THẤT TINH TỤC MỆNH ĐĂNG GIANG NAM - Chương 43: Giếng Cổ Sau Từ Đường
Hai giờ sáng ngày mười bảy tháng mười, sân sau của từ đường họ Thẩm tối và lặng. Thẩm Thanh Trúc bước khẽ trên nền gạch ẩm, theo sau là bác Trọng Lễ của…
Nội dung chương
Hai giờ sáng ngày mười bảy tháng mười, sân sau của từ đường họ Thẩm tối và lặng. Thẩm Thanh Trúc bước khẽ trên nền gạch ẩm, theo sau là bác Trọng Lễ của cô. Hai người cháu họ còn khỏe đi ở phía sau cùng, một người ôm xà beng bọc vải. Chân nhân Trần Huyền Độ đã đứng chờ sẵn ở góc tối cạnh miệng giếng cổ. Ông đứng im trong bóng tối, áo đạo bào sẫm màu lẫn vào màu đêm quanh sân. Cả nhóm năm người tụ lại quanh miệng giếng mà không ai nói lớn một lời.
Nắp giếng bằng đá dày nằm yên trên miệng giếng như đã nằm nhiều năm nay. Trên mặt đá là một lớp lá mục dày, ướt đẫm sương đêm của nhiều mùa. Ổ khóa lớn treo ở quai sắt của nắp đá đã gỉ gần hết cả thân khóa. Lớp gỉ màu nâu đỏ bám dày tới mức không còn nhìn rõ hình thù ổ khóa. Thanh Trúc cúi xuống nhìn ổ khóa ấy và nhớ lần đầu cô đi ngang sân này. Ngày cô mới về nhà cổ, nắp giếng khóa chặt là hình ảnh đầu tiên đập vào mắt.
Trọng Lễ quỳ xuống cạnh miệng giếng và đưa tay gạt lớp lá mục sang bên. Lá mục mềm nhũn và lạnh, bốc lên một mùi ngai ngái của đất ẩm lâu năm. Hai người cháu họ đặt xà beng bọc vải xuống nền gạch một cách nhẹ nhàng. Người anh lớn nói khẽ rằng họ sẽ nạy ổ khóa trước, rồi mới nhấc nắp đá. Người em gật đầu và lấy trong túi ra một chiếc khăn vải dày nữa.
- Các anh làm thật khẽ thôi, tiếng sắt vang xa lắm trong đêm này. - Thanh Trúc dặn.
- Cô Trúc yên tâm, vải bọc hai lớp rồi, chạm đá cũng không kêu to. - Người anh đáp.
- Mở được khóa thì gọi tôi, nắp đá nặng phải bốn người cùng tay. - Trọng Lễ nói.
Người anh lớn quỳ xuống và luồn đầu xà beng bọc vải vào dưới quai khóa. Người em giữ chặt thân ổ khóa bằng chiếc khăn vải để nó khỏi lắc mạnh. Họ nạy từng chút một, mỗi lần chỉ nhích quai sắt lên một khoảng rất nhỏ. Tiếng sắt cọ vào đá bị lớp vải nuốt gần hết, chỉ còn tiếng khẽ như tiếng thở. Thanh Trúc đứng bên cạnh mà nghe rõ cả tiếng tim mình đập trong ngực. Cô nhìn về phía hiên trước của từ đường, nơi người gác của bác cả đang ngồi.
Một lúc lâu sau, thân ổ khóa gỉ bật ra khỏi quai sắt với một tiếng tách nhỏ. Người em nhanh tay đỡ lấy ổ khóa và đặt nó xuống lớp lá mục mềm. Không một tiếng vang nào lan ra khỏi góc sân sau tối tăm này cả. Trọng Lễ khẽ thở ra một hơi dài mà ông đã nén suốt từ đầu buổi. Huyền Độ gật đầu rất khẽ và ra hiệu cho bốn người vào vị trí quanh nắp đá.
Bốn người đàn ông và Thanh Trúc cùng đặt tay vào mép nắp đá dày nặng. Nắp đá lạnh và trơn vì sương đêm bám đầy trên mặt đá xám. Họ cùng dồn sức nhấc lên theo hiệu lệnh khẽ của người anh lớn nhất. Nắp đá rời khỏi miệng giếng chậm chạp, nặng hơn hẳn sức tưởng tượng của cô. Họ đặt nó nghiêng xuống nền gạch bên cạnh, lót khăn vải cho khỏi phát tiếng. Một luồng hơi lạnh từ dưới miệng giếng phả lên mặt từng người trong nhóm.
