ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 44: Quỳ Trước Miếu Mới
Bốn giờ chiều ngày hai mươi ba tháng ba, Nguyễn Văn Dũng một mình quay lại ngôi miếu mới ở đầu phum. Buổi sáng nay, sau khi nhận quyết định kỷ luật, ông…
Nội dung chương
Bốn giờ chiều ngày hai mươi ba tháng ba, Nguyễn Văn Dũng một mình quay lại ngôi miếu mới ở đầu phum. Buổi sáng nay, sau khi nhận quyết định kỷ luật, ông đã ghé qua nơi này một lần. Khi ấy ông chỉ đứng lặng ở ngoài sân miếu một lúc lâu rồi quay về. Ông biết trong lòng mình vẫn còn thiếu một việc chưa làm cho trọn. Lễ xá tội hôm hai mươi mốt đã có À cha chủ trì và cả phum chứng kiến. Lời thừa nhận hôm hai mươi cũng đã được ông nói ra trước mặt mọi người. Nhưng còn một việc riêng giữa ông với ngôi miếu này thì chưa ai làm thay được. Việc ấy ông phải tự mình làm, một mình, không cần ai đứng xem hay ghi chép. Chiều nay nắng đã dịu xuống nhiều so với buổi trưa nắng gắt. Bóng me cổ thụ phủ mát gần hết khoảng sân nhỏ trước ngôi miếu mới.
Trên đường từ lán trại ra đầu phum, Dũng đi ngang qua mấy căn nhà của người phum. Một bà cụ đang quét sân ngẩng lên nhìn ông và khẽ gật đầu chào. Mấy đứa trẻ chơi gần đó cũng vòng tay chào ông theo lời người lớn dặn. Những cái gật đầu ấy làm ông vừa mừng vừa thấy lòng mình se lại. Ngày đội mới tới phum này, người ta nhìn ông bằng ánh mắt hoàn toàn khác hẳn. Khi ấy trong mắt bà con, ông chỉ là người ngoài tới phá miếu của phum họ. Còn bây giờ, sau bao nhiêu việc làm lại, ánh mắt ấy đã đổi khác đi nhiều. Ông gật đầu chào lại từng người và bước chậm rãi về phía gốc me. Ông hiểu những cái gật đầu này không phải tự nhiên mà có được. Chúng được đổi bằng nửa tháng trời đội của ông ăn năn và sửa sai từng việc.
Dũng bước chậm qua khoảng sân và dừng lại trước cửa gian miếu. Ngôi miếu mới đứng trang nghiêm trên nền cao ráo, mái lá còn thơm mùi lá mới. Trong gian trong của miếu, hòn đá nhẵn bóng nằm yên trên bệ như bao đời nay. Hòn đá không sứt mẻ một chút nào sau tất cả những gì đã xảy ra. Nó nằm đó bình thản, như chưa từng bị ai quăng xuống con mương gần đây. Dũng nhìn hòn đá một lúc lâu mà cổ họng mình nghẹn lại. Ông nhớ buổi chiều ngày năm tháng ba, chính ông đã ra lệnh quăng nó xuống mương. Tiếng máy ủi gầm lên và tiếng miếu lá đổ sập hôm ấy vẫn còn trong tai ông. Ông đã đứng ngay tại khoảng đất này mà nhìn mọi chuyện xảy ra. Khi ấy ông không hề thấy mình đang làm một việc gì ghê gớm. Bây giờ đứng lại đúng chỗ này, ông mới thấy buổi chiều ấy xa và nặng biết bao nhiêu.
Trên bàn thờ nhỏ trước miếu còn mấy que nhang của người phum để sẵn. Dũng lấy ba que nhang, châm lửa từ ngọn đèn dầu vẫn cháy trong miếu. Ông cắm nhang vào chiếc lư nhỏ và đứng chắp tay một lúc thật lâu. Khói nhang bay lên mỏng nhẹ rồi tan dần vào tán lá me trên cao. Không có tiếng động lạ nào vang lên quanh ngôi miếu chiều nay cả. Chỉ có tiếng lá me xào xạc trong gió và tiếng chim gọi nhau về tổ. Dũng biết sẽ không có điều gì hiện ra trước mắt mình ở nơi này. Ông lão mặc xà rông chỉ từng đứng ở cuối giường trong những giấc mơ của ông. Ngoài đời thật này, trước mặt ông chỉ có hòn đá yên lặng và khói nhang mỏng. Như vậy là đủ, vì việc ông cần làm chiều nay nằm ở chính lòng mình.
