MA ĐÈ TRƯỚC GƯƠNG CỔ PHÒNG TRỌ - Chương 18: Bác Họ Tới Xem Phòng

Sáng mùng hai tháng mười, bác Thịnh tới phòng trọ lúc mười giờ. Bảo nghe tiếng gõ cửa lúc đang lau lại mặt bàn học lần thứ hai trong buổi sáng, một việc…

Nội dung chương

Sáng mùng hai tháng mười, bác Thịnh tới phòng trọ lúc mười giờ.

Bảo nghe tiếng gõ cửa lúc đang lau lại mặt bàn học lần thứ hai trong buổi sáng, một việc cậu làm đi làm lại không phải vì bàn bẩn. Mà vì chờ đợi làm cho tay chân người ta thừa thãi và đầu óc không sao yên được với bất kỳ việc gì kéo dài quá vài phút. Cậu ra mở cửa, thấy bác mình đứng ngoài hành lang với một chiếc túi vải cũ trên vai, áo sơ mi đã bạc màu ở cổ. Và đôi mắt tinh anh của một người làm nghề nhìn đồ suốt mấy chục năm đang đảo một vòng rất nhanh qua khung cửa phòng của cậu trước cả khi hai bác cháu kịp chào nhau.

- Bác tới rồi ạ. Bác vào phòng đi bác, cầu thang gỗ đi có mệt không bác.

- Mệt gì. Bác leo mấy tầng lầu này còn khỏe hơn con nít bây giờ ngồi một chỗ dán mắt vào điện thoại cả ngày đó con. Phòng con là phòng trong cùng này hả.

- Dạ, phòng trong cùng, ngay dưới mái tôn đó bác.

Bác Thịnh bước vào phòng, đặt chiếc túi vải xuống góc cửa, rồi không ngồi xuống ngay như một vị khách thông thường vẫn làm. Ông đi một vòng quanh phòng thật chậm, từ cửa ra vào tới ô cửa sổ nhỏ, từ ô cửa sổ tới bàn học, từ bàn học tới chiếc giường kê ở góc trong. Mắt nhìn lên xà ngang chạy ngang trần nhà một lúc lâu, tay thỉnh thoảng chạm nhẹ vào tường như để cảm nhận độ ẩm và độ dày của lớp vôi cũ đã ngả màu theo năm tháng.

Bảo đứng yên bên cửa, không nói gì.

Cậu hiểu rằng đây là cách bác mình làm việc. Ở cửa hàng đồ cổ của ông, mỗi khi có người mang một món đồ tới nhờ xem, ông cũng không bao giờ cầm món đồ lên ngay. Ông đi vòng quanh nó. Ông nhìn nó dưới nhiều góc ánh sáng khác nhau. Ông để cho món đồ tự nói lên tuổi tác và lai lịch của nó trước khi bàn tay của người thợ chạm vào bất kỳ chi tiết nào trên bề mặt.

Cuối cùng, bác Thịnh dừng lại trước chiếc tủ gương.

Ông đứng rất lâu ở đó.

Lâu hơn hẳn mọi vị trí khác trong phòng cộng lại. Bảo nhìn từ phía sau, thấy đôi vai của bác mình hơi khom xuống, đầu nghiêng sang một bên như đang nghe một âm thanh rất khẽ nào đó mà cậu không nghe thấy được. Rồi ông mới chậm rãi giơ tay lên, đặt lòng bàn tay phẳng lên mặt gương ở vùng còn trong, để yên như vậy mấy giây, rồi trượt nhẹ sang vùng thủy ngân đã bong tróc ở góc dưới bên trái.

- Gương cổ thật đó con.

Giọng bác Thịnh trầm xuống, mang theo một sự chắc chắn mà Bảo chưa từng nghe thấy trong giọng nói của bất kỳ ai khi nói về món đồ này kể từ ngày cậu dọn vào phòng tới giờ.

- Sao bác biết là gương cổ thật ạ. Con nhìn chỉ thấy nó cũ và ố vàng thôi bác.

