HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 50: Né Tuyến Núi Thường Dương
Tám ngày sau đêm giông, sáng 23 tháng 11 năm 2026, lán điều hành của công trường hầm Thường Dương sáng đèn từ rất sớm. Lần đầu tiên kể từ ngày dự án khởi…
Nội dung chương
Tám ngày sau đêm giông, sáng 23 tháng 11 năm 2026, lán điều hành của công trường hầm Thường Dương sáng đèn từ rất sớm. Lần đầu tiên kể từ ngày dự án khởi công, không một tấm bản đồ nào trên tường của căn phòng này còn vẽ hướng tuyến cũ bằng một đường thẳng tự tin nữa. Trên chiếc bàn họp dài, văn bản điều chỉnh hướng tuyến đã in thành bốn bản, đóng dấu đỏ chờ ký. Nó nằm cạnh ba tập hồ sơ mà bất kỳ người đọc nào sau này cũng phải đọc cùng nó. Chỉ khi đọc cùng nhau, người ta mới hiểu được vì sao một công trình quốc gia lại chấp nhận vòng tránh cả một quả núi. Tập thứ nhất là nhật ký trạm giám sát của đêm 14 rạng sáng 15 tháng 11, kèm đoạn ghi camera nhiệt có nguồn dự phòng không đứt một giây. Tập thứ hai là biên bản y tế của ca đêm, với danh sách người bị thương và tình trạng ổn định của từng người. Tập thứ ba là hồ sơ khảo cổ hoàn chỉnh, từ trang ghi mảnh gốm ở hố thăm dò số 3 ngày 7 tháng 10 cho tới tờ xác nhận khớp hoa văn có chữ ký của Dương Khai Sơn ngày 13 tháng 11.
Dương Khai Sơn là người ký đầu tiên vào văn bản, ở phần xác nhận địa chất, và ông ký sau khi đọc lại lần cuối phụ lục vẽ hướng tuyến mới trước mặt tất cả mọi người. Tuyến mới vòng qua phía ngoài của phiến đá ngầm và vùng huyệt mộ chiến thần. Nó giữ khoảng cách an toàn theo đúng khuyến nghị mà chính ông đã ghi lần đầu vào bản đồ địa tầng hôm 11 tháng 10. Khi ấy, phiến đá ngầm mới chỉ là một vật cản chưa có tên trong hồ sơ của đoàn. Ông ghi thêm vào phần ý kiến chuyên môn một dòng cho người làm địa chất đời sau. Ông nói dòng ấy để họ khỏi phải trả học phí lại từ đầu. Vùng đá sâu trong núi Thường Dương trên hướng tuyến cũ không được khoan, không được phá, không được lấy mẫu bằng bất kỳ phương pháp nào. Cấu trúc của nó gắn liền với một di tích chiến trường cổ chưa khai quật. Nó không thuộc phạm vi của dự án giao thông này. Vương Thiết Sơn ký tiếp ở vị trí chỉ huy trưởng công trường. Ông ký chậm, đọc từng điều khoản về việc lấp lối vào đoạn hầm cũ và gắn biển cấm đào, rồi mới đặt bút xuống ở trang cuối cùng.
Mã Hướng Đông tới lán lúc chín giờ, đi xe từ thị trấn lên theo con đường đèo vừa thông lại sau đợt sạt lở của đêm bão. Ông không nói lời nào về đêm 15 tháng 11 trong suốt quãng đường từ cửa vào tới bàn họp. Mọi người trong phòng đều biết đoạn ghi camera nhiệt của đêm ấy đã được chiếu cho ban quản lý và chủ đầu tư xem trọn vẹn ba ngày trước đó. Ông đọc văn bản né tuyến một lượt từ đầu tới cuối. Ông dừng lại lâu nhất ở phụ lục chi phí. Khoản phạt lũy tiến được đình lại theo điều khoản bất khả kháng về di tích. Chi phí khoan lại theo hướng tuyến mới nằm ở mục tiếp theo. Mục cuối cùng là khoản bồi thường cho những ngày dừng thi công kể từ sau đêm cao trào. Rồi ông ký vào vị trí giám đốc dự án, nét ký nhanh và dứt khoát như mọi chữ ký khác của ông trong hồ sơ dự án này. Trước khi đặt bút xuống, ông nhìn về phía Lý Thừa Ân đang ngồi ở cuối bàn và nói một câu mà cả phòng đều nghe. Câu nói ấy không làm ông thành một con người khác. Nhưng nó khóa lại toàn bộ mối quan hệ giữa hai người trong bốn mươi tám ngày qua. Nó khóa bằng một sự thật không ai còn tranh cãi được nữa.
