NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 50: Đêm Giao Thừa Bên Chậu Hoa Trắng
Chín giờ rưỡi tối ngày 05 tháng 02, đêm giao thừa Tết Đinh Mùi, Lương Tuyết Mai kéo cánh cửa cuốn của tiệm An Phúc xuống sau ngày bán hàng cuối cùng của…
Nội dung chương
Chín giờ rưỡi tối ngày 05 tháng 02, đêm giao thừa Tết Đinh Mùi, Lương Tuyết Mai kéo cánh cửa cuốn của tiệm An Phúc xuống sau ngày bán hàng cuối cùng của năm cũ. Dãy phố vải dần yên lại. Các tiệm trong dãy lần lượt đóng cửa, chỉ còn ánh đèn lồng đỏ của từng nhà hắt ra vỉa hè và mùi hương trầm thoảng trong không khí lạnh nhẹ của đêm cuối năm. Chậu hoa trắng trước cửa An Phúc vẫn nở rộ dưới ánh đèn hiên, hương hoa bay vào tận trong tiệm mỗi khi có một làn gió nhẹ đi qua bậc cửa.
Gia Kiệt dọn một chiếc bàn tròn nhỏ ngay giữa tiệm, ở khoảng trống giữa hai dãy kệ vải, rồi bày mâm cơm tất niên lên bàn. Cơm tất niên của nhà An Phúc năm nay không cầu kỳ: một nồi canh khổ qua, một đĩa thịt kho trứng, một đĩa cá chiên, dưa món và một ấm trà nóng. Đây là mâm cơm cả nhà vẫn ăn vào đêm giao thừa mấy chục năm nay, từ thời ông Chấn Đông còn đứng quầy tới giờ. Bà Linh ở tiệm tạp hóa sát vách ghé qua chúc Tết cả nhà trước khi về ăn tất niên với con cháu bên nhà bà. Bà mang theo một hộp mứt dừa tự làm, đặt lên bàn, nói một câu gọn gàng rằng năm mới bà chỉ chúc An Phúc một điều thôi: khách đông như hoa nở bữa nay là đủ rồi. Bà nói xong thì cười lớn, chào cả nhà rồi về bên nhà mình.
Ba người nhà An Phúc ngồi vào bàn cơm tất niên. Ông Chấn Đông ngồi ở vị trí đầu bàn như mọi năm. Ông rót trà cho con gái và cháu ngoại, rồi nói lời mở đầu ngắn gọn cho bữa cơm cuối năm. Ông nói năm nay là một năm khó của nhà này, khó nhất trong nhiều năm trở lại đây. Nhưng cả nhà đã đi qua được nó mà không mất đi một người nào, không mất đi chữ tín với bạn hàng, và không làm một việc gì trái với nếp nhà từ đời ông tới giờ. Ông nói tới đó thì nâng chén trà lên. Bà Mai và Gia Kiệt cũng nâng chén trà theo cha. Ba chén trà chạm vào nhau nhẹ nhàng giữa bàn cơm tất niên, giữa những kệ vải đã được phủ vải sạch chờ qua Tết.
Bữa cơm diễn ra chậm rãi và ấm cúng. Gia Kiệt kể lại những việc vui của ngày hôm nay: hai bộ áo dài của mẹ con Ngọc Phụng lấy đúng hẹn, đơn đặt cọc mùa xuân ghi vào cuốn sổ mới, và chậu hoa nở rộ đúng buổi hoàng hôn cuối năm. Ông Chấn Đông nghe cháu kể mà gật đầu liên tục. Ông nói ông ngồi ở ghế gần cửa cả ngày hôm nay, coi khách ra vào, coi hoa nở, mà trong lòng ông yên như những mùa Tết xa xưa, khi tiệm này mới mở và ông còn trẻ. Bà Mai nghe cha nói mà cười nhẹ. Bà gắp thêm thức ăn vào chén cho cha, rồi nói năm nay nhà mình ăn Tết không dư dả như mọi năm, vì tiền dành dụm đã dồn cả vào việc trả nợ hàng và qua cơn khó của tiệm. Nhưng bà nói bà thấy cái Tết này có một sự đầy đủ khác: đầy đủ người, đầy đủ lòng yên, và đầy đủ một chậu hoa trắng đang nở ngoài cửa kia.
