ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 49: Vết Tay Trên Mạn Thuyền Gỗ
Chín giờ sáng ngày hai tháng mười hai, trong ánh nắng ban ngày rõ ràng của bến tàu Côn Đảo. Bốn người đứng bên mạn phải của tàu Sóng Lành để kiểm tra lại…
Nội dung chương
Chín giờ sáng ngày hai tháng mười hai, trong ánh nắng ban ngày rõ ràng của bến tàu Côn Đảo. Bốn người đứng bên mạn phải của tàu Sóng Lành để kiểm tra lại cho tử tế những gì hai cha con đã nhìn thấy bằng đèn pin trong đêm case.
Con tàu đã vào bến neo từ trưa ngày hôm trước, khi triều lên đủ cao để nó rời bãi cát bằng chính chiếc máy đã nổ lại trong đêm. Và mẻ cá của chuyến khơi cuối đã được giao cho vựa của anh Hùng kịp chuyến tàu hàng về đất liền. Ông Sơn giữ đúng lời đã nói sau buổi lễ tạ ơn: việc xem lại mạn thuyền phải làm vào ban ngày, có người chứng kiến đàng hoàng. Người chứng kiến mà ông mời tới là bác Tám, bạn cũ của ông, cùng chị Hạnh, nhân viên hướng dẫn tại khu di tích Cầu Tàu 914.
Dưới ánh nắng ban ngày, những vết tay trên mạn thuyền gỗ hiện ra khác hẳn những gì ánh đèn pin đã cho hai cha con thấy trong đêm, và khác theo hướng làm chúng thật hơn, chứ không hề nhẹ đi. Những giọt máu tươi còn ướt trong đêm nay đã khô sẫm lại, thành những vệt nâu sẫm nằm ở rìa của các vết bàn tay và trên mặt gỗ phía dưới chúng. Khô và bám chặt vào thớ gỗ như mọi vết máu khô trên bất cứ vật gì của đời thường. Nhưng bột đá trắng thì còn nguyên vẹn và rõ ràng hơn cả trong đêm: từng vết bàn tay in trên mặt gỗ với năm ngón tay mở ra. Lòng bàn tay ép xuống thớ gỗ, bột đá trắng xóa bám sâu vào các đường vân gỗ thành những hình bàn tay mà người đứng cách vài bước chân cũng nhìn thấy rõ. Xếp dọc theo đoạn mạn phải và vòng xuống phía thân tàu, đúng những vị trí mà hai cha con đã cùng bám ở phía trên và một đội người đã đỡ con tàu từ phía dưới mặt nước trong đêm đó. Chúng nằm đó, trong ánh nắng ban ngày của bến tàu, trước mắt của bốn người, lặng lẽ và rõ ràng.
Bác Tám đi dọc đoạn mạn một lần, chậm, không chạm tay vào bất cứ vết nào. Rồi nói với ông Sơn rằng cách làm đúng là nếp của cuốn sổ trực bến qua nhiều năm: ghi giờ, ghi vị trí, ghi đúng tình trạng nhìn thấy, có người chứng kiến, và không ghi một chữ nào vượt qua những gì mắt đã thấy. Việc sáng nay, theo ông, cũng phải được ghi đúng như vậy.
Chị Hạnh làm phần việc của mình một cách cẩn thận và lặng lẽ. Chị đặt một chiếc thước đo thẳng dọc theo đoạn mạn, ngay bên cạnh vết bàn tay rõ nhất, giữ thước cố định bằng một tay ở khoảng cách không chạm vào bột đá. Và chụp ảnh bằng điện thoại của mình: một tấm toàn cảnh đoạn mạn phải với con tàu và bến đảo phía sau. Một tấm gần hơn có thước đo nằm cạnh vết tay để giữ lại kích thước thật của nó, và một tấm chụp thẳng vào vết bàn tay rõ nhất cùng những vệt máu đã khô sẫm ở rìa của nó. Chị chụp xong thì kiểm tra lại từng tấm ngay tại chỗ, phóng lớn lên xem cho rõ rồi mới gật đầu với ông Sơn. Những tấm ảnh này, cùng với những tấm ảnh mà Khôi đã chụp trong đêm trên bãi cát bằng điện thoại của mình, là toàn bộ phần hình ảnh của việc ghi chép sáng nay. Chị nói rõ, bằng giọng đều và đúng mực của một người làm công tác di tích. Rằng phần việc của chị ở đây chỉ là chứng kiến và chụp lại đúng tình trạng của mạn thuyền theo lời mời của gia đình. Chứ khu di tích không đưa ra một kết luận chính thức nào về những vết này, và chị cũng không ghi chúng vào bất cứ hồ sơ chính thức nào của di tích.
