BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 24: Người thợ già tái mặt Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Nguyễn Văn Túc bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
Lan nhân lúc Phú đi tái khám, mời ông Túc vào nhà xem tấm đá, cho người phụ lau qua lớp bùn khô ở một góc mặt bia bằng khăn ẩm thường để lộ mấy chữ Hán…
Nội dung chương
Lan nhân lúc Phú đi tái khám, mời ông Túc vào nhà xem tấm đá, cho người phụ lau qua lớp bùn khô ở một góc mặt bia bằng khăn ẩm thường để lộ mấy chữ Hán và một góc phù trấn. Ông Túc vừa nhìn đã tái mặt, tay run.Nói rõ đây