ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 1: Bến Đá Lúc Trời Chưa Sáng
Trời chưa sáng hẳn thì Bến Đá đã có tiếng người. Khôi đứng trên mặt bến còn ướt sương, hai tay xách thùng nhựa đựng dây và phao, nhìn con tàu Sóng Lành…
Nội dung chương
Trời chưa sáng hẳn thì Bến Đá đã có tiếng người.
Khôi đứng trên mặt bến còn ướt sương, hai tay xách thùng nhựa đựng dây và phao, nhìn con tàu Sóng Lành nằm nghiêng nhẹ theo nhịp nước vỗ vào cọc gỗ. Đèn vàng trên cột bến hắt xuống một quầng sáng mờ, đủ để thấy vỏ tàu sơn xanh đã bạc ở những chỗ sóng đánh nhiều năm, và hàng chữ trắng ghi tên tàu ở mạn trái còn rõ nét. Cha anh, ông Sơn, đã ở trên tàu từ lúc nào, áo thun sẫm màu ướt một vệt ở lưng, đang cúi xuống khoang máy mở nắp kiểm tra dầu.
Hôm nay là ngày hai mươi hai tháng mười một. Đây là chuyến khơi dài ngày đầu tiên Khôi theo cha ra Côn Đảo. Trước đây anh chỉ theo tàu đi những chuyến ngắn quanh vùng biển gần bờ, sáng đi chiều về hoặc ngủ lại một đêm ở vùng nước quen. Chuyến này khác. Cha nói tàu sẽ ra đảo, neo lại nhiều ngày, đánh bắt quanh đảo rồi mới quay về. Từ tối hôm qua, Khôi đã nằm nghe tiếng gió ngoài cửa sổ mà không ngủ sâu được, trong đầu cứ lặp lại những việc cha dặn phải kiểm trước khi tàu rời bến.
- Khôi, đưa cha cái cờ lê mười bốn.
Ông Sơn nói vọng lên từ khoang máy, giọng khàn vì sương sớm. Khôi đặt thùng xuống, lấy cờ lê trong hộp đồ nghề đặt ở góc boong, bước cẩn thận qua những cuộn lưới xếp gọn rồi cúi xuống đưa cho cha. Mùi dầu máy và mùi gỗ ẩm bốc lên từ khoang, quen thuộc mà vẫn làm anh hơi choáng trong buổi sáng đầu tiên của chuyến dài.
- Con kiểm mũi tàu trước đi. Dây neo, mỏ neo, đèn mũi, cái nào lỏng thì nói cha ngay.
Khôi gật đầu, đi dọc mạn phải lên phía mũi. Boong tàu ướt, dép của anh kêu lép nhép trên ván gỗ. Anh sờ từng mối dây, giật thử mỏ neo cho chắc, nhìn đèn mũi còn nguyên vẹn trong chụp kính. Ở mũi tàu, gió sớm thổi lạnh hơn, mang theo mùi muối và mùi rong bám ở chân cọc bến. Dưới nước, những con sóng nhỏ vỗ vào thân tàu thành tiếng đều đặn, như một nhịp thở chậm của biển lúc trời chưa sáng.
Anh quay lại giữa tàu, nơi cha đã leo lên khỏi khoang máy, tay cầm giẻ lau dầu. Ông Sơn năm nay năm mươi bốn tuổi, tóc đã bạc nhiều ở hai bên thái dương, dáng người không cao nhưng chắc, bước đi trên boong vững như đi trên đất bằng. Ông nhìn con trai từ đầu tới chân một lượt, như kiểm thêm một món đồ nữa trước khi xuất bến.
- Áo phao của con đâu?
- Dạ, con để trong cabin, chỗ cha dặn.
- Lên tàu là phải biết áo phao ở đâu trước khi biết chỗ ngủ. Nhớ cho kỹ. Ra khơi dài ngày, việc gì cũng phải có thứ tự.
Khôi dạ nhỏ. Anh biết cha không dọa. Những chuyến ngắn trước đây, cha cũng dặn như vậy, nhưng lần này giọng ông nghiêm hơn, vì hải trình dài hơn và vùng biển tới đây cũng xa hơn những vùng anh từng đi.
Hai cha con kiểm tàu từ mũi tới lái. Ông Sơn chỉ cho Khôi cách nhìn đường dầu chạy dọc khoang máy, cách nghe tiếng máy nổ thử để đoán máy có đều hay không, cách sờ vào ống nước làm mát xem có rò ở mối nối nào không. Khôi ghi nhớ từng chỗ cha chỉ, thỉnh thoảng cúi xuống chạm tay vào chính món đồ cha vừa nói, để tay mình quen trước khi mắt mình quen.