- Tôi ký tờ này không phải vì tôi tin thêm một chữ nào trong sổ tay của anh, anh Lý. Tôi ký vì đoạn ghi hình kia không cho phép bất kỳ ai trong nghề của tôi giả vờ như hướng tuyến cũ còn khoan tiếp được. Từ hôm nay, ngọn núi này là việc của các anh làm khảo cổ. Dự án của tôi đi đường vòng, và tôi chịu phần chi phí của đường vòng ấy trước chủ đầu tư như tôi đã chịu mọi con số khác của dự án này.
Lý Thừa Ân ký vào văn bản ở vị trí chuyên gia khảo sát. Trước khi ký, anh làm một việc mà anh đã định từ đêm ở tâm đàn. Anh yêu cầu ghi vào biên bản kèm theo văn bản né tuyến một mục riêng. Mục ấy dành cho những mất mát không được hoàn lại của dự án. Mục ấy ghi rõ: lõi mẫu và đoạn cần khoan cong mất trong sự cố ngày 22 tháng 10 vẫn nằm lại trong lỗ khoan đã bịt trên hướng tuyến cũ, không thu hồi được và không được tìm cách thu hồi trong tương lai. Nửa mũi khoan kim cương gãy đôi trong đêm 15 tháng 11 vẫn nằm lại trong mặt đá ở gương hầm cũ, cùng với khu vực niêm phong quanh nó. Chữ ký nhận trách nhiệm trong biên bản sự cố ngày 22 tháng 10 của chính anh giữ nguyên hiệu lực, không bị văn bản né tuyến này xóa bỏ hay thay thế. Dương Khai Sơn đồng ký vào mục ấy ở phần địa chất, đúng theo quy định đồng kiểm đã đặt ra sau sự cố năm xưa của đoàn khảo sát. Hồ Mỹ Lệ ghi toàn bộ mục ấy vào hồ sơ bằng nét chữ rõ ràng nhất của buổi sáng, và đóng dấu tiếp nhận của đoàn khảo sát lên cả bốn bản văn bản.
Phần việc cuối cùng của Hồ Mỹ Lệ trong buổi ký hôm ấy liên quan tới chiếc khiên gốm thời Chu. Cô mang hộp chống ẩm tới lán điều hành theo đúng giờ đã hẹn. Cô mở hộp trước mặt các bên ký văn bản và kiểm tra hiện vật một lần cuối cùng. Khiên nguyên vẹn, hoa văn nguyên vẹn. Nó không thêm một vết nứt nào sau đêm được giương lên ở tâm đàn. Sau đó, khiên gốm được bàn giao lại cho hồ sơ khảo cổ của viện tỉnh theo biên bản riêng, niêm phong kín, và rời công trường ngay trong buổi sáng trên chuyến xe của đoàn khảo sát. Nó không ở lại trong hầm. Nó cũng không ở lại trong tủ sắt của bất kỳ căn phòng nào ở công trường này nữa. Nơi nó thuộc về từ hôm nay là một hồ sơ di tích có tên tuổi và có số hiệu. Hồ sơ ấy có một khuyến nghị đính kèm do chính Lý Thừa Ân viết. Khu vực phiến đá ngầm và huyệt mộ tại núi Thường Dương cần được khoanh bảo vệ lâu dài. Không ai được khai quật xâm hại nơi ấy khi chưa có chương trình nghiên cứu riêng được phê duyệt ở cấp cao hơn.
