NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 43: Bước Hai: Thanh Tẩy Đất Bằng Nước Lá Bưởi Và Muối Hột

Đúng ba giờ chiều ngày 01 tháng 02, sân trước tiệm An Phúc đã dọn sẵn cho bước hai, và thầy Diệp Minh Sơn quay lại đúng giờ đã hẹn. Buổi sáng, mảnh xương…

Nội dung chương

Đúng ba giờ chiều ngày 01 tháng 02, sân trước tiệm An Phúc đã dọn sẵn cho bước hai, và thầy Diệp Minh Sơn quay lại đúng giờ đã hẹn. Buổi sáng, mảnh xương đã được lấy ra khỏi đất và thiêu hủy tại phòng mạch. Buổi chiều nay, phần đất còn lại trong chậu sẽ được thanh tẩy. Ông Chấn Đông ngồi ở ghế tre sát hiên nhà như buổi sáng. Gia Kiệt đã dọn sẵn khoảng sân trước cửa, đặt cạnh chậu cây một chiếc bao vải dày, một chiếc bay nhỏ và chiếc khay tre sạch. Bà Châu Mỹ Linh đứng ở vị trí quen thuộc bên phía tiệm của bà. Ông tổ trưởng khu phố cũng có mặt với cuốn sổ trên tay. Đặng Văn Sửu đứng ở bậc cửa như buổi sáng, có mặt làm chứng theo đúng phần việc cậu đã nhận trước khu phố.

Thầy Diệp tới đúng giờ, mang theo chiếc nồi đất lớn của phòng mạch. Ông đặt nồi xuống bếp nhỏ phía sau tiệm, nơi bà Mai đã nhóm sẵn bếp và để sẵn lu nước mưa sạch của nhà. Thầy nói rõ phần việc của buổi chiều trước khi bắt đầu.

- Bước hai là thanh tẩy đất. Trước hết, xới nhẹ lớp đất mặt bị ô uế nhất, cho vào bao mang đi xa khỏi dãy phố. Sau đó nấu nước lá bưởi với muối hột bằng nước mưa sạch, để nguội vừa ấm, rồi rưới đều ba lượt lên toàn bộ đất còn lại trong chậu. Ba lượt, không thiếu một lượt nào. Trong suốt buổi chiều nay, không ai được dùng nước máy hay nước bẩn cho chậu cây này.

Trong lúc thầy rửa lá bưởi và chuẩn bị nồi nước, Gia Kiệt bắt đầu phần xới đất theo tay thầy chỉ. Tấm khăn sạch phủ miệng chậu từ buổi sáng được gỡ ra và gấp lại gọn gàng. Khoảng đất trống nhỏ nơi mảnh xương từng nằm hiện ra giữa mặt chậu. Gia Kiệt dùng chiếc bay nhỏ xới nhẹ từng lớp đất mặt quanh khu vực đó, từ phía vệt đất sẫm cũ lan ra tới hết phần đất mặt của nửa chậu phía ngoài. Cậu xới tới đâu, bà Mai đỡ khay tre hứng đất tới đó, rồi trút đất vào chiếc bao vải dày đặt sẵn. Lớp đất mặt này có màu sẫm hơn hẳn đất thường, cầm lên thấy ẩm và nặng tay. Thầy Diệp đứng bên cạnh coi từng lớp đất được lấy ra. Ông dặn chỉ xới lớp đất mặt chừng một đốt ngón tay, không đào sâu xuống thêm, không đụng vào phần rễ và phần củ của cây ở phía trong chậu.

Xới xong phần đất mặt cần lấy đi, Gia Kiệt buộc chặt miệng bao lại. Ông tổ trưởng khu phố cho hai người thanh niên trong đội trực của khu phố khiêng chiếc bao đất đó đi ngay trong buổi chiều, mang ra khỏi dãy phố theo đúng sắp xếp của khu phố từ trước. Bà Mai đứng ở bậc cửa nhìn chiếc bao được khiêng đi dọc vỉa hè, khuất dần về phía đầu phố. Bà nghĩ bụng rằng phần đất bị hại nặng nhất của chậu cây nhà bà đã rời khỏi cửa tiệm này rồi, giống như mảnh xương buổi sáng đã thành tro ở phòng mạch của thầy. Từ giờ phút này, trong chậu chỉ còn lại phần đất sẽ được rửa sạch và giữ lại cho cây.