Thanh Trúc cúi xuống nhìn vào miệng giếng vừa được mở ra sau nhiều năm. Hơi lạnh dưới giếng mang theo mùi đất sâu và mùi nước trong rất sạch. Cô ghé sát miệng giếng và nhìn xuống khoảng tối sâu hun hút bên dưới. Một lát sau, mắt cô quen dần và thấy một điểm sáng nhỏ lay động. Đó là mặt nước giếng đang phản chiếu ánh sáng mờ từ phía nhà cổ xa. Mặt nước nằm đầy tới gần miệng giếng, cao hơn hẳn điều cô từng nghĩ.
Trọng Lễ thắp một ngọn đèn nhỏ che kín ba phía rồi đưa sát miệng giếng. Ánh đèn soi xuống cho cả nhóm thấy mặt nước trong vắt ở ngay dưới đó. Nước giếng trong tới mức nhìn thấy cả thành giếng phủ rêu xanh ở phía dưới. Mặt nước lặng yên, chỉ khẽ gợn lên khi hơi lạnh từ trên sân lùa xuống. Nhiều năm không ai múc một gàu nước, mặt nước ấy vẫn đầy và sạch lạ thường. Thanh Trúc nhìn mặt nước mà thấy cổ họng mình nghẹn lại một cách khó hiểu.
Người em họ cúi xuống và nói khẽ rằng nước đầy thế này thì múc rất nhanh. Người anh gật đầu, nói giếng sâu mà nước gần miệng là giếng còn sống tốt. Trọng Lễ nói ngày ông còn nhỏ, nước giếng này chưa bao giờ cạn qua mùa khô. Ông nói người nhà xưa uống nước giếng này mà ít ai đau bệnh vặt vãnh. Ông không ngờ sau mấy chục năm khóa nắp, nước giếng vẫn đầy như ngày xưa.
Huyền Độ quỳ xuống bên miệng giếng và từ tốn xắn tay áo đạo bào lên. Ông đưa bàn tay phải xuống sát mặt nước rồi nhúng cả bàn tay vào trong. Nước lạnh tới mức các ngón tay ông khẽ co lại trong giây lát đầu. Ông giữ tay trong nước một lúc lâu, mắt nhắm lại như đang nghe ngóng điều gì. Cả nhóm đứng quanh miệng giếng im lặng chờ ông, không ai dám thở mạnh. Tiếng nước khẽ động quanh bàn tay ông là tiếng động duy nhất ở sân sau.
Trọng Lễ đưa tay vuốt lớp rêu xanh trên thành miệng giếng một lúc lâu. Ông nói ngày cha ông còn khỏe, mỗi sáng ông cụ đều tự ra giếng này rửa mặt. Nước giếng lạnh làm ông cụ tỉnh táo và ăn sáng ngon miệng hơn hẳn ngày thường. Sau này ông cụ yếu dần, việc ra giếng thưa đi rồi dừng hẳn lúc nào không rõ. Ông nói nay nắp giếng mở lại trong một đêm như thế này thật không ai ngờ. Thanh Trúc nghe ông kể mà nhìn xuống mặt nước, thấy lòng mình chùng xuống một chút.
Rồi ông rút tay lên, những giọt nước lạnh nhỏ xuống mặt đá quanh miệng giếng. Ông nhìn Thanh Trúc và Trọng Lễ, gương mặt ông yên tĩnh và chắc chắn hẳn. Ông nói nước dưới giếng này lạnh trong đúng như điều ông cần cho đêm nay. Ông nói cái lạnh này là lạnh của mạch nước ngầm chảy sâu dưới nền đất. Nó không phải cái lạnh của nước để lâu trong lu hay trong thùng nhà. Và quan trọng hơn cả, nước này chưa từng qua tay người của đạo sĩ họ Lỗ.
- Nước này dập được lửa xanh. - Huyền Độ nói rõ từng tiếng.
- Thưa chân nhân, cháu nghe rõ rồi, cháu sẽ múc ngay bây giờ đây. - Thanh Trúc đáp.