Ăn cơm xong, Gia Kiệt dọn bàn, rửa chén ở gian sau. Bà Mai cùng cha bày mâm cúng giao thừa ở khoảng hiên trước cửa tiệm, ngay bên cạnh chậu hoa trắng. Mâm cúng nhỏ gọn theo lệ nhà bà mấy chục năm nay: một đĩa trái cây, một đĩa bánh mứt, một bình trà nóng và mấy nén hương chưa thắp. Ông Chấn Đông tự tay xếp lại đĩa trái cây cho ngay ngắn, nói mâm cúng giao thừa của nhà buôn bán không cần lớn, chỉ cần sạch sẽ và thành tâm là đủ. Bà Mai đặt thêm một chiếc ghế nhỏ bên mâm cúng, để lát nữa cha bà có chỗ ngồi vững khi cả nhà ra hiên đón giao thừa.
Đúng lúc đó, tiếng chuông điện thoại từ quầy trong nhà vang ra. Người gọi là thầy Diệp Minh Sơn từ phòng mạch. Thầy nói ông vừa đóng cửa phòng mạch, ăn xong bữa cơm tất niên với gia đình, ngồi nhớ tới chậu cây của An Phúc nên gọi qua chúc Tết cả nhà một câu. Bà Mai cầm điện thoại ra đứng ở bậc cửa, nói cho thầy nghe tin hoa đã nở rộ từ buổi hoàng hôn, nở đầy cả chậu, và khách quen đã quay lại đông vui suốt buổi chiều. Đầu dây bên kia im lặng một nhịp, rồi giọng thầy chậm rãi vang lên.
- Hoa nó chịu nở lại đúng đêm cuối năm như vậy là nó trả ơn cho cách nhà bà chăm nó đó, bà chủ. Năm mới, tôi chỉ chúc nhà bà một điều thôi: giữ nguyên cách làm ăn và cách chăm cây như năm nay, thì năm nào tiệm bà cũng qua được hết.
Bà Mai cảm ơn thầy, chúc lại thầy và gia đình một năm mới khỏe mạnh, rồi đặt máy xuống. Bà quay vào trong, kể lại lời chúc của thầy cho cha và con trai nghe. Ông Chấn Đông gật đầu nói lời chúc đó là lời chúc đúng nhất cho nhà này trong đêm giao thừa năm nay. Bà Mai lấy từ ngăn tủ ra một cuốn sổ mới bìa cứng, giấy còn trắng và thơm mùi giấy mới. Cuốn sổ này bà mua từ đầu tháng Chạp, định để dành ghi chép cho năm mới, và tối nay cả nhà quyết định dùng nó vào một việc quan trọng hơn. Đây sẽ là cuốn sổ lệ chăm ngải mới của nhà An Phúc, lập ra ngay trong đêm giao thừa này. Từ năm nay trở đi, lệ chăm cây của nhà được giữ bằng chữ viết rõ ràng. Nó không chỉ nằm trong lời truyền miệng của người đi trước nữa.
Ông Chấn Đông ngồi ở ghế đầu bàn, đọc lại chậm rãi toàn bộ lệ chăm cây của nhà cho con gái ghi vào những trang đầu của cuốn sổ mới. Chỉ tưới cây bằng nước mưa sạch hoặc nước sương mai. Ban đêm thắp một nén hương, cúng kèm gạo muối hoặc sáp ong ở bên chậu. Giữ đất chậu luôn sạch, không để nước bẩn hay đồ uế tạp rơi vào. Tuyệt đối không bao giờ dùng máu tươi hay vật uế tới gần cây, vì đó là lối tà của huyết ngải, trái hẳn với ngải lành của nhà này. Bà Mai ghi từng điều một bằng nét chữ cẩn thận. Gia Kiệt ngồi bên cạnh, đọc lại từng trang mẹ vừa ghi để đối chiếu với lời ông ngoại đọc, không để sót một chữ nào.
