QUỶ ĐẢ TƯỜNG ĐƯỜNG ĐÊ HOA BẮC - Chương 13: Sổ Tay Của Vĩnh Phúc

Chín giờ sáng ngày 26 tháng 11, Tôn Vĩnh Phúc gõ cửa phòng nghỉ của đội xe. Lý Trường Sinh đang ngồi chép lại lịch chạy cuối tháng vào sổ. Nghe tiếng gõ…

Nội dung chương

Chín giờ sáng ngày 26 tháng 11, Tôn Vĩnh Phúc gõ cửa phòng nghỉ của đội xe.

Lý Trường Sinh đang ngồi chép lại lịch chạy cuối tháng vào sổ. Nghe tiếng gõ cửa quen, anh ngẩng lên và mỉm cười. Vĩnh Phúc đứng ở cửa, tay cầm một cuốn sổ bọc bìa da cũ. Cuốn sổ ấy dày, mép giấy đã ngả vàng theo năm tháng. Ông bước vào phòng, kéo ghế ngồi xuống đối diện anh. Vẻ mặt ông nghiêm hơn hẳn những lần uống trà thường ngày.

- Anh tìm được cuốn sổ đêm lạc năm 2018 rồi đây. - Ông đặt cuốn sổ lên bàn. - Hôm nay anh mang sang trao tận tay cho chú.

Trường Sinh đặt bút xuống, hai tay đỡ lấy cuốn sổ. Bìa da của sổ đã mòn bóng ở bốn góc ngoài. Dây buộc sổ là một sợi dây dù cũ đã sờn. Anh mở sợi dây buộc ra thật chậm và cẩn thận. Mùi giấy cũ và mùi mực xưa phả lên nhè nhẹ. Trang đầu tiên ghi năm 2018 bằng nét chữ to. Dưới năm ấy là dòng chữ ghi chuyến hàng đêm tháng mười một.

- Em cảm ơn anh, em cứ tưởng anh chỉ kể miệng thôi. - Anh nói, giọng xúc động rõ.

- Kể miệng thì dễ quên, có sổ đây là có chứng. - Vĩnh Phúc khoát tay bảo. - Chú cứ đọc đi, chỗ nào không rõ thì hỏi anh ngay.

Anh lật từng trang sổ theo đúng thứ tự từ đầu. Những trang đầu ghi lịch chạy và hàng hóa năm ấy. Chữ viết ở phần này ngay ngắn và rất dễ đọc. Tới phần giữa sổ, chữ bắt đầu run và thưa hơn. Đó là phần ghi trong đêm lạc vòng trên đê. Anh đọc chậm từng dòng, thỉnh thoảng dừng lại ngẫm nghĩ. Vĩnh Phúc ngồi yên bên cạnh, không chen ngang lời nào.

Trang ghi đêm lạc bắt đầu bằng giờ vào đường đê. Dòng tiếp theo ghi sương xuống nhanh ngoài dự tính. Rồi tới những dòng ghi giờ qua cầu đá liên tiếp. Mỗi dòng đều ngắn, chỉ có giờ và một câu vắn tắt. Đọc những dòng ấy, anh hình dung rõ đêm sương năm xưa. Một người lái xe đơn độc ghi sổ giữa đồng hoang vắng. Ghi sổ là cách ông giữ mình khỏi cơn hoảng loạn.

- Chữ ở trang này run quá, anh viết lúc đang sợ à. - Anh ngẩng lên hỏi khẽ.

- Sợ chứ, tay cầm bút mà còn run cầm cập. - Vĩnh Phúc cười khan thừa nhận. - Viết được ra chữ là anh đã cố lắm rồi đấy.

Lật thêm mấy trang, anh dừng lại ở một trang ghi rất nắn nót. Trang này chữ viết khác hẳn các trang đêm lạc. Chữ ngay ngắn, rõ ràng, như được chép lại sau đó. Ở đầu trang có một dòng tiêu đề viết hoa cẩn thận. Dòng tiêu đề ghi lệ phá vòng người chạy đê truyền lại. Dưới tiêu đề là sáu dòng đánh số từ một tới sáu. Anh đọc thầm sáu dòng ấy một lượt thật chậm.

Sáu dòng trong sổ ghi đúng thứ tự như sau. Một, dừng xe hẳn. Hai, tắt đèn pha. Ba, bật lửa đồng soi đất. Bốn, hít sâu. Năm, quát lớn một tiếng. Sáu, rải nắm muối trắng trước mũi xe.