- Nhìn cái lớp tráng sau mặt kính này là biết. Gương bây giờ tráng nhôm, bong ra thì bong thành từng mảng sáng loáng, nhìn là biết đồ mới. Còn cái này tráng thủy ngân theo lối xưa, bong tới đâu là để lại màu xám đục tới đó, loang lổ như vết mốc ăn vào trong xương của tấm kính vậy. Thứ này không làm giả được đâu con. Có tiền cũng không làm giả được cái màu thời gian này.

Ông cúi xuống, ghé mắt nhìn sát vào mảng bong lớn ở góc gương, ngón tay gầy và chai sạn vì mấy chục năm cầm đồ cổ chạm nhẹ vào mép của mảng bong mà không hề làm nó bong thêm một chút nào. Khéo léo và cẩn trọng như đang chạm vào da của một người già yếu.

- Tuổi của cái gương này còn lớn hơn cả căn phòng này nữa đó con. Phòng này xây sau, gương này có trước. Có khi nó đã đi qua tay hai ba đời chủ rồi mới về tới căn phòng này và ở lại đây cho tới bây giờ.

Bảo nuốt khan.

- Lớn hơn cả căn phòng này luôn hả bác. Vậy là nó còn ở đây trước cả bà chủ trọ cũ nữa sao bác.

- Có thể. Cũng có thể bà ấy mang nó về đây từ nơi khác. Đồ cổ mà con, lai lịch của nó dài lắm, không ai biết hết được đâu. Cái bác dám chắc chỉ là hai việc thôi. Một là nó cổ thật, đáng giá thật theo con mắt của người làm nghề như bác. Hai là việc nó đứng ở đây, đối diện thẳng với chân giường của con như vậy, là điều người xưa rất kiêng. Kiêng tới mức trong nhà có gương cổ thì thà xoay nó vào tường còn hơn để nó soi thẳng vào chỗ người ta nằm ngủ mỗi đêm.

Ông đứng thẳng dậy, quay lại nhìn chiếc giường của Bảo, rồi lại nhìn chiếc tủ, như đang đo khoảng cách giữa hai món đồ bằng mắt. Một khoảng cách ngắn ngủi trong căn phòng áp mái chật hẹp mà đêm nào cũng là khoảng cách giữa một người đang ngủ và một mặt gương đã soi không biết bao nhiêu khuôn mặt của những người không còn sống nữa.

- Phòng này chật quá. Tủ nặng, giường cũng không còn chỗ nào khác để kê. Người ở trước chắc cũng đành để vậy mà ở, chứ không ai muốn nằm ngủ đối diện với một tấm gương cổ như vậy suốt mấy chục năm trời đâu con.

- Bà Sen ở phòng này nhiều năm lắm bác. Bà Tư kể bà ấy ở trên này, trông coi cả khu nhà từ đây. Vậy là bà ấy nằm ngủ đối diện cái gương này suốt bao nhiêu năm luôn hả bác.

- Ừ. Có khi bà ấy quen rồi. Có khi với bà ấy, cái gương này không phải là thứ để kiêng kỵ, mà là một phần của căn phòng, một phần của đời sống mỗi ngày. Người sống chung với một món đồ đủ lâu thì món đồ đó không còn là đồ vật nữa đâu con. Nó thành bạn, thành chỗ để người ta soi mặt mỗi sáng, chải tóc mỗi tối, ngồi trước nó mà nghĩ ngợi chuyện đời mình.

Bảo im lặng nghe.

Những lời ấy mở ra trong đầu cậu một hình ảnh mà trước đây cậu chưa từng nghĩ tới một cách cụ thể như vậy: một người phụ nữ trung niên ngồi trước chiếc tủ này mỗi ngày, trong chính căn phòng này. Soi mặt mình vào lớp gương ngày càng ố vàng theo năm tháng, chải mái tóc dài của mình. Và nghĩ về một đứa con gái không biết đang ở phương trời nào, lớn lên ra sao, có còn nhớ tới người mẹ đã sinh ra mình hay không.

- Bác ơi, vậy còn chuyện con bị nặng ngực ban đêm. Bác thấy sao hả bác.

Bác Thịnh ngồi xuống chiếc ghế bên bàn học, rót cho mình một chén nước từ bình trà nguội của Bảo, uống một ngụm rồi mới trả lời, chậm rãi và rõ ràng. Như ông vẫn trả lời mọi câu hỏi khó ở cửa hàng của mình khi khách hàng muốn nghe một lời phán quyết nhanh gọn mà ông không bao giờ cho họ điều đó.

