BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 19: Cái ghế ở cửa hàng của mình
Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Đỗ…
Nội dung chương
Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Đỗ Trọng Phú đứng nhìn quang cảnh ấy hồi lâu, trong lòng biết rằng những ngày yên ổn của khu phố này đang mỏng dần đi.
Phú tới cửa hàng làm việc mà phải ngồi suốt trên ghế, để nhân viên dìu mỗi khi cần đứng lên lấy đồ cho khách, mất hết uy thế của một ông chủ buôn cổ vật trước mặt bạn hàng. Một khách quen hỏi nửa đùa nửa thật chuyện tấm đá ở cầu cổ mất rồi, không biết ai lấy, Phú nghe mà tay run, làm rơi chén trà. Tối về, ông lặng lẽ hỏi Lan một câu: nếu trả tấm đá về thì có hết thật không, rồi lại tự gạt đi vì sợ mất mặt.
Ai sống lâu ở Hội An cũng thuộc nằm lòng quy tắc của mùa mưa: nghe dự báo bão thì chằng chống mái nhà, kê cao đồ đạc, và tuyệt đối không coi thường nước lên trong đêm. Thế nhưng mùa mưa năm nay, thứ khiến người ta mất ngủ lại không chỉ nằm ở ngoài kênh.
Ở chính cửa hàng của mình, Phú phải ngồi trên một chiếc ghế đặt sẵn để nhân viên dìu từ xe vào, trước mặt bao nhiêu khách quen và đối thủ trong nghề. Cái uy của một ông chủ buôn đồ cổ lăn lộn mấy chục năm ở Hội An sụp xuống trong buổi sáng ấy rõ ràng hơn mọi lời đồn, và ông ta cảm nhận được điều đó qua từng ánh mắt tránh đi của người đối diện.
- Đo lại lần nữa cho chắc, tôi không muốn nghe con số áng chừng. Đỗ Trọng Phú dặn, tay chỉ vào vệt dấu trên đá. - Đo hai lần rồi, khớp nhau cả. Sai số không đáng kể đâu. {cp} đáp, ghi con số vào cuốn sổ đã ướt mép.
Đỗ Trọng Phú hiểu rằng điều đáng sợ nhất không nằm ở một hiện tượng lạ nào. Mà nằm ở chỗ mọi dấu vết đều ăn khớp với nhau một cách lạnh lùng: những con số đo được, những mốc giờ trùng nhau, những lời kể cũ kỹ bỗng nhiên đúng từng chi tiết. Sự ăn khớp ấy không chừa cho người ta một kẽ hở nào để tự dối mình.
Ở khu phố này, tin tức đi nhanh hơn nước triều. Một câu chuyện lạ ở đầu phố buổi sáng có thể tới cuối phố trước giờ cơm trưa, biến dạng qua từng miệng người kể. Vì thế, những người trong cuộc càng cố giấu, áp lực từ những ánh mắt xung quanh càng nặng thêm từng ngày.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Trọng Phú hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu.
Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, những người chài lưới lâu năm là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày.
Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình.
Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây.
Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp.
Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa. Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình.
Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Trời tối hẳn, nước kênh dâng lên thêm một nấc nữa trong bóng đêm. Đỗ Trọng Phú quay bước trở về, mang theo một quyết định chưa nói thành lời, và biết rằng từ ngày mai, mọi việc trong khu phố này sẽ không còn đi theo đường cũ được nữa.
Chương khác
- Chương 16: Người vợ đi tìm thợ phục chế
- Chương 17: Vệt nứt bốn mươi xăng ti
- Chương 18: Hai khớp chân như đá đè Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Đỗ Trọng Phú bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
- Chương 20: Đo lại hốc trống
- Chương 21: Nước rỉ ở chân tường
- Chương 22: Người thợ đào đòi thêm tiền