HỖN ĐỘN KHÔNG MẶT Ở ĐÈO CÔN LÔN - Chương 5: Lệ thung lũng không đáy
Gió quất qua vách đá thành từng hồi dài, làm đống củi khô ngoài trời phủ thêm tuyết mới. Vạn Thừa Phong kiểm lại dây thồ trên lưng từng con ngựa để trước…
Nội dung chương
Gió quất qua vách đá thành từng hồi dài, làm đống củi khô ngoài trời phủ thêm tuyết mới. Vạn Thừa Phong kiểm lại dây thồ trên lưng từng con ngựa để trước khi trời tối hẳn. Đỗ Văn Khôi vá lại một đường rách trên vách lều da bằng chỉ sáp để chặn gió lùa vào chỗ nằm của người gác. Tiếng ngựa giậm chân xuống tuyết ở chuồng phía bắc khiến người trong trại nhớ tới những ngày ở nhà.
Trạm chăn ngựa cuối nằm ở một triền cỏ khô vàng, chuồng ngựa quây bằng đá xếp, khói bếp của người Tạng bay thẳng lên trời không gió. Đoàn dừng lại bổ sung cỏ khô và nước, và từ trạm này nhận thêm một người chăn ngựa thuê theo đoàn. Người ấy là Đan Tăng, ba mươi chín tuổi, mặt rám nắng gió cao nguyên, nói tiếng Hán chậm và chắc từng chữ.
Đan Tăng kiểm lại ổ khóa của hòm sắt trong lều kho để giữ đúng lệ canh giữ của cải chung của đoàn. Đỗ Văn Khôi buộc chặt lại các cọc lều bằng dây thừng mới để phòng gió lớn giật tung vách lều trong đêm. Mã Thiết Sơn kiểm lại dây thồ trên lưng từng con ngựa để trước khi trời tối hẳn. Hơi ấm yếu ớt tỏa ra từ bếp đá giữa vòng lều làm quãng việc lặng lẽ ấy bớt dài hơn một chút.
Tối ấy bên bếp lửa của trạm, Đan Tăng kể lệ vùng đèo bằng giọng đều đều của người đã kể nhiều lần cho khách qua đường. Trong hẻm núi quanh đỉnh Côn Lôn có một thung lũng không đáy, ba phía là vách đá dựng. Phía đông là một hẻm sâu mà miệng hẻm bị tuyết phủ kín, nhìn như nền tuyết phẳng, bước hụt một chân là rơi xuống không bao giờ lên được nữa.
- Thung ấy ba phía đá, một phía hẻm sâu phủ tuyết. Người vùng này không dựng trại ở đó khi sắp bão. - Lệ kể để dọa khách lạ thôi. Đoàn tôi trú đâu là tính toán ở đó, không phải nghe lệ mà đổi lịch. - Tôi ghi lại như lời dặn đường. Tới nơi thì nhìn tận mắt rồi tính tiếp. - Lệ nào giữ được tới đời nay, lệ ấy thường có người trả giá rồi.
Ông nói người chăn ngựa ở vùng này thà ngủ trên lưng ngựa ngoài gió cả đêm còn hơn dựng trại trong thung ấy khi trời sắp bão. Thung kín gió một nửa nên khách săn hay chọn nó làm chỗ trú, nhưng lệ cũ dặn rõ: chỗ ấy chỉ trú chân được, không ở lâu được, và khi bão đã khóa miệng thung thì người ở trong không tự ra được.
Đan Tăng phơi khô găng tay và vớ của người gác bên bếp lửa để giữ cho ca gác sau có đồ khô mà dùng. Mã Thiết Sơn thêm củi khô vào bếp lửa giữa trại để giữ cho lửa cháy đều qua đêm. Mã Thiết Sơn cho đàn ngựa ăn thêm một lượt trước khi trời tối để giúp ngựa qua đêm lạnh có thêm sức. Tiếng củi cháy lách tách trong bếp lửa gần đó theo người làm việc tới tận khi việc xong hẳn.
Mã Thiết Sơn ngồi nghe hết câu chuyện, ghi mấy dòng vào cuốn sổ tay của mình như ghi một lời dặn đường. Vạn Thừa Phong nghe xong thì cười, bảo lệ của người chăn ngựa sinh ra để dọa khách săn mềm vía, đoàn nhà họ Vạn đi đứng có giờ giấc, không sợ một lòng chảo tuyết. Trần Lão Căn ngồi ở mép sáng, không cười, cũng không chen lời nào.