- Máy tàu như bụng người vậy, con à. Nó khựng một cái giữa biển là cả tàu lo. Người phụ máy phải nghe được tiếng lạ trước khi máy chịu không nổi.
- Dạ, con nghe thì thấy máy nổ đều.
- Đều là hôm nay, ở bến, lúc chưa có sóng. Ra ngoài kia sóng nó dập, cặn ở đáy lọc nó mới động đậy. Cho nên kiểm ở bến chỉ là một nửa việc. Nửa còn lại là nghe nó mỗi ngày.
Khôi gật đầu, trong lòng hơi căng. Anh biết mình nhận việc phụ máy và phụ lưới trong chuyến này không phải để cho có mặt. Cha cần một người phụ thật sự, và anh muốn mình làm được việc thật sự, không chỉ đứng nhìn cha làm như những chuyến ngắn ngày còn nhỏ.
Ở phía khoang lái, ông Sơn mở tủ gỗ nhỏ, lấy cuốn sổ nhật ký hải trình bọc nilon, đặt lên bàn lái. Ông lật trang mới, ghi ngày tháng bằng nét chữ chậm và rõ, rồi đưa bút cho con trai.
- Từ chuyến này, con tập ghi sổ cùng cha. Ghi giờ kiểm máy, ghi mực dầu, ghi việc đã làm. Sau này có chuyện gì, lật sổ ra là biết mình đã làm tới đâu.
Khôi cầm bút, tay hơi run vì lạnh, ghi dòng đầu tiên của mình vào sổ: ngày hai mươi hai tháng mười một, kiểm tàu tại Bến Đá, máy nổ đều, dây neo và mỏ neo chắc. Chữ anh không đẹp bằng chữ cha, nhưng anh viết chậm, không bỏ sót một việc nào vừa làm.
Khi hai cha con kiểm tới khoang chứa lưới ở phía lái, trời đã hửng một vệt sáng xám ở phía đông. Bến Đá bắt đầu đông hơn. Vài tàu bạn cũng sáng đèn, tiếng người gọi nhau í ới qua mặt nước, tiếng thùng cá rỗng khua vào nhau. Mùi cà phê từ quán nhỏ đầu bến bay sang, lẫn với mùi cá khô của những gánh hàng sớm.
Đúng lúc đó, mẹ anh xuất hiện ở đầu cầu bến.
Bà Thủy đi chậm trên mặt bến ướt, một tay xách túi vải màu chàm, một tay giữ vạt áo khoác cho khỏi bay. Em gái anh, Ngọc Anh, đi sau mẹ, tay cầm điện thoại, thỉnh thoảng nhìn xuống chân để tránh vũng nước. Khôi nhảy từ boong lên bến, chạy lại đón mẹ, trong lòng bỗng thấy bước chân mình nhẹ hẳn đi mà cũng nặng hẳn đi, vì anh biết lát nữa tàu chưa rời bến hôm nay, nhưng việc chuẩn bị đã làm cho chuyến đi thành sự thật rồi.
- Mẹ lên sớm vậy, trời còn tối mà.
- Ở nhà mẹ ngủ không yên. Cha con đi chuyến dài, mẹ phải ra tận nơi nhìn tàu một cái mới yên.
Bà Thủy nói rồi nhìn qua con trai, nhìn lên con tàu, rồi nhìn chồng đang đứng ở boong. Ông Sơn bước lên bến, đón lấy túi vải từ tay vợ, gật đầu một cái thay cho nhiều lời. Hai người đã đi cùng nhau qua bao mùa biển, Khôi nhìn mà hiểu có những câu họ không cần nói thành tiếng nữa.
Bà Thủy mở túi vải, lấy ra một gói được bọc giấy và buộc dây cẩn thận, đặt vào tay Khôi.
- Đây là gói trà ngon mẹ gói cho cha con. Trà này mẹ để dành, chỉ khi nào nhà có việc trọng mới lấy ra. Con giữ trong túi vải, mang theo lên tàu. Lên đảo rồi, việc đầu tiên là theo cha lên cầu tàu thắp nhang cho đàng hoàng, rồi mới tính chuyện đánh bắt.
