Di Chúc Thế Tử – Quyển 4: Kiểm Toán Máu - Chương 48: Tái Cấu Trúc
Cuối tháng 01/2027 đến đầu tháng 02/2027. Trần Vĩnh Khang làm việc mười sáu tiếng mỗi ngày. Văn phòng Chủ tịch tầng ba mươi của Vạn An Tower sáng đèn đến…
Nội dung chương
Cuối tháng 01/2027 đến đầu tháng 02/2027.
Trần Vĩnh Khang làm việc mười sáu tiếng mỗi ngày. Văn phòng Chủ tịch tầng ba mươi của Vạn An Tower sáng đèn đến nửa đêm, và người ta bắt đầu gọi anh bằng biệt danh mới: "Chủ tịch không ngủ".
Tuần đầu tiên, anh ký quyết định thuê một trong bốn công ty kiểm toán hàng đầu thế giới thực hiện kiểm toán độc lập toàn diện Vạn An Group. Hợp đồng kiểm toán có giá trị lớn nhất trong lịch sử công ty, nhưng Khang không ngần ngại:
- Tiền kiểm toán là tiền rẻ nhất. Tiền che giấu sai phạm mới là tiền đắt nhất. Anh nói với Oanh.
Tuần thứ hai, anh công bố chính sách công khai giao dịch với bên liên quan. Mọi hợp đồng giữa Vạn An và các công ty có liên quan đến thành viên HĐQT, ban điều hành hoặc gia đình họ, đều phải được công bố chi tiết trên website công ty và báo cáo cho Ủy ban Chứng khoán. Chính sách này chặt chẽ hơn cả quy định pháp luật hiện hành.
- Anh không sợ các đối tác cũ phản ứng à? Oanh hỏi.
- Sợ. Nhưng nếu họ làm ăn đàng hoàng, họ không có gì phải sợ công khai. Còn nếu họ phản ứng, nghĩa là họ có điều giấu giếm, và chúng ta càng phải công khai.
Tuần thứ ba, Khang ký quyết định giải thể toàn bộ các công ty vỏ bọc SPV mà Thục Đoan đã lập ra. Ba tầng công ty con, hàng chục pháp nhân ở trong và ngoài nước, được thanh lý theo đúng trình tự pháp luật. Số tiền thu hồi được, sau khi trừ chi phí, được nộp vào ngân sách tái cấu trúc.
- Đây là việc đau đớn nhưng cần thiết. Khang nói trong cuộc họp ban điều hành. Chúng ta phải cắt bỏ những khối u, dù việc cắt bỏ có đau đến đâu.
Song song với tái cấu trúc tài chính, Khang thúc đẩy việc thành lập Quỹ Nhà Ở Xã Hội Vạn An. Theo đúng điều kiện ủy quyền của bà Lành, quỹ được cấp vốn ban đầu từ lợi nhuận của Vạn An, với mục tiêu xây dựng nhà ở xã hội cho những hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án của công ty.
Dự án đầu tiên được khởi công ngay trong tháng 02/2027: khu nhà ở xã hội tại Cần Thơ, dành cho những hộ dân trong vụ giải tỏa đầm lầy năm 1995 còn sống và con cháu họ. Khang đích thân về Cần Thơ dự lễ khởi công, đích thân trao từng suất nhà cho từng hộ gia đình.
Một cụ bà tám mươi tuổi, run run nắm tay anh:
- Cậu... cậu là con của cô Lành phải không? Năm xưa cô ấy là kế toán tốt bụng, hay giúp đỡ dân nghèo chúng tôi. Không ngờ ba mươi năm sau, con trai cô ấy lại về xây nhà cho chúng tôi.
Khang cúi đầu, nước mắt anh rơi:
- Dạ, cháu là con của mẹ Lành. Mẹ cháu dặn, món nợ năm xưa, hôm nay cháu trả.
Lễ khởi công được truyền thông đưa tin rộng rãi. Hình ảnh vị Chủ tịch hai mươi tám tuổi quỳ xuống trao chìa khóa nhà cho cụ bà nghèo lan truyền khắp mạng xã hội. Cổ phiếu VNA, sau nhiều tháng lao dốc, bắt đầu hồi phục mạnh mẽ. Nhà đầu tư nhìn thấy ở Vạn An mới không chỉ sự minh bạch, mà cả trách nhiệm xã hội thực sự.
Cuối tháng 02/2027, Khang công bố hồ sơ minh oan cho bà Phạm Thị Lành trên website chính thức của Vạn An Group. Toàn bộ tài liệu: nhật ký công trường 1995, biên bản đối chiếu, kết quả kiểm toán độc lập, và văn bản xác nhận của HĐQT, được công khai không che giấu.