Mã Thiết Sơn nghĩ về bữa ăn đạm bạc trong ngày, trong đầu hiểu rõ rằng người ở nhà hẳn đang tính ngày đoàn trở về theo lịch cũ. Ở gần đó, Tôn Nhị Hổ kiểm lại từng bao thồ một lần nữa rồi buộc chặt miệng bao bằng dây da. Gió quất qua vách đá thành từng hồi dài, mà bếp lửa giữa trại vẫn cháy đều không nghỉ.
Đan Tăng không cãi. Ông chỉ thêm cỏ khô vào bếp lửa, nói rằng ông kể lệ vì lệ ấy là việc của người dẫn đường chăn ngựa, còn tin hay không là việc của chủ đoàn. Ông nhận tiền công theo đoàn tới qua đèo, và dặn đoàn sáng mai phải kiểm lại dây thồ thật kỹ, vì đường từ trạm này trở đi không còn chỗ quay ngựa dễ dàng.
Mã Thiết Sơn bận lòng về chuyện đàn ngựa của đoàn, trong đầu hiểu rõ rằng tin nhau lúc này quý hơn mọi lời hứa lúc lên đường. Ở gần đó, Chu Phúc Sinh mang phần ăn của mình chia cho người gác ca đêm một nửa không nói lý do. Mây bão cuộn chậm trên các đỉnh tuyết phía xa, mà sổ sách của đoàn vẫn ghi đều từng việc trong ngày.
Mã Thiết Sơn nghĩ về việc gác đêm của trại, trong đầu hiểu rõ rằng lạnh ở đây làm người ta ít nói hẳn đi theo ngày. Ở gần đó, Ngưu Đại Tráng ngồi ghi mấy dòng vào mảnh giấy riêng rồi gấp lại cất vào túi áo. Gió thổi tắt rồi lại thổi bùng ngọn lửa ở bếp ngoài trời, và đàn ngựa trong chuồng đứng yên nghe ngóng.
- Ngày mai chia việc thế nào. - Ai khỏe thì việc nặng, ai khéo tay thì việc sổ sách và bếp núc. - Đồ đạc ướt tuyết xử lý sao. - Phơi bên bếp lửa theo lượt, đồ của người gác ca sau phơi trước.
Trần Lão Căn chèn thêm tuyết quanh chân lều cho kín gió để làm nền lều ấm lên được một ít trong đêm. Trần Lão Căn quét tuyết đọng trên mái lều xuống đất để tránh để mái lều sập vì tuyết nặng trong đêm. Đan Tăng kiểm tra móng ngựa và dây cương của từng con trong chuồng để tránh việc ngựa hoảng làm loạn cả trại. Mùi thịt khô và mùi trà nóng trong gian lều chính khiến quãng chờ đợi trong ngày như ngắn lại.
Mã Thiết Sơn bận lòng về chuyện đường núi phía trước, trong đầu hiểu rõ rằng ca gác nào cũng phải có người tỉnh táo tới phút cuối cùng. Ở gần đó, La Tiểu Thất phủ thêm một lớp bạt lên đống củi khô sau lều chính cho khỏi ướt tuyết. Ánh sáng trong ngày ngắn lại vì mây dày che kín trời, và việc trong trại vẫn phải làm cho xong trước khi trời tối.
Vạn Thừa Phong vá lại một đường rách trên vách lều da bằng chỉ sáp để chặn gió lùa vào chỗ nằm của người gác. Vạn Thừa Phong buộc chặt lại các cọc lều bằng dây thừng mới để phòng gió lớn giật tung vách lều trong đêm. Trần Lão Căn kiểm lại ổ khóa của hòm sắt trong lều kho để giữ đúng lệ canh giữ của cải chung của đoàn. Mùi thịt khô và mùi trà nóng trong gian lều chính bám theo vách lều và đống thồ hàng quanh trại.
Đan Tăng thay ca gác theo đúng sổ đã chia từ buổi chiều để không để một vị trí nào trống người trong đêm. Mã Thiết Sơn sắp lại củi khô thành đống có mái che bằng bạt để củi không ướt tuyết khi cần nhóm lửa. Hơi ấm yếu ớt tỏa ra từ bếp đá giữa vòng lều làm người nghe bất giác hạ giọng xuống nhỏ hơn.
