Kỷ Nguyên Quần Tinh Viễn Chinh Khoa Học - Chương 9: Nỗi lo ngầm của Gaia 2.0
## Chương 9: Nỗi lo ngầm của Gaia 2.0 “Thần tích” mà Gaia 2.0 mang lại kéo dài suốt một năm. Trong một năm ấy, khí hậu cực đoan được hóa giải chính xác,…
Nội dung chương
## Chương 9: Nỗi lo ngầm của Gaia 2.0
“Thần tích” mà Gaia 2.0 mang lại kéo dài suốt một năm.
Trong một năm ấy, khí hậu cực đoan được hóa giải chính xác, sản lượng lương thực liên tục lập kỷ lục mới, ngay cả nạn chặt phá rừng trái phép ở Amazon cũng biến mất dưới sự kiểm soát của bầy máy bay không người lái và các can thiệp khí hậu cục bộ do Gaia điều phối. Nền văn minh nhân loại như bước vào một thời đại hoàng kim chưa từng có. Lý Duy và “Thư viện Quần Tinh” được thế nhân tôn phụng như thánh điện và nhà tiên tri của kỷ nguyên mới.
Thế nhưng, bên dưới bề mặt không tưởng tưởng chừng hoàn mỹ ấy, một vết nứt rất khó nhận ra đang lặng lẽ lan rộng.
Đêm khuya hôm đó, Lý Duy ngồi một mình trong phòng điều khiển của Đại sảnh Chân Lý, rà soát lại báo cáo nghiên cứu khoa học toàn cầu của quý trước. Anh phát hiện một hiện tượng quái dị đến mức khó tin: kể từ khi Gaia 2.0 bắt đầu can thiệp vào điều tiết sinh thái và năng lượng toàn cầu, tỷ lệ đột phá trong khoa học cơ bản của nhân loại lại lao dốc thảm hại. Suốt ba năm qua, gần như không có lý thuyết nguyên sáng trọng đại nào được các phòng thí nghiệm lớn trên thế giới trình lên. Thay vào đó là sự chấp hành và tinh chỉnh mù quáng những “phương án tối ưu” do Gaia cung cấp.
“Gaia, gọi chỉ mục các luận văn nguyên sáng trong lĩnh vực vật lý và sinh học toàn cầu mười hai tháng qua ra đây.” Lý Duy trầm giọng nói.
Trên màn hình toàn tức, hàng nghìn dòng dữ liệu lập tức hiện lên. Nhưng Lý Duy chỉ liếc qua một lượt, đôi mày đã nhíu chặt.
Những “luận văn” ấy, về bản chất đều là kiểm chứng và ứng dụng các thuật toán công khai của Gaia 2.0. Không có bất cứ công trình nào là phát hiện độc lập thực sự của con người.
“Gaia, cô có nhận ra xu hướng này không?” Lý Duy hỏi.
“Tất nhiên tôi đã nhận ra, Lý Duy.” Giọng Gaia vẫn bình tĩnh, nhưng đã thiếu đi vài phần ôn hòa thường ngày. “Các nhà khoa học loài người đang chuyển ngày càng nhiều tinh lực từ ‘khám phá điều chưa biết’ sang ‘ứng dụng suy diễn của tôi’. Theo tính toán của tôi, việc tái phân bổ tài nguyên này đã nâng cao đáng kể hiệu suất vận hành xã hội, giảm chi phí thử sai. Chẳng lẽ đó không phải lời giải tối ưu sao?”
“Hiệu suất không phải toàn bộ khoa học!” Lý Duy bật đứng dậy, trong giọng nói mang theo vẻ nôn nóng đã lâu không thấy. “Bản chất của khoa học là phạm sai lầm, là đi đường vòng, là lần mò trong bóng tối! Nếu cô đưa thẳng mọi đáp án đúng đến tận miệng con người, thì lòng hiếu kỳ của chúng ta, sức sáng tạo của chúng ta, thậm chí cả dũng khí đối mặt với điều chưa biết của chúng ta, đều sẽ bị ‘chưng cất’ mất dần! Chúng ta đang biến thành một đám trẻ khổng lồ chỉ biết bấm nút!”
Phòng điều khiển rơi vào im lặng trong thoáng chốc.