- Khoan đã cô, cứ để ta xem thêm một lượt quanh miệng giếng này. - Ông nói.
Ông đi một vòng quanh miệng giếng, xem kỹ thành giếng và nền gạch xung quanh. Ông dặn hai người cháu họ đặt thùng gỗ đã rửa sạch xuống cạnh miệng giếng. Ông dặn dây thừng phải buộc chặt vào quai thùng trước khi thả xuống nước. Ông nói múc nước phải làm từ tốn, không để thùng va vào thành giếng gây tiếng. Mỗi lời dặn của ông đều ngắn và rõ, như ông đã làm việc này nhiều lần.
Thanh Trúc đứng bên miệng giếng và nhìn xuống mặt nước lặng trong bóng tối. Cô nghĩ tới ngọn lửa xanh rờn đang cháy trong trướng kín ở gian trong kia. Một bên là lửa mượn sức người trẻ mà cháy sáng rực lên từng đêm. Một bên là nước nằm yên dưới đất sâu, lặng lẽ chờ đợi suốt nhiều năm trời. Đêm nay, hai thứ ấy sẽ gặp nhau trong gian trong của từ đường này. Cô hít một hơi dài của hơi lạnh giếng cổ rồi quay sang hai người cháu họ.
Trọng Lễ đứng bên cạnh cô, tay ông vẫn đặt trên mép nắp đá vừa mở. Ông nói khẽ rằng cha ông dặn khóa nắp giếng là để giữ nước được sạch. Ông nói giữ nước sạch mấy chục năm, hóa ra là giữ cho đêm nay của nhà này. Giọng ông run lên ở cuối câu, nhưng tay ông đặt trên đá rất vững vàng. Thanh Trúc gật đầu và nói từ đêm nay, giếng này sẽ không bị khóa nữa đâu.
Đúng lúc ấy, tiếng chân người gác đi tuần ở sân trước bỗng vọng lại gần hơn. Cả nhóm ở sân sau cùng nín thở và đứng im sát vào bóng tối quanh giếng. Người anh lớn nhanh tay kéo tấm khăn vải phủ lên hai chiếc thùng gỗ gần đó. Trọng Lễ đứng chắn trước miệng giếng vừa mở, lưng ông che khuất khoảng tối ấy. Thanh Trúc nghe rõ tiếng bước chân đi qua phía ngoài tường sân sau rồi xa dần. Mãi tới khi tiếng chân khuất hẳn, cả nhóm mới dám thở ra thật khẽ khàng.
Cô cúi xuống và đưa tay chạm nhẹ vào thành giếng bằng đá lạnh buốt. Thành giếng mát lạnh và ẩm, rêu xanh trơn mượt dưới lòng bàn tay của cô. Cô nghĩ tới bao nhiêu thế hệ người họ Thẩm đã từng đứng ở đúng chỗ này. Họ múc nước giếng lên uống, nấu cơm và tắm cho con cháu trong nhà cổ. Cái giếng này đã nuôi nhà họ qua bao nhiêu năm tháng yên bình như vậy. Đêm nay, nó lại đứng ra gánh thêm một việc nặng nhất cho nhà này nữa.
Người em họ khẽ lau mồ hôi trên trán mình bằng ống tay áo dài. Anh nói đêm nay lạnh thế này mà lưng áo anh ướt đẫm từ lúc nạy khóa. Người anh cười khẽ và nói mồ hôi ấy là mồ hôi lo cho sáu người trong kia. Hai anh em nhìn nhau một lúc rồi cùng im lặng nhìn xuống mặt nước giếng. Trong ánh đèn che kín, mặt nước lặng yên như một tấm gương nhỏ màu đen. Không ai trong nhóm nói thêm lời nào trong khoảnh khắc yên tĩnh ngắn ngủi ấy.
Ngoài sân trước, tiếng người gác ho khẽ một tiếng rồi lại im như cũ. Cả nhóm ở sân sau cùng nín thở trong một khoảnh khắc dài rồi mới thả lỏng. Huyền Độ ra hiệu cho hai người cháu họ bắt đầu buộc dây vào quai thùng gỗ. Tiếng dây thừng cọ vào gỗ vang khẽ khàng trong góc sân tối của từ đường. Mặt nước dưới giếng vẫn lặng yên, chờ chiếc thùng đầu tiên được thả xuống đó.