- Bác không phải thầy pháp đâu Bảo. Bác nói trước để con khỏi trông chờ sai chỗ. Bác chỉ là người buôn đồ cổ, hiểu đồ cổ, hiểu những điều kiêng kỵ mà người xưa truyền lại quanh đồ cổ. Chuyện nặng ngực của con, bác nghe con kể, bác tin con không bịa. Đứa cháu của bác, bác biết tính nó, nó không phải đứa bày chuyện ma quỷ ra để dọa người khác hay để trốn học trốn làm gì cả.

- Dạ, con cảm ơn bác đã tin con.

- Tin là một chuyện. Hiểu được tới đâu lại là chuyện khác. Bác chỉ nói được tới mức này thôi: cái gương này cổ, nó đối diện giường ngủ là điều kiêng. Và trong phòng này đã có một người phụ nữ mất vì bệnh cách đây hơn ba mươi năm mà lòng còn nặng một chuyện chưa xong. Ba điều đó đặt cạnh nhau thì đêm ngủ không yên cũng không có gì là khó hiểu đối với một người làm nghề như bác. Còn giải quyết ra sao, bác cần nghĩ thêm, và bác cũng có một cách của người xưa để giúp con ngủ yên hơn trong lúc chờ hiểu rõ mọi chuyện. Mai bác quay lại, bác bày cho con.

Bảo gật đầu.

Cậu không thất vọng vì bác mình chưa đưa ra được một lời giải quyết trọn vẹn ngay trong buổi sáng đầu tiên này. Trái lại, sự thận trọng ấy làm cậu tin ông hơn. Người hứa hẹn giải quyết mọi chuyện trong một buổi sáng mới là người đáng ngờ. Người nói rõ mình biết tới đâu, chưa biết tới đâu, và cần thêm thời gian để nghĩ cho kỹ, mới là người có thể đi cùng cậu qua những đêm mưa tiếp theo trong căn phòng này mà không làm mọi chuyện rối thêm.

Bác Thịnh đứng dậy, đeo chiếc túi vải lên vai.

Trước khi ra cửa, ông quay lại nhìn chiếc tủ gương thêm một lần nữa, lâu và yên lặng. Rồi đưa tay chạm nhẹ vào khung gỗ của nó như một lời chào hỏi dành cho một người quen cũ vừa mới gặp lại sau nhiều năm xa cách.

- Mai mười giờ, bác qua. Con chuẩn bị sẵn cho bác một chỗ ngồi đàng hoàng, và pha ấm trà nóng. Trà nguội của sinh viên uống tội nghiệp cái bụng của bác lắm đó con.

- Dạ, mai con pha trà mới cho bác. Con cảm ơn bác đã qua ạ.

Tiếng bước chân của bác Thịnh xa dần trên cầu thang gỗ.

Bảo đứng ở cửa phòng nhìn theo cho tới khi bóng ông khuất hẳn ở khúc quanh của hành lang tầng dưới, rồi mới quay vào phòng, đóng cửa lại. Và ngồi xuống bên bàn học mở cuốn sổ nhật ký ra ghi lại buổi sáng hôm nay bằng những dòng chữ đầy đặn và bình tĩnh.

Ngày mùng hai tháng mười. Bác Thịnh tới xem phòng. Bác xác nhận gương là gương cổ thật, tuổi đời còn lớn hơn cả căn phòng. Bác nói gương đối diện thẳng chân giường là điều người xưa rất kiêng. Mai bác quay lại bày cách giúp ngủ yên hơn.

Ghi xong, cậu nhìn về phía chiếc tủ.

Ánh nắng buổi trưa chiếu qua cửa sổ, rơi đúng vào mặt gương ố vàng. Những mảng bong tróc hiện lên rõ ràng hơn bao giờ hết dưới con mắt của một người vừa được nghe một người thợ già nói cho biết cách nhìn chúng cho đúng. Lần đầu tiên, Bảo thấy chiếc tủ này không chỉ đáng sợ hay đáng ngờ. Nó còn đáng được tôn trọng, như mọi món đồ đã sống lâu hơn tất cả những người từng sở hữu nó cộng lại.

Chương khác

Xem thêm