Báo cáo y tế cuối cùng của đợt được đọc thành tiếng trước khi buổi ký kết thúc, theo yêu cầu của Vương Thiết Sơn. Hai mươi tám người có mặt trong hầm trong đêm cao trào đều còn sống. Mười một người bị thương trong ảo giác tương tàn đều đã ổn định: người nặng nhất đã tháo nẹp vai và tập cử động lại theo hướng dẫn của trạm y tế huyện, những người còn lại phần lớn đã ra viện hoặc chỉ còn tái khám ngoại trú. Tên của từng người được đọc chậm rãi theo danh sách, và mỗi cái tên đọc qua đều có một người trong phòng gật đầu xác nhận tình trạng mới nhất của người ấy. Vương Thiết Sơn tuyên bố giải tán toàn bộ tổ chức ca khoan trên hướng tuyến cũ kể từ hôm nay. Tổ khoan, tổ gia cố và tổ điện được điều chuyển sang các gói việc mặt đất và đoạn tuyến mới, không một ai bị cắt hợp đồng vì những gì đã xảy ra trong đêm giông. Ông nói câu ấy thành tiếng để nó vào biên bản, vì ông biết có những lời hứa chỉ có giá trị khi chúng nằm trên giấy có chữ ký.
Sau khi các bên rời phòng họp, Vương Thiết Sơn giữ Lý Thừa Ân lại thêm vài phút ở hiên lán. Ông không nhắc tới đêm cao trào bằng bất kỳ từ ngữ lớn nào. Ông chỉ hỏi anh một câu thuộc về nghề chỉ huy của mình: từ nay, nếu có một công trường khác gặp phải một ngọn núi như ngọn núi này, anh sẽ khuyên họ làm gì đầu tiên. Lý Thừa Ân nghĩ một lúc rồi đáp rằng anh sẽ khuyên họ tin vào tờ biên bản đầu tiên ghi điều bất thường, dù nó chưa giải thích được gì. Anh sẽ khuyên họ ghi lại mọi ý kiến phản đối bằng nguyên văn, giữ một người chịu trách nhiệm đếm người thay vì đếm tiến độ trong giờ nguy hiểm nhất, và đừng bao giờ cố thắng một thứ đã đánh nhau lâu hơn cả lịch sử của mình. Ông gật đầu, bắt tay anh rất chặt, rồi quay vào lán để ký nốt chồng giấy điều chuyển của buổi chiều. Ở phòng bên, Hồ Mỹ Lệ đã đóng xong chiếc hòm hồ sơ cuối cùng của đoàn khảo sát, dán nhãn số hiệu của nó lên cả bốn mặt hòm theo thói quen của người giữ giấy tờ cẩn thận nhất công trường này.
Buổi chiều hôm ấy, trước khi rời công trường, Lý Thừa Ân đi một mình xuống cửa hầm lần cuối. Đoạn hầm cũ trên hướng tuyến cũ đã được lấp lối vào bằng một lớp cửa bê tông mới đổ, khô và xám, chắn ngang miệng đoạn hầm như một dấu niêm phong của người sống. Ngay chính giữa lớp cửa ấy, tổ mặt đất đã gắn một tấm biển kim loại sơn đỏ, chữ trắng, ghi rõ bốn chữ ngắn ngủi mà bất kỳ người thợ nào của các thế hệ sau cũng đọc được từ xa: cấm đào, khu vực di tích. Anh đứng trước tấm biển ấy một lúc lâu. Trên màn hình của chiếc máy kiểm tra cầm tay mà tổ điện để lại ở cửa hầm, camera nhiệt quét qua vùng núi phía sau lớp cửa bê tông. Nó chỉ còn cho thấy nền nhiệt đều và thấp của đá lạnh. Không một vệt nóng nào đứng yên. Không một đốm sáng nào đối xứng ở khoảng giữa thân của bất kỳ hình dáng nào. Anh tắt máy, trả nó lại cho người trực cửa hầm, rồi quay lưng đi lên con dốc đất dẫn về phía lán trại, nơi một chiếc xe đang chờ để đưa đoàn khảo sát rời khỏi Thường Dương. Sau lưng anh, ngọn núi đứng yên trong nắng chiều muộn của tháng 11, giữ lại trong lòng nó một phiến đá ngầm, một nơi yên nghỉ vừa được trả lại cho chủ của nó, và một hướng tuyến của người sống đã học được cách đi vòng qua.