Tờ ghi chép được lập ngay trên bến, trên một tờ giấy trắng đặt trên nắp thùng gỗ, bằng nét chữ của ông Sơn và sự đọc lại kiểm tra của cả bốn người. Tờ giấy ghi rõ: đêm ba mươi tháng mười một rạng sáng ngày một tháng mười hai, tàu cá Sóng Lành chết máy trôi dạt gần bãi đá ngầm cạnh Cầu Tàu 914. Tới một giờ ba mươi phút sáng thì tàu nằm lại an toàn trên bãi cát trước cửa Dinh Chúa Đảo; khi kiểm tra mạn thuyền ngay trong đêm. Trên mạn phải có những vết bàn tay dính bột đá trắng và những giọt máu tươi; sáng ngày hai tháng mười hai, kiểm tra lại vào ban ngày, vết máu đã khô sẫm, bột đá trắng còn in rõ hình bàn tay trên gỗ. Tờ giấy không ghi một chữ nào về việc ai đã nâng con tàu, không ghi một lời giải thích nào về nguồn gốc của những vết tay. Và không ghi một cái tên nào ngoài tên của con tàu, tên của hai cha con và tên của hai người chứng kiến. Đọc lại xong, ông Sơn ký tên mình ở góc dưới của tờ giấy, rồi đưa bút cho bác Tám. Bác Tám ký tên ngay bên cạnh, chậm và rõ, như ông vẫn ký vào những cuốn sổ của bến đảo này qua nhiều năm. Tờ ghi chép tự lập của ngư dân đó được Khôi gấp lại cẩn thận và cất vào cùng bìa hồ sơ với cuốn nhật ký hải trình của chuyến đi.
Sau phần ghi chép, ông Sơn nói quyết định của mình về đoạn mạn này, và ông nói nó như một quyết định đã nghĩ xong từ trong đêm, chỉ chờ ban ngày để nói ra cho có người nghe rõ.
- Mảng mạn này giữ nguyên. - Ông nói. - Không sơn lại, không cạo bỏ. Về tới Vũng Tàu, tàu có sửa gì thì sửa phần khác, còn mảng gỗ này thì để yên như nó đang là. Nó ở trên tàu ngày nào, người trên tàu nhớ ngày đó.
Bác Tám và chị Hạnh đều gật đầu. Không ai trong bốn người bàn thêm về quyết định đó, vì tất cả đều hiểu rằng nó không phải là quyết định của một người muốn giữ lại một vật lạ để khoe với ai. Đó là quyết định của một người thuyền trưởng về con tàu của chính mình, và về một đêm mà ông muốn con tàu của mình mang theo nguyên vẹn trong những chuyến đi sau này.
Phần cuối của buổi kiểm tra thuộc về hai cha con, và nó xảy ra khi bác Tám và chị Hạnh đã bước lên bến để lo việc của buổi sáng, để lại hai cha con đứng riêng bên mạn tàu của mình. Khôi đã biết từ lúc thức dậy sáng nay rằng việc này phải được nói ra trong ngày hôm nay, trước khi con tàu rời đảo về đất liền. Và anh cũng biết rằng nó phải được nói bên cạnh chính con tàu này, nơi hậu quả của nó đã hiện ra trọn vẹn trong đêm case. Anh hít một hơi dài, nhìn xuống đoạn mạn còn in những vết tay trắng, rồi quay sang cha mình và nói hết, không vòng vo và không bớt đi một phần nào thuộc về mình.