Kèm theo hồ sơ là tuyên bố chính thức của Vạn An Group:
"Vạn An Group thừa nhận trách nhiệm lịch sử trong việc đối xử bất công với bà Phạm Thị Lành, nguyên kế toán trưởng công trường đầm lầy năm 1995. Chúng tôi xin lỗi bà và gia đình. Chúng tôi cam kết không để bất kỳ sự bất công nào tương tự xảy ra trong tương lai."
Tuyên bố này gây chấn động giới kinh doanh. Chưa từng có một tập đoàn lớn nào ở Việt Nam công khai thừa nhận sai lầm lịch sử và xin lỗi một cá nhân như vậy. Nhưng Khang kiên quyết:
- Chúng ta không thể xây tương lai trên nền móng của sự dối trá. Thừa nhận sai lầm không làm chúng ta yếu đi, mà làm chúng ta mạnh lên.
Bà Lành, từ Cần Thơ, nghe tin qua điện thoại của con trai. Bà im lặng rất lâu, rồi nói:
- Ba mươi năm, mẹ chờ một lời xin lỗi. Hôm nay, không phải một người xin lỗi mẹ, mà cả một tập đoàn xin lỗi mẹ. Mẹ... mẹ không biết nói gì.
- Mẹ không cần nói gì. Khang đáp. Mẹ chỉ cần biết: từ nay, không ai có thể gọi mẹ là kẻ biển thủ nữa. Hồ sơ đã công khai, sự thật đã được ghi nhận.
Trong khi đó, công việc tái cấu trúc vẫn tiếp diễn với tốc độ chóng mặt. Khang thay thế toàn bộ ban kiểm soát nội bộ, tuyển dụng những kiểm toán viên trẻ, giỏi, và quan trọng nhất là dám nói sự thật. Anh thành lập ủy ban đạo đức kinh doanh độc lập, với quyền điều tra mọi cấp, kể cả Chủ tịch.
- Anh lập ủy ban có quyền điều tra cả anh? Oanh ngạc nhiên.
- Đúng. Khang gật đầu. Quyền lực không được giám sát sẽ tha hóa. Anh không muốn mình trở thành một Trần Vạn Niên thứ hai, hay một Trần Vĩnh Đại thứ hai. Ủy ban này là cái còng mà anh tự đeo vào tay mình.
Oanh nhìn anh, ánh mắt đầy khâm phục. Cô đã làm việc với nhiều lãnh đạo, nhưng chưa từng thấy ai tự nguyện đặt mình dưới sự giám sát như vậy.
Đầu tháng 02/2027, công ty kiểm toán độc lập công bố báo cáo sơ bộ: tình hình tài chính của Vạn An cơ bản lành mạnh, các khoản thất thoát lịch sử đã được làm rõ và xử lý, không còn rủi ro tiềm ẩn lớn. Thị trường phản ứng tích cực: cổ phiếu VNA tăng trần ba phiên liên tiếp.
Báo cáo kiểm toán dày hơn hai nghìn trang, nhưng kết luận chính chỉ gói gọn trong vài dòng: ba thời kỳ thất thoát đều đã được truy vết đầy đủ, dòng tiền đều đã quay về công ty qua Quỹ Tín Thác, không còn khoản nào "mất tích". Các kiểm toán viên, những người đã từng kiểm toán cho hàng chục tập đoàn đa quốc gia, cũng phải thừa nhận đây là vụ việc phức tạp và ly kỳ nhất mà họ từng gặp.
- Tôi làm kiểm toán hai mươi năm, chưa từng thấy một công ty nào mà tiền "thất thoát" ba mươi năm rồi tự quay về đủ cả vốn lẫn lời. Trưởng nhóm kiểm toán nói với Khang trong buổi báo cáo. Các anh may mắn. Hoặc đúng hơn, người lập ra quỹ tín thác này là một thiên tài.
Khang mỉm cười buồn:
- Không phải thiên tài. Chỉ là một người cha cố gắng chuộc lỗi bằng cách duy nhất ông ấy nghĩ ra.
Giữa tháng 02/2027, Khang tổ chức buổi đối thoại với toàn thể nhân viên Vạn An. Hội trường tầng một chật kín hơn hai nghìn người, từ lãnh đạo cấp cao đến công nhân vệ sinh. Đây là lần đầu tiên một Chủ tịch Vạn An đối thoại trực tiếp với toàn thể nhân viên.