Dũng hít một hơi thật sâu rồi cất tiếng nói thành lời với ngôi miếu. Giọng ông không lớn, nhưng rõ ràng và không run như ông tưởng lúc đầu.
- Thưa ông Tà, hôm nay con tới đây một mình, không có À cha, không có ai đi cùng. - Dũng nói. - Con là Nguyễn Văn Dũng, người đã ra lệnh ủi ngôi miếu của ông hôm năm tháng ba. Việc đó con đã nhận trước phum rồi, đã nhận trước cấp trên rồi. Nhưng con muốn tự mình tới đây thưa lại một lần nữa cho trọn.
Ông ngừng lại một chút, nhìn vào hòn đá nhẵn bóng trong gian miếu. Những lời tiếp theo ông đã nghĩ suốt từ buổi trưa tới giờ. Chúng không phải là bài khấn, vì ông không biết khấn và cũng không dám khấn bừa. Chúng chỉ là lời của một người làm đường biết mình đã làm sai. Ông nói tiếp, chậm rãi như đang nói với một bậc cao niên trong phum.
- Con không biết nói lời hoa hòe gì đâu. - Dũng nói tiếp. - Con chỉ biết nói thiệt là con đã sai, sai từ cái lệnh ủi miếu cho tới chuyện giấu bệnh của đội. Sáng nay con đã nhận kỷ luật và mất hết thưởng đợt này, con không oán trách gì. Con chỉ xin ông xá tội cho con và cho anh em trong đội của con. Tụi nó chỉ làm theo lệnh của con mà phải chịu bệnh bao nhiêu đêm.
Nói tới đó, giọng Dũng nghẹn lại và ông phải dừng một lúc mới nói tiếp được. Ông nhớ những đêm cả đội nằm sốt mê man trong căn lán chật chội. Ông nhớ tiếng nói sảng của Rinh trong đêm đầu tiên sau khi miếu đổ. Ông nhớ Phước thức trắng từng đêm để ghi chép tình trạng của từng người thợ. Tất cả những đêm ấy đều bắt đầu từ một cái lệnh của chính ông. Ông cũng nhớ những giấc mơ khiến ông tỉnh dậy ướt đẫm mồ hôi giữa đêm. Trong mơ, ông lão chỉ đứng khoanh tay cuối giường và trừng mắt nhìn ông. Ông lão không nói một lời nào, nhưng ánh mắt ấy nặng hơn mọi lời quở trách. Sáu giấc mơ như vậy đã đi qua đời ông trong nửa tháng ngắn ngủi này. Chúng dạy ông một điều mà hơn hai mươi năm làm đường chưa ai dạy nổi. Đó là có những chỗ trên đất này không phải cứ có máy móc là dời đi được.
