ngang qua sân hào, dừng lại quan sát một lượt rồi mới đi tiếp, như người muốn ghi nhớ từng góc của nơi này trước khi có việc lớn xảy ra.
Triệu Đức Bưu tới báo cáo tình hình ca gác, nói rõ từng mục: người đủ, đèn đủ dầu, nước còn nguyên theo phần đã chia. Mã Quốc Lương nghe xong, dặn thêm mấy điều về việc giữ yên trong pháo đài, rồi bảo người lính trực ca rót thêm nước, rồi tự tay kiểm lại dây buộc ở cổng. Ở sân hào lúc đó, không ai nói to, mọi tiếng động đều như được nén xuống một nấc vì sợ làm kinh động tới thứ đang nằm yên dưới lòng hào.
Mã Quốc Lương đi một vòng quanh sân, kiểm lại từng vọng gác và từng chốt cửa như một thói quen không bỏ được. Ở sân hào, cát vàng mịn phủ lên mọi lối đi, và gió Tây Hoang lùa qua khe đá không lúc nào ngơi hẳn. Mã Quốc Lương ghi thêm mấy dòng vào cuốn sổ mang theo người, chữ viết đều và chậm, trong lúc ánh sáng xám của buổi sớm lọt qua khe cổng soi rõ từng vách đá chung quanh. Người lính trực gần đó đứng nghiêm chờ lệnh, lê đeo bên hông, mắt nhìn thẳng về phía miệng hào như mọi ca gác khác trong ngày.
Tần Văn Lễ tới báo cáo tình hình ca gác, nói rõ từng mục: người đủ, đèn đủ dầu, nước còn nguyên theo phần đã chia. Mã Quốc Lương nghe xong, dặn thêm mấy điều về việc giữ yên trong pháo đài, rồi ghi thêm mấy dòng vào cuốn sổ mang theo người, chữ viết đều và chậm. Ở sân hào lúc đó, không ai nói to, mọi tiếng động đều như được nén xuống một nấc vì sợ làm kinh động tới thứ đang nằm yên dưới lòng hào.
Trong sân hào, ánh đèn dầu chao nhẹ trong gió lùa, và mùi đá nóng phả lên sau một ngày nắng gắt làm căn gian như hẹp lại. Mã Quốc Lương ngồi yên một lúc, sắp xếp lại trong đầu những việc đã qua trong ngày và những việc còn phải làm trước khi trời tối hẳn. Lính hai bên ăn chung một bếp từ khi cổng đá đóng lại, ngồi lẫn vào nhau quanh những nồi cơm lớn mà ít ai còn phân biệt quân phục của nhau nữa.
Giữa lúc công việc đang dở, Mã Quốc Lương dừng lại hỏi Triệu Đức Bưu mấy câu ngắn. - Việc ở miệng hào cứ để tôi lo phần canh chừng, anh lo phần sổ sách là được rồi.
- Vậy tôi ở lại sảnh, có tin gì anh cho người vào báo ngay.
Cuộc trao đổi chỉ có vậy, ngắn và rõ như mọi việc trong pháo đài những ngày này, rồi mỗi người quay lại phần việc của mình ở sân hào.
Giữa lúc công việc đang dở, Mã Quốc Lương dừng lại hỏi Triệu Đức Bưu mấy câu ngắn. - Ngoài cổng đá có động tĩnh gì từ sáng tới giờ không?
- Chỉ có gió và cát thôi. Đường về vẫn chưa thấy bóng người nào cả.
Cuộc trao đổi chỉ có vậy, ngắn và rõ như mọi việc trong pháo đài những ngày này, rồi mỗi người quay lại phần việc của mình ở sân hào.
Mã Quốc Lương cho gọi ca trưởng hai đoàn tới, dặn lại giờ đổi ca và vị trí đứng gác trong ngày. Ở sân hào, cát khô lạo xạo dưới giày phủ lên mọi lối đi, và gió Tây Hoang lùa qua khe đá không lúc nào ngơi hẳn. Mã Quốc Lương đứng ở hiên đá nghe lính hai bên báo cáo, gật đầu từng mục một, trong lúc ánh sáng xám của buổi sớm lọt qua khe cổng soi rõ từng vách đá chung quanh. Người lính trực gần đó đứng nghiêm chờ lệnh, lê đeo bên hông, mắt nhìn thẳng về phía miệng hào như mọi ca gác khác trong ngày.
Pháo đài đá cổ hiện ra trong mắt Mã Quốc Lương với những phiến đá xám xếp chồng từ nhiều đời trước, và gió khô mang hơi cát vào sảnh làm cát vàng mịn bay lơ lửng trên mặt sân. Mọi thứ ở đây đều cũ, đều nặng, đều như đã đứng yên qua nhiều đời người, chỉ có những người vừa tới là còn mang theo sự vội vã của chiến trận. Mã Quốc Lương đưa tay chạm lên mặt đá lạnh, rồi rút tay về, quay lại với công việc đang chờ ở sân hào.