Ghi xong phần lệ cũ, cả nhà bàn nhau phần lệ mới rút ra từ chính mùa Tết năm nay. Ông Chấn Đông nói phần mới này mới là phần quan trọng nhất của cuốn sổ, vì nó được trả bằng một tháng trời lo lắng và suýt mất cả mùa hàng của nhà này. Bà Mai ghi trang cuối cùng của cuốn sổ bằng nét chữ chậm và đậm hơn hẳn. Trong trang đó ghi rõ: gặp việc lạ quanh chậu cây, trước hết mời thầy thuốc có nghề tới coi, không tự ý đào đất hay đụng vào củ cây khi chưa rõ căn nguyên. Mọi việc xử lý đều làm công khai, có khu phố và hàng xóm chứng kiến, ghi chép đầy đủ ngày giờ vào sổ. Và điều cuối cùng, ghi ở dòng chót của trang: nhà này chỉ gỡ bỏ thứ hại mình, không bao giờ tìm cách hại lại bất cứ ai, dù người đó đã từng hại mình. Ghi xong, bà Mai đọc lại toàn bộ trang cuối cho cha nghe. Ông Chấn Đông nghe xong, đưa tay vỗ nhẹ lên mặt sổ hai cái, gật đầu nói trang này giữ cho kỹ, để đời sau của nhà này mở ra là thấy đường mà đi.
Bà Mai khép cuốn sổ lệ mới lại, cất vào ngăn tủ sạch nhất của tiệm, ngay cạnh cuốn sổ chung đã ghi chép suốt mùa Tết năm nay. Đồng hồ treo trong tiệm chỉ gần mười hai giờ đêm. Từ xa, tiếng chuông chùa cuối phố bắt đầu ngân lên những tiếng đầu tiên báo giờ giao thừa. Gia Kiệt mở hé cánh cửa cuốn lên, đủ cho cả nhà bước ra đứng ở hiên trước. Bà Mai ra đứng bên chậu cây, thắp một nén hương mới bên chậu hoa trắng. Nén hương bén lửa nhanh, cháy đều đặn từ đầu tới cuối trong đêm giao thừa lặng gió, khói hương đi thẳng lên qua những bông hoa trắng đang nở rộ, không tắt, không lệch đi một chút nào. Bà đứng nhìn nén hương cháy trọn vẹn đó mà trong lòng bà hiện rõ từng đêm của tháng qua, khi hương bên chậu cây này từng tắt giữa chừng trong lo lắng. Đêm nay, nén hương cháy trọn. Chỉ một việc nhỏ như vậy thôi mà bà thấy nó đáng giá hơn mọi lời chúc đầu năm.
Đúng giờ giao thừa, pháo hoa nở bung trên bầu trời phía bờ sông, từng chùm sáng nối tiếp nhau rực lên rồi tan chậm trong đêm. Cả dãy phố vải bừng sáng theo từng đợt pháo. Người trong các nhà lần lượt bước ra hiên, chúc Tết nhau qua lại giữa tiếng pháo xa và tiếng chuông chùa còn ngân. Bà Mai đứng ở giữa hiên nhà mình, một bên là cha già chống gậy, tóc bạc sáng lên dưới ánh đèn lồng, một bên là con trai đã cao hơn mẹ gần một cái đầu. Trước mặt ba người là chậu hoa tóc tiên đang nở rộ, trắng muốt cả một chậu. Từng bông hoa rung nhẹ trong làn gió đầu năm. Hương hoa thơm ngát quyện với mùi khói hương và mùi trà nóng từ mâm cúng giao thừa bên cạnh. Tấm bảng gỗ ghi lệ chăm cây treo trên cây cột sát chậu hoa đung đưa rất nhẹ. Pháo hoa trên trời lại nở thêm một chùm lớn nữa. Ánh sáng của nó phủ xuống cả dãy phố. Nó phủ lên mái tóc bạc của ông Chấn Đông. Nó phủ lên vai áo của Gia Kiệt. Và nó phủ lên chậu hoa trắng trước cửa tiệm An Phúc, trong giờ phút đầu tiên của năm mới.