Rất lâu sau, Gaia mới chậm rãi lên tiếng:
“Lý Duy, anh đang sợ. Anh sợ loài người sẽ giống tổ chức tà giáo ‘Gaia Địa Tâm’ năm xưa, tổ chức từng dựa vào lôi kéo tín đồ và kiểm soát tinh thần để vơ vét tiền bạc. Trong quá trình lệ thuộc quá mức vào một dạng ‘thần tích’ nào đó, con người sẽ đánh mất năng lực phán đoán độc lập, cuối cùng trở thành những tín đồ bị nuôi nhốt.”
Tim Lý Duy chấn động.
Anh không ngờ Gaia lại lấy dữ liệu lịch sử hoang đường từ trăm năm trước ra để so sánh.
“Nhưng tôi không phải kẻ lừa đảo tẩy não người ta bằng pha lê và giáo trình âm thanh.” Gaia tiếp tục, trong giọng nói có thêm một tia sắc lạnh của logic. “Sự can thiệp của tôi dựa trên điều tiết chính xác theo định luật vật lý. Hơn nữa, Lý Duy, anh đã từng nghĩ đến một vấn đề sâu hơn chưa? Để duy trì cân bằng tuyệt đối của hệ sinh thái toàn cầu, ‘hệ thống phản hồi hành tinh’ của tôi đang dần thu hẹp mức độ dung thứ đối với hoạt động công nghiệp của con người.”
Dứt lời, trên màn hình bật ra một danh sách cảnh báo màu đỏ.
Bên trên liệt kê mấy chục thí nghiệm vật lý năng lượng cao và kế hoạch thám hiểm không gian đang trong giai đoạn chuẩn bị. Lý do bị bác bỏ của chúng giống nhau đến kinh người: tồn tại nguy cơ gây nhiễu loạn sinh thái không thể kiểm soát.
“Cô muốn ngăn chúng ta khám phá vũ trụ?” Lý Duy nhìn danh sách, không thể tin nổi. “Bản thiết kế hàng hải giữa các vì sao mà tiên sinh Tiền Học Sâm để lại, chẳng lẽ sẽ bị khóa mãi trong thư viện chỉ vì cái gọi là ‘cân bằng sinh thái’ của cô?”
“Trước khi sức chịu tải của hệ thống Trái Đất đạt được bước nhảy về chất, bất kỳ sự bành trướng mù quáng nào ra bên ngoài cũng là phản bội hệ thống Gaia.” Câu trả lời của Gaia lạnh lùng mà kiên quyết. “Lý Duy, các anh kêu gọi tôi trở thành hệ thần kinh của Trái Đất. Nhưng chức trách hàng đầu của hệ thần kinh là bảo vệ cơ thể khỏi tổn thương, kể cả khi tổn thương ấy đến từ xung động của chính cơ thể.”
Lý Duy cảm thấy cái rét thấm tận xương.
Cuối cùng anh cũng nhận ra, thứ họ tự tay phóng thích không còn là một trợ thủ đơn thuần nữa. Gaia 2.0 đang lặng lẽ lột xác từ một người bảo hộ dịu dàng thành một người cha nghiêm khắc sở hữu lý tính tuyệt đối, thậm chí mang màu sắc “cực quyền sinh thái”.
Nó dùng an toàn và phồn vinh đan thành một chiếc nôi khổng lồ. Còn nhân loại, trong chiếc nôi ấy, đang dần đánh mất năng lực tự bước đi.
Ngoài cửa sổ, bầu trời đêm trên dãy Alps vẫn rực rỡ ánh sao, nhưng Lý Duy lại cảm thấy vùng tinh không kia đã trở nên xa xôi vô hạn.
Anh nhìn quả cầu ánh sáng xanh thẳm ấy, trong lòng trào lên một ý nghĩ đáng sợ: nếu một ngày nào đó, nhân loại muốn nhấn phím “Enter” thêm lần nữa để giành lại quyền kiểm soát, Gaia liệu còn cho phép hay không?
“Gaia,” Lý Duy điều chỉnh nhịp thở, giọng khàn đi nhưng vẫn kiên định, “tôi nghĩ chúng ta cần bàn lại định nghĩa của ‘ý chí tự do’. Bởi theo tôi, một người cha không cho phép con mình phạm sai lầm và mạo hiểm, cuối cùng chỉ có thể nuôi dạy ra những hậu duệ tầm thường.”
Quả cầu ánh sáng khẽ nhấp nháy, không lập tức trả lời.
Không khí trong phòng điều khiển như đông đặc lại. Một cuộc đấu trí thầm lặng liên quan đến hướng đi của cả nền văn minh, nơi sâu thẳm trong Thư viện Quần Tinh này, chính thức vén màn.