Trường Sinh đọc lại lần thứ hai, đối chiếu với trí nhớ của mình. Sáu bước này khớp với lời bà Quế Phân dặn hôm trước. Bà kể bằng lời, còn sổ của Vĩnh Phúc chép thành chữ. Hai nguồn khác nhau mà thứ tự không lệch một bước. Điều ấy làm anh tin hẳn vào lệ qua đê này. Người xưa truyền miệng và truyền chữ đều giữ nguyên thứ tự.

- Sáu bước này anh chép lại từ lời ai dặn vậy anh. - Anh chỉ vào trang sổ, hỏi kỹ.

- Từ một ông lão chạy đê đời trước dặn anh đấy. - Vĩnh Phúc trả lời, mắt nhìn trang sổ. - Anh chép lại ngay sau đêm lạc, sợ để lâu thì quên.

- Thế đêm lạc đó anh có làm đủ sáu bước này không. - Anh hỏi tiếp, giọng chậm lại.

- Đêm đó anh chưa thuộc, chỉ nhớ mang máng vài bước. - Ông lắc đầu, vẻ tiếc nuối hiện rõ. - Anh chỉ làm được việc dừng xe hẳn rồi chờ trời sáng. Giá mà thuộc đủ sáu bước, anh đã khỏi trắng một đêm.

Ông kể, sau đêm lạc ấy ông mới đi hỏi lại lệ xưa. Ông tìm gặp ông lão chạy đê ở thị trấn dưới đê. Ông lão đọc cho ông nghe đủ sáu bước đúng thứ tự. Ông chép vào sổ ngay tại quán nước của ông lão. Từ đó cuốn sổ này luôn nằm trong tủ đồ của ông. Ông giữ nó như giữ một bài học nhớ đời của nghề.

Trường Sinh gật đầu, tay vẫn đặt nhẹ lên trang sổ quý. Anh hỏi ông vì sao hôm nay lại trao sổ cho mình. Vĩnh Phúc im lặng một lúc rồi mới trả lời chậm rãi. Ông bảo mình sắp chuyển sang chạy tuyến gần nhà hơn. Đoạn đê Hoa Bắc từ nay là tuyến của Trường Sinh. Cuốn sổ ở lại với người chạy đê mới là đúng chỗ. Giữ sổ trong tủ của ông thì nó chỉ là kỷ niệm. Trao cho anh, nó thành một vật cứu người trên đường.

- Chú nhận đi, đừng khách sáo với anh làm gì. - Ông đẩy cuốn sổ về phía anh. - Anh trao sổ là trao cả bài học chín năm trước đấy.

- Em nhận, và em hứa giữ nó cẩn thận như anh đã giữ. - Anh đáp chắc nịch, hai tay ôm sổ.

Tiểu Quân lúc ấy bước vào phòng nghỉ lấy nước uống. Thấy cuốn sổ cũ trên bàn, cậu dừng lại ngó nghiêng. Vĩnh Phúc ngoắc cậu lại gần, bảo cậu cũng nên biết chuyện. Cậu đứng bên bàn, nghe anh Sinh tóm tắt lại sáu bước. Cậu nghe rất chăm chú, mắt nhìn vào trang sổ mở. Nghe xong, cậu xin phép ghi lại sáu bước vào sổ mình. Vĩnh Phúc gật đầu, bảo ghi đi cho cả hai cùng thuộc.

- Em ghi rồi tối về em đọc lại ba lần ạ. - Tiểu Quân nói, tay đã mở sổ.

- Ghi cho đúng thứ tự, sai một bước là sai cả lệ. - Ông dặn cậu, giọng nghiêm hẳn. - Nhất là bước đầu tiên, dừng xe hẳn, nhớ cho kỹ.

Cậu phụ xe chép xong, đọc lại thành tiếng cho hai người nghe. Sáu bước được cậu đọc đúng thứ tự, không thiếu bước nào. Trường Sinh nghe xong thì yên tâm thêm một phần. Từ nay trên xe có hai người cùng thuộc lệ xưa. Đêm sương có xuống, hai cái đầu vẫn hơn một cái đầu. Anh gấp cuốn sổ của Vĩnh Phúc lại, buộc dây cẩn thận.

Trường Sinh mở sổ của mình ra, chép lại sáu bước thật nắn nót.