Khôi cầm gói trà, thấy gói không nặng mà tay mình lại giữ rất chặt. Giấy bọc ngoài hơi ram ráp, dây buộc thắt nút gọn, mùi trà thơm nhẹ xuyên qua lớp giấy. Anh biết mẹ không phải người hay nói những lời lớn lao. Bà chỉ dặn những việc nhỏ, nhưng việc nhỏ nào của bà cũng có chỗ của nó trong chuyến đi.
- Dạ, con nhớ. Lên đảo là theo cha thắp nhang trước.
- Ừ. Người đi biển phải biết kính những chỗ cần kính. Mẹ ở nhà chỉ lo được tới đây thôi, còn lại là cha con tự giữ lấy nhau ngoài khơi.
Ngọc Anh đứng bên cạnh, giơ điện thoại lên chụp một tấm hình hai cha con bên con tàu, rồi chìa màn hình cho anh xem.
- Anh hai đi chuyến này về phải kể cho em nghe đảo ra sao đó. Em ở nhà giữ liên lạc bờ, cha với anh cứ gọi về khi có sóng.
- Ừ, có sóng là anh gọi. Em ở nhà trông mẹ, đừng để mẹ thức khuya chờ tin.
- Mẹ thức thì em cũng thức theo chớ sao. Mà anh nhớ ăn uống đàng hoàng, đừng có say sóng rồi bỏ bữa như chuyến trước.
Khôi cười, gật đầu. Chuyến trước anh say sóng tới mức ngồi bệt ở mạn tàu cả buổi, về nhà mặt xanh như tàu lá, cả nhà cười anh suốt một tuần. Lần này anh đã chuẩn bị sẵn thuốc và gừng theo lời mẹ dặn, để trong ba lô nhỏ của mình.
Bà Thủy lấy thêm trong túi vải ra ít đồ lễ được gói riêng, đặt chung vào túi vải của chuyến đi, dặn con trai để nơi khô ráo trên tàu, không để lẫn với đồ lưới ướt. Khôi nhận lấy, mang túi vải lên tàu, đặt vào ngăn tủ khô trong cabin, ngay cạnh áo phao của mình. Anh mở túi kiểm lại một lần nữa: gói trà ngon nằm trên cùng, đồ lễ nằm gọn bên dưới, tất cả đều khô và thơm mùi giấy mới.
Ông Sơn nhìn đồng hồ, rồi nhìn trời.
- Hôm nay mình chưa rời bến. Mai mới đi, lúc trời chưa sáng. Hôm nay kiểm tàu cho xong, bổ sung dầu và nước ngọt, chiều về nhà ăn cơm với mẹ con một bữa cho trọn, rồi sáng mai ra bến sớm.
Khôi nghe vậy thì thở ra một hơi dài. Anh cứ tưởng sáng nay tàu đi ngay, trong bụng đã chuẩn bị sẵn cho một ngày lênh đênh. Hóa ra cha để dành một ngày trọn ở bến và ở nhà, cho mọi việc được kiểm đủ, cho người ở lại được nhìn mặt người đi thêm một bữa cơm.
- Dạ, vậy con kiểm tiếp phần lưới ở khoang lái.
- Ừ. Kiểm lưới thì đếm đủ phao, đủ chì, mắt lưới nào rách thì đánh dấu lại. Mai ra khơi không có thì giờ ngồi vá lưới đâu.
Hai cha con lại quay xuống tàu. Bà Thủy và Ngọc Anh đứng trên bến nhìn theo một lúc, rồi bà nắm tay con gái, đi chậm về phía quán đầu bến mua ít đồ ăn sáng cho hai cha con. Khôi đứng ở boong, nhìn theo bóng mẹ và em gái khuất dần trong sương sớm, rồi quay lại với cuộn lưới trước mặt, tay đếm từng chiếc phao, lòng tự nhủ chuyến đi này mình phải học cho được việc, để cha đỡ một phần gánh nặng trên vai.
Ông Sơn ở phía khoang máy gọi vọng sang, giọng đã dịu hơn lúc đầu buổi.
- Khôi à, người đi biển Côn Đảo về kể rằng ở đảo có một cây cầu tàu không ai dám coi thường. Tới nơi rồi con sẽ hiểu vì sao cha dặn con phải theo cha thắp nhang trước tiên.
Khôi ngẩng lên, nhìn về phía mặt biển đang sáng dần ngoài khơi, gật đầu mà chưa hỏi thêm. Anh biết có những chuyện phải tới nơi, tận mắt thấy, tận tai nghe, mới hiểu được trọn vẹn.