Pháo đài đá cổ hiện ra trong mắt Mã Quốc Lương với tường đá dày phủ một lớp bụi cát lâu năm, và gió khô mang hơi cát vào sảnh làm cát bụi xám vàng bay lơ lửng trên mặt sân. Mọi thứ ở đây đều cũ, đều nặng, đều như đã đứng yên qua nhiều đời người, chỉ có những người vừa tới là còn mang theo sự vội vã của chiến trận. Mã Quốc Lương đưa tay chạm lên mặt đá lạnh, rồi rút tay về, quay lại với công việc đang chờ ở sân hào.
Pháo đài đá cổ hiện ra trong mắt Mã Quốc Lương với tường đá dày phủ một lớp bụi cát lâu năm, và gió Tây Hoang lùa qua khe đá làm cát khô lạo xạo dưới giày bay lơ lửng trên mặt sân. Mọi thứ ở đây đều cũ, đều nặng, đều như đã đứng yên qua nhiều đời người, chỉ có những người vừa tới là còn mang theo sự vội vã của chiến trận. Mã Quốc Lương đưa tay chạm lên mặt đá lạnh, rồi rút tay về, quay lại với công việc đang chờ ở sân hào.
Mã Quốc Lương cho gọi ca trưởng hai đoàn tới, dặn lại giờ đổi ca và vị trí đứng gác trong ngày. Ở sân hào, cát vàng mịn phủ lên mọi lối đi, và gió Tây Hoang lùa qua khe đá không lúc nào ngơi hẳn. Mã Quốc Lương đứng ở hiên đá nghe lính hai bên báo cáo, gật đầu từng mục một, trong lúc ánh đèn dầu chao nhẹ trong gió lùa soi rõ từng vách đá chung quanh. Người lính trực gần đó đứng nghiêm chờ lệnh, lê đeo bên hông, mắt nhìn thẳng về phía miệng hào như mọi ca gác khác trong ngày.
Trong sân hào, ánh lửa bếp nhỏ cháy trong gian đá bên cạnh, và mùi dầu đèn và mùi gỗ ẩm trong phòng hẹp làm căn gian như hẹp lại. Mã Quốc Lương ngồi yên một lúc, sắp xếp lại trong đầu những việc đã qua trong ngày và những việc còn phải làm trước khi trời tối hẳn. Người giữ kho già đi lại trong sân như một cái bóng quen thuộc, chỗ nào trong pháo đài này ông cũng biết rõ hơn bất cứ ai mới tới.
Tiếng chuông đổi ca vang lên đều đặn từ tháp canh, nghe lâu thành một nhịp quen thuộc để mọi người trong pháo đài tính giờ. Trong không khí vẫn là mùi khói bếp lẫn mùi rơm khô từ gian chứa lương, thỉnh thoảng chen vào tiếng chân lính đổi ca vọng trên nền đá. Mã Quốc Lương đi ngang qua sân hào, dừng lại quan sát một lượt rồi mới đi tiếp, như người muốn ghi nhớ từng góc của nơi này trước khi có việc lớn xảy ra.
Mã Quốc Lương ngồi xuống bậc đá, nhìn ra miệng hào một lúc lâu mà không nói gì với ai. Ở sân hào, cát bụi xám vàng phủ lên mọi lối đi, và gió đêm quét qua miệng hào không lúc nào ngơi hẳn. Mã Quốc Lương bảo người lính trực ca rót thêm nước, rồi tự tay kiểm lại dây buộc ở cổng, trong lúc ánh đèn dầu chao nhẹ trong gió lùa soi rõ từng vách đá chung quanh. Người lính trực gần đó đứng nghiêm chờ lệnh, lê đeo bên hông, mắt nhìn thẳng về phía miệng hào như mọi ca gác khác trong ngày.
Giữa lúc công việc đang dở, Mã Quốc Lương dừng lại hỏi Tần Văn Lễ mấy câu ngắn. - Đêm nay ai cũng phải ngủ đủ một giấc, mai còn nhiều việc phải làm trong pháo đài này.
- Tôi sẽ chia ca lại, cho lính trẻ ngủ trước, lính cũ gác ca đầu.
Cuộc trao đổi chỉ có vậy, ngắn và rõ như mọi việc trong pháo đài những ngày này, rồi mỗi người quay lại phần việc của mình ở sân hào.
Mấy con ngựa buộc ở gian sau cổng đá đứng im trong gió cát, thỉnh thoảng hất đầu xua cát bám trên bờm. Trong không khí vẫn là mùi khói bếp lẫn mùi rơm khô từ gian chứa lương, thỉnh thoảng chen vào tiếng lê tra vào bao nghe khô khốc. Mã Quốc Lương đi ngang qua sân hào, dừng lại quan sát một lượt rồi mới đi tiếp, như người muốn ghi nhớ từng góc của nơi này trước khi có việc lớn xảy ra.
Từ đó, người chết thứ hai: Tôn Đại Dũng, chết do lê của binh lính mê sảng.