- Tôi biết nhiều người trong các bạn đang lo lắng. Lo công ty sẽ sa thải hàng loạt, lo tương lai bấp bênh. Hôm nay tôi nói rõ: tái cấu trúc không phải để sa thải người lao động. Chúng ta chỉ sa thải những kẻ tham nhũng, những kẻ làm ăn gian dối. Người lao động chân chính, chúng tôi giữ lại tất cả, và sẽ tăng lương khi công ty ổn định.
Cả hội trường vỗ tay vang dội. Một công nhân lớn tuổi đứng lên hỏi:
- Thưa Chủ tịch, tôi làm ở Vạn An hai mươi năm. Tôi chỉ muốn hỏi một câu: từ nay công ty có còn chuyện "con ông cháu cha", nâng đỡ người nhà không?
Khang đáp không do dự:
- Từ nay, mọi vị trí đều tuyển dụng và bổ nhiệm theo năng lực. Tôi là con của Chủ tịch cũ, nhưng tôi ngồi đây hôm nay không phải vì là con ông ấy, mà vì tôi đã chứng minh được năng lực của mình. Ai cũng vậy. Không có ngoại lệ.
Tiếng vỗ tay lại vang lên, lần này còn lớn hơn. Nhiều nhân viên rơm rớm nước mắt. Họ đã chờ đợi một lời hứa như vậy từ rất lâu.
Tối hôm đó, Oanh vào phòng Khang với hai hộp cơm. Cô đặt lên bàn, giọng nghiêm nghị:
- Anh ăn đi. Rồi về nhà ngủ. Hôm nay anh đã làm việc mười bảy tiếng rồi.
- Anh còn vài văn bản nữa...
- Không có văn bản nào quan trọng hơn sức khỏe của Chủ tịch. Oanh cắt ngang. Anh mà gục xuống, Vạn An mới thực sự gặp nguy. Ăn cơm, rồi về. Đây là lệnh của Phó Tổng Giám đốc.
Khang bật cười, đành nghe lời. Hai người ngồi ăn cơm hộp trong văn phòng Chủ tịch tầng ba mươi, vừa ăn vừa bàn công việc. Khung cảnh giản dị đến mức khó tin: vị Chủ tịch tập đoàn nghìn tỷ và nữ Phó Tổng Giám đốc ăn cơm hộp lúc mười một giờ đêm.
- Anh có nhớ ngày đầu chúng ta gặp nhau không? Oanh bỗng hỏi.
- Nhớ. Ở Cần Thơ, em là trưởng phòng phân tích được điều xuống hỗ trợ anh. Lúc đó anh còn nghĩ em là "gián điệp" của ban lãnh đạo cử xuống theo dõi anh.
- Và giờ em là Phó Tổng của anh. Oanh cười. Đời đúng là không ai đoán trước được.
- Ừ. Khang gật đầu, ánh mắt xa xăm. Một năm trước, anh chỉ là thằng thẩm định viên bị đày đi Cần Thơ. Giờ anh ngồi đây. Đôi khi anh tự hỏi, đây là mơ hay thật.
- Là thật, thưa Chủ tịch. Oanh vỗ vai anh. Và ngày mai, chúng ta còn nhiều việc phải làm. Ăn nhanh rồi về ngủ đi.
Khang đứng trước biểu đồ giá cổ phiếu trên màn hình, nhưng anh không vui mừng như mọi người tưởng. Anh gọi Oanh vào phòng:
- Giá cổ phiếu tăng là tốt, nhưng đừng để nó làm chúng ta mờ mắt. Nhớ bài học của cha anh: đừng bao giờ để con số đẹp che mắt mình khỏi sự thật xấu.
- Em nhớ. Oanh gật đầu.
Đêm đó, Khang về nhà lúc hai giờ sáng. Anh mở cuốn sổ bìa đen của cha, đọc thêm vài trang:
"Bài học số mười hai: Tái cấu trúc không phải là thay người, mà là thay cách làm. Thay người mà không thay cách làm, ba năm sau mọi chuyện sẽ lặp lại."
Khang gấp sổ lại, thầm nhủ: cha ơi, con đang thay cả người lẫn cách làm. Con sẽ không để mọi chuyện lặp lại.
Ngoài cửa sổ, Sài Gòn đã chìm vào giấc ngủ. Nhưng trên tầng ba mươi Vạn An Tower, đèn văn phòng Chủ tịch vẫn sáng. Và sẽ còn sáng nhiều đêm nữa.
Vì tái cấu trúc một tập đoàn không phải việc của một ngày. Nó là việc của cả một đời người.