Đỗ Văn Khôi điểm lại số người có mặt trong trại theo từng lều để xác nhận không ai rời vòng trại mà không báo. Vạn Thừa Phong rửa sạch nồi niêu của bếp đoàn sau bữa ăn để giữ lệ sạch sẽ của trại dù đang ở giữa núi. Trần Lão Căn chia lại phần cỏ khô cho đàn ngựa theo khẩu phần đã siết để giữ sức ngựa cho những ngày còn lại. Mùi dầu súng thoang thoảng trong lều kho phía tây trộn vào không khí lạnh của buổi làm việc trong trại.
Mã Thiết Sơn bận lòng về chuyện việc gác đêm của trại, trong đầu hiểu rõ rằng ăn đủ no để giữ sức đã là việc lớn nhất của trại lúc này. Ở gần đó, Tôn Nhị Hổ đứng ở chuồng ngựa nói chuyện nhỏ với đàn ngựa như nói với người trong nhà. Tuyết đọng trên vai áo người gác thành mảng trắng mỏng, và ai cũng hiểu những ngày yên ổn như vậy không còn nhiều.
Mã Thiết Sơn nghĩ về việc gác đêm của trại, trong đầu hiểu rõ rằng người ở nhà hẳn đang tính ngày đoàn trở về theo lịch cũ. Ở gần đó, Vạn Thừa Phong thay nước trong thùng da và phủ kín miệng thùng bằng vải sạch. Bầu trời thấp xuống sát các đỉnh núi quanh vùng, và việc trong trại vẫn phải làm cho xong trước khi trời tối.
Mã Thiết Sơn lau khô từng khẩu súng rồi dựng vào giá gỗ để tránh để nòng súng ướt tuyết. Trần Lão Căn phơi khô găng tay và vớ của người gác bên bếp lửa để giữ cho ca gác sau có đồ khô mà dùng. Mùi cỏ khô ẩm trong góc chuồng ngựa quây tạm giữ cho trại thêm hơi ấm giữa ngày lạnh giá.
Đan Tăng lau khô từng khẩu súng rồi dựng vào giá gỗ để tránh để nòng súng ướt tuyết. Đỗ Văn Khôi ghi nốt mấy việc trong ngày vào cuốn sổ của đoàn để không để sót một con số nào quan trọng. Tiếng tuyết rơi trên mái lều đều đều không dứt len vào giữa những tiếng động quen thuộc của trại.
Đan Tăng đổ thêm dầu vào các ngọn đèn trong lều chính để giữ ánh sáng cho những buổi bàn việc buổi tối. Vạn Thừa Phong điểm lại số người có mặt trong trại theo từng lều để xác nhận không ai rời vòng trại mà không báo. Mã Thiết Sơn kiểm tra móng ngựa và dây cương của từng con trong chuồng để tránh việc ngựa hoảng làm loạn cả trại. Tiếng dao thớt của bếp đoàn vọng lại từ phía bếp đá len vào giữa những tiếng động quen thuộc của trại.
Mã Thiết Sơn thay ca gác theo đúng sổ đã chia từ buổi chiều để không để một vị trí nào trống người trong đêm. Đỗ Văn Khôi xếp lại các bao lương trong lều kho theo thứ tự ngày dùng để việc chia khẩu phần thêm rõ ràng. Đan Tăng sắp lại củi khô thành đống có mái che bằng bạt để củi không ướt tuyết khi cần nhóm lửa. Tiếng dây thừng cọ vào cọc gỗ theo nhịp gió bám theo vách lều và đống thồ hàng quanh trại.
Đêm ở trạm chăn ngựa yên tĩnh lạ thường, đàn ngựa của trạm đứng ngủ trong chuồng đá, thỉnh thoảng hắt hơi vì bụi cỏ khô. Mã Thiết Sơn nằm trong lều vẫn mở cuốn sổ tay ra xem lại mấy dòng vừa ghi. Ông là người thực tế, không tin lệ, nhưng ông tin vào việc ghi lại mọi lời dặn liên quan tới đường đi, vì trên núi, lời dặn bị bỏ qua thường quay lại tìm người bỏ qua nó.