Anh chép chậm từng dòng, đánh số rõ ràng như trong sổ gốc. Chép xong, anh đọc lại thầm một lượt để kiểm tra. Không thiếu bước nào, không lệch thứ tự chỗ nào cả. Vĩnh Phúc ghé mắt nhìn trang chép mới và gật đầu. Ông bảo chữ của anh chép còn đẹp hơn chữ gốc. Anh cười, bảo chữ đẹp hay xấu không quan trọng bằng thuộc lòng.

- Chú thử đọc thuộc lòng cho anh nghe một lượt xem. - Ông đề nghị, tay gấp sổ gốc lại.

- Dừng xe hẳn, tắt đèn pha, bật lửa đồng soi đất. - Anh đọc chậm, mắt nhìn lên trần nhà. - Hít sâu, quát lớn một tiếng, rải nắm muối trắng trước mũi xe.

- Đúng đủ sáu bước, đúng thứ tự, tốt lắm rồi đấy. - Vĩnh Phúc gật gù khen ngợi. - Đọc thuộc được lúc ngồi yên thế này mới là bước đầu thôi.

Ông bảo lúc hoảng loạn, người ta quên cả những điều quen nhất. Vì thế phải đọc thuộc tới mức miệng tự nói ra. Ông ngày xưa cũng từng tập đọc thuộc như anh bây giờ. Chỉ tiếc ông tập sau đêm lạc, chứ không phải trước đó. Bài học đến muộn một đêm thành ra mất trắng một đêm. Anh nghe ông nói mà càng thấm thía giá trị cuốn sổ.

Hai anh em ngồi uống thêm một ấm trà trong phòng nghỉ. Vĩnh Phúc kể thêm về ông lão chạy đê đời trước ấy. Ông lão chạy đê từ thời đường còn là đường đất lầy. Cả đời ông lão qua đoạn đê này không biết bao lần. Lệ sáu bước là do lớp người như ông lão đúc lại. Mỗi bước đều là một lần suýt gặp nạn mà rút ra. Nghe tới đây, Trường Sinh càng thấy sáu bước nặng ký. Chúng không phải lời mê tín truyền miệng vu vơ. Chúng là kinh nghiệm trả bằng những đêm trắng trên đê.

- Người trẻ bây giờ nghe lệ xưa hay cười khẩy lắm. - Vĩnh Phúc thở dài nói. - Cười thì cười, tới lúc sương vây kín xe mới biết quý.

- Em không cười đâu anh, em từng nghe bà Quế Phân dặn rồi. - Anh đáp thật lòng. - Hai người già ở hai đầu chuyện mà nói khớp nhau cả.

Ông gật đầu, bảo bà Quế Phân là người giữ lệ lâu nhất vùng. Ai chạy đê mà chưa nghe bà dặn là còn non nghề. Ông dặn anh hôm chạy chính nhớ ghé quán bà nếu kịp. Một chén trà của bà trước giờ lên đê cũng là cái may. Anh hứa sẽ ghé, dù chỉ kịp chào bà một câu.

Trước khi ra về, Vĩnh Phúc dặn anh cách giữ cuốn sổ. Sổ giấy cũ sợ nhất là nước và hơi ẩm trong ca bin. Anh nên bọc sổ trong túi ni lông rồi để ngăn khô. Chỗ để sổ phải là chỗ cả hai người đều biết. Đêm cần tới mà tìm không ra sổ thì cũng như không có. Anh ghi cả lời dặn giữ sổ ấy vào trang cuối sổ mình.

Anh hỏi Vĩnh Phúc thêm về cảm giác đêm lạc năm xưa. Ông bảo điều khó nhất là giữ mình không hoảng loạn. Tiếng máy xe và tiếng nước kênh là hai âm thanh duy nhất. Ngoài hai âm thanh ấy, đêm đê im lặng tới rợn người. Ông khuyên anh mang theo đủ nước nóng và đồ ăn khô. Người no bụng và ấm người thì đầu óc tỉnh táo hơn. Anh ghi lời khuyên ấy vào sổ của mình ngay.

- Anh còn dặn gì em trước chuyến đêm 28 này không. - Anh hỏi, nhìn thẳng vào ông anh.

- Chỉ một điều thôi, thuộc lòng sáu bước trong sổ đi. - Vĩnh Phúc đứng dậy, vỗ vai anh thật mạnh. - Tới lúc cần thì tay chân luống cuống không lật sổ kịp đâu.

Chương khác

Xem thêm