Dũng nhìn xuống nền đất sạch sẽ trước cửa miếu một lúc lâu. Rồi ông chậm rãi chống hai tay xuống và hạ mình xuống nền đất. Ông quỳ trước miếu mới xin ông Tà xá tội. Ông quỳ yên như vậy, đầu cúi thấp, hai tay chắp lại trước ngực mình. Nền đất dưới đầu gối ông còn ấm hơi nắng của buổi chiều hôm nay. Ông không nói thêm lời nào nữa trong suốt thời gian quỳ ở đó. Mọi lời cần nói ông đã nói hết bằng giọng của chính mình rồi. Phần còn lại là sự im lặng thành tâm mà ông muốn dành cho ngôi miếu này. Gió chiều thổi qua tán me làm mấy que nhang trên lư cháy nhanh hơn một chút. Khói nhang quấn quanh người ông rồi bay thẳng lên cao và tan mất. Dũng quỳ cho tới khi hai đầu gối bắt đầu tê đi mới chậm rãi đứng dậy. Ông phủi đất bám trên quần và đứng chắp tay thêm một lúc nữa. Trong lòng ông lúc này có một sự nhẹ nhõm rất lạ và rất yên. Nó không giống niềm vui ồn ào của ngày máy ủi nổ máy trở lại. Nó giống cảm giác của một người vừa đặt xuống món nợ đã mang quá lâu. Ông nghĩ về buổi sáng ngày mai, khi đội của ông quay lại thi công đoạn qua phum. Lần này máy móc sẽ đi trên dải đất chắc, cách xa ngôi miếu này một khoảng an toàn. Lần này chính ông sẽ là người đứng ra dặn thợ từng việc nhỏ quanh khu vực miếu. Không một chiếc máy nào được phép lấn vào hành lang lề đường quanh miếu mới. Ông đã hứa điều đó trong buổi họp phương án và ông sẽ giữ lời tới cùng. Nghĩ tới ngày mai như vậy, ông thấy lòng mình yên ổn hơn hẳn mọi buổi chiều trước. Việc phải làm với đất trời và với phum này, ông đã làm gần như trọn vẹn rồi.
Khi Dũng quay người bước ra khỏi sân miếu, ông mới nhận ra có người đứng ở xa. Ông Lượng đứng ở phía ngoài hàng rào thấp, tay chống cây gậy quen thuộc của mình. Ông già đã đứng đó từ lúc nào mà Dũng hoàn toàn không hay biết. Ông không vào sân miếu, chỉ đứng xa như một người chứng kiến lặng lẽ. Dũng bước tới gần và cúi đầu chào ông già theo đúng phép của phum. Ông Lượng nhìn ông một lúc rồi chậm rãi lên tiếng trước.
- Đội trưởng quỳ ở đó bao lâu rồi? - Ông Lượng hỏi.
- Dạ, cũng một lúc lâu rồi bác. - Dũng đáp. - Con tới thưa với ông Tà mấy lời của riêng con. Việc này con muốn tự làm, không dám phiền À cha hay ai trong phum.
Ông Lượng gật đầu chậm rãi, ánh mắt hiền đi rất nhiều so với ngày đầu. Ông già chống gậy bước lại gần Dũng thêm mấy bước trên con đường đất. Ông nói tiếp bằng giọng nhỏ nhẹ mà cả hai người đều nghe rõ.
- Người phum mình nhìn người không phải bằng một buổi lễ đâu đội trưởng. - Ông Lượng nói. - Người ta nhìn bằng những việc làm sau đó, ngày này qua ngày khác. Đội trưởng đã làm lại từng việc một trước mắt cả phum rồi. Tới hôm nay lại tự mình ra đây quỳ thưa như vậy, ta đứng ngoài này thấy hết.
Dũng nghe ông già nói mà mắt mình cay lên một cách khó giấu. Ông cúi đầu cảm ơn ông Lượng bằng một câu ngắn gọn và chân thành.
- Con cảm ơn bác đã đứng chứng kiến cho con chiều nay. - Dũng nói. - Mai đội con thi công lại, con sẽ dặn anh em làm cho cẩn thận quanh miếu này.
- Ừ, cứ làm cho đàng hoàng như mấy bữa nay là được rồi. - Ông Lượng đáp. Ông già khoát tay nhẹ rồi nói câu cuối trước khi quay lưng đi vào phum. Câu nói ấy khiến Dũng đứng yên giữa con đường đất thêm một lúc lâu nữa.
- Thôi, đội trưởng về nghỉ đi. - Ông Lượng nói. - Từ mai, phum này coi đội của đội trưởng như khách biết sửa sai.
Dũng đứng nhìn theo bóng ông già đi khuất vào con đường nhỏ của phum. Nắng chiều cuối ngày rải vàng trên tán me và mái lá của ngôi miếu mới. Ông quay lại nhìn ngôi miếu một lần cuối rồi mới chậm rãi bước về hướng lán trại.