- Ba, con phải thú thật với ba một việc. - Anh nói. - Hôm kiểm máy lần cuối trước chuyến khơi, hôm ba mươi, phần xả cặn ở đáy lọc là phần việc của con. Con làm qua quýt. Con bỏ sót bước xả cặn cuối cùng mà không báo lại cho ba. Ba ký vào sổ máy là máy tốt, là vì ba tin con đã làm đủ. Đêm tàu chết máy, cặn với nước trong đường dầu làm máy chết hẳn, trong đó có phần lỗi của con. Con giấu ba từ hôm đó tới giờ. Con xin lỗi ba.
Ông Sơn im lặng một lúc lâu sau khi con trai nói xong. Ông nhìn đoạn mạn thuyền trước mặt, nhìn những vết tay bột đá và những vệt máu khô sẫm trên gỗ, rồi nhìn xuống hai bàn tay của chính mình đang đặt trên nắp thùng gỗ bên cạnh tờ ghi chép vừa ký. Sự im lặng của ông không làm Khôi sợ theo cách mà một cơn giận sẽ làm. Nó làm anh đứng yên và chờ, như chờ một phán quyết mà anh đã tự biết là mình phải nhận trọn, dù nó tới theo hình thức nào. Rồi ông Sơn lên tiếng, giọng ông chậm và rõ, và ông phân định mọi việc trong đêm đó ra thành từng phần rành mạch, như cách ông vẫn phân định mọi việc trên tàu của mình suốt cả chuyến đi này.
- Lỗi của người thì người nhận. - Ông nói. - Việc kiểm máy, con làm sót, con nhận, vậy là đúng, và từ nay về sau con làm việc trên tàu này thì không được sót một bước nào nữa, dù là bước nhỏ nhất. Phần đó là phần của con, ba không gánh thay và con cũng không được quên. Nhưng phần còn lại của đêm đó không phải lỗi của con. Sóng cấp bảy không phải lỗi của con. Nước vào đường dầu qua một đêm sóng lớn không phải chỉ do một lần xả cặn bị sót mà thành. Và việc con tàu này còn nằm đây, hai cha con mình còn đứng đây sáng nay, không phải là việc mà lỗi hay không lỗi của một người giải thích được hết. Ba ghi sổ máy là máy tốt vì ba tin con, phần tin đó là phần của ba. Nghe rõ chưa?
- Dạ con nghe rõ. - Khôi đáp, giọng anh nghẹn lại ở những chữ cuối.
- Vậy thì việc này nói một lần ở đây cho xong. - Ông Sơn nói. - Về nhà không ai nhắc lại để trách nhau nữa. Nhưng sổ máy của tàu này từ nay con ghi, và bước nào làm rồi thì ghi rõ làm rồi, bước nào chưa thì để trống cho ba thấy. Làm người đi biển, nhận lỗi cho đúng phần của mình cũng là một việc phải học như học lái tàu vậy con.
Khôi gật đầu. Anh mở cuốn sổ máy của tàu ngay tại bến, ghi vào trang mới nhất dòng chữ đầu tiên của phần việc sau chuyến đi này. Đã thú nhận với thuyền trưởng việc làm sót bước xả cặn khi kiểm máy ngày ba mươi tháng mười một, thuyền trưởng đã biết và đã phân định rõ. Anh ghi xong, đưa sổ cho cha xem, và ông Sơn đọc lại rồi ký xác nhận ngay bên dưới dòng chữ đó, bằng chính cây bút vừa ký vào tờ ghi chép về vết tay trên mạn thuyền. Hai tờ giấy của buổi sáng nay, một tờ về những gì đã xảy ra trên mặt nước trong đêm và một dòng sổ về lỗi của người sống trên tàu. Cùng nằm lại trong bìa hồ sơ của chuyến đi, mỗi tờ giữ đúng phần sự thật của nó, không tờ nào lấn sang phần của tờ nào.
- Đường dầu sửa xong là về đất liền. - Ông Sơn nói khi hai cha con thu dọn phần việc cuối cùng trên bến. - Mẹ con đang chờ ở nhà. Về tới nơi, việc đầu tiên ba đã hứa với mẹ con rồi, con cũng biết là việc gì đó.
Khôi khẽ gật đầu, trong lòng hiện lên mái nhà ở Vũng Tàu và lời hứa sửa mái mà cha đã nói trong cuộc gọi video ra đảo mấy ngày trước. Một nơi có thật đang chờ hai cha con trở về ở phía bên kia của chuyến hải trình cuối cùng sắp tới.