Ở bếp nhỏ phía sau, nồi nước lá bưởi đã sôi. Thầy Diệp cho lá bưởi tươi vào nồi nước mưa đang sôi, lá vừa chạm nước nóng đã tỏa mùi thơm cay nồng khắp gian bếp nhỏ. Ông cho tiếp muối hột vào nồi, khuấy đều bằng chiếc đũa tre dài, rồi nhắc nồi xuống, để nước nguội dần tới khi chỉ còn vừa ấm. Bà Mai đứng bên cạnh coi thầy làm từng việc một. Bà ngửi mùi nước lá bưởi thơm cay mà nhớ lại mùi tro lá bưởi ở sân sau phòng mạch buổi sáng. Cùng một thứ lá, buổi sáng dùng để thiêu hủy vật hại, buổi chiều dùng để rửa sạch đất lành. Bà thấy cách làm của thầy đi liền một mạch: lấy vật ra, bỏ đất hư đi, rửa phần đất còn lại, không bước nào rời bước nào.

Khi nước trong nồi đã nguội vừa ấm, Gia Kiệt bưng nồi ra trước cửa, đặt lên chiếc ghế đẩu cạnh chậu cây. Thầy Diệp múc gáo nước đầu tiên, rưới chậm rãi một vòng quanh toàn bộ mặt đất trong chậu. Nước lá bưởi ngấm xuống đất thành từng vệt sẫm đều. Mùi thơm của lá bưởi lan ra khắp khoảng sân trước cửa, át hẳn cảm giác nặng nề đã bám quanh chậu cây suốt cả tháng qua. Thầy rưới xong lượt thứ nhất thì dừng tay, dặn cả nhà chờ cho nước thấm hết xuống đất rồi mới rưới lượt tiếp theo. Ông nói đất cũng như người vừa qua một trận ốm nặng, cho uống nước phải cho từ từ, dội một lúc ba lượt liền thì đất không thấm kịp, nước chỉ chảy tràn ra ngoài vô ích.

Trong lúc chờ nước thấm, ông Chấn Đông chống gậy ra đứng sát chậu cây. Ông nhìn mặt đất trong chậu đã được lấy đi lớp mặt, nhìn khoảng đất trống nhỏ giữa chậu, rồi nói chậm rãi.

- Đất này cha trộn từ ngày đầu trồng cây, đất vườn với tro trấu và cát sạch. Nó nuôi cây này mấy chục năm. Nay phải bỏ đi một lớp mặt, cha tiếc lắm. Nhưng bỏ lớp hư để giữ cả cây thì phải bỏ, Mai à. Giữ khư khư phần hư trong chậu thì cây không sống lại được đâu.

Bà Mai gật đầu, thưa lại với cha. Bà nói phần đất còn lại trong chậu vẫn là đất cha trộn năm xưa, chỉ mất đi lớp mặt bị hại mà thôi. Cây vẫn còn gốc rễ trong phần đất lành này. Ông Chấn Đông nghe con gái nói mà gật đầu, đưa tay vịn vào thành chậu một lúc rồi quay về ghế ngồi.

Nước lượt thứ nhất đã thấm hết. Thầy Diệp đưa gáo nước cho bà Mai, để bà tự tay rưới lượt thứ hai. Bà Mai múc đầy gáo nước lá bưởi còn ấm, rưới chậm rãi quanh mặt đất trong chậu như cách thầy vừa làm. Bà rưới kỹ phần đất quanh khoảng trống giữa chậu, rưới đều ra tới vành chậu, tránh xối thẳng vào phần củ bị dập ở phía trong. Nước thấm xuống đất nhanh hơn lượt đầu. Bà rưới xong, đặt gáo xuống, đứng nhìn mặt đất trong chậu đổi màu sẫm đều khắp. Bà nghĩ tới những ngày trong tháng qua, khi bà chỉ dám tưới quanh vành chậu trong nỗi lo không biết dưới đất có gì. Chiều nay, lần đầu tiên sau hơn một tháng, bà tưới cho chậu cây này bằng một thứ nước có tên gọi rõ ràng, có thầy đứng bên chỉ cách, và có cả nhà cùng chứng kiến.

Trong lúc chờ nước lượt thứ hai thấm xuống, thầy Diệp cúi sát vào phía trong chậu, coi kỹ phần củ ngải bị dập một góc từ đêm 21 tháng 01. Phần vết dập đã khô miệng, mép vết dập se lại, không còn mềm nhũn như những ngày đầu thầy mới rửa cho cây. Mấy sợi rễ nhỏ quanh phần củ vẫn bám chắc vào đất, không sợi nào bị đụng chạm trong buổi xới đất vừa rồi. Thầy nói vết dập khô miệng được như vậy là dấu tốt: củ không thối lan ra, cây còn giữ được phần gốc lành để hồi lại khi đất đã sạch. Ông dặn lại một lần nữa rằng mấy chiếc que tre đang đỡ lá cứ để nguyên như vậy, chờ tới khi cây tự đứng vững được mới tính chuyện gỡ ra sau. Bà Mai nghe thầy nói mà đưa mắt nhìn phần củ trắng ngà lấp ló trong đất ẩm. Bà thấy phần lỗi do chính tay bà gây ra trong đêm đó nay đã được thầy coi sóc tới nơi tới chốn. Bà tự nhủ từ nay về sau, bất cứ việc gì liên quan tới chậu cây này, bà cũng chờ thầy tính rồi mới làm.

Lượt thứ ba, thầy Diệp để Gia Kiệt rưới. Cậu múc nước, rưới đều toàn bộ mặt đất trong chậu một lượt cuối, chậm rãi không kém gì hai lượt trước. Nước lá bưởi trong nồi vừa cạn đúng ở gáo cuối cùng. Thầy Diệp coi mặt đất trong chậu một lượt kỹ lưỡng, gật đầu nói ba lượt đã đủ, đất đã được thanh tẩy đúng lệ. Ông dặn Gia Kiệt dùng chiếc bay nhỏ san nhẹ mặt đất trong chậu cho bằng phẳng trở lại, lấy chính phần đất đã thanh tẩy ở xung quanh san lấp khoảng trống nhỏ giữa chậu. Gia Kiệt làm theo thật khẽ tay. Mặt chậu dần bằng lại như cũ, chỉ khác là đất nay có màu sẫm ẩm đều và thơm mùi lá bưởi khắp bề mặt.

Thầy Diệp dặn thêm phần việc của buổi tối nay và ngày mai trước khi ra về.

- Tối nay không ai tưới thêm gì vào chậu nữa. Để đất nghỉ một đêm cho thật ráo mặt và thấm sâu. Ngày mai, lúc hoàng hôn, tôi quay lại làm bước ba, sên lại bùa cho cây. Từ giờ tới lúc đó, chậu cây cứ để yên như vậy, chỉ thắp hương chiều bên chậu như lệ cũ của nhà.

Ông tổ trưởng khu phố đọc lại phần ghi chép của buổi chiều cho cả nhà nghe. Xới lớp đất mặt bị ô uế cho vào bao mang đi xa. Nấu nước lá bưởi với muối hột bằng nước mưa sạch. Rưới đều ba lượt lên toàn bộ đất trong chậu. Mọi người có mặt đều xác nhận phần ghi đó đúng với việc vừa làm. Bà Linh góp thêm một câu rằng bà đứng bên này cả buổi chiều, chỉ ngửi thấy mùi lá bưởi thơm khắp khoảng sân, không còn nghe chút nặng nề nào như những buổi chiều của tháng trước. Bà nói câu đó bằng giọng chắc chắn của một người đã đứng ở vị trí sát vách này suốt từ đầu việc tới giờ.

Nắng chiều nhạt dần trên dãy phố. Bà Mai thắp nén hương chiều bên chậu cây như mọi ngày. Nén hương cháy đều, khói hương quyện với mùi lá bưởi còn đọng trên mặt đất ẩm của chậu cây. Bà đứng bên chậu một lúc lâu. Đất đã sạch. Vật đã hủy. Lớp đất hư đã mang đi. Ba phần việc lớn đã xong hai phần trong cùng một ngày. Bà quay vào trong tiệm, cùng cha và con trai dọn lại kệ hàng cho buổi bán ngày mai. Trước khi đóng cửa, bà mở ngăn tủ sạch, coi lại gói dao tre và hộp trầm hương vẫn nằm yên ở đó. Cả hai món đều đang chờ buổi hoàng hôn ngày mai, đúng như lịch thầy đã dặn.

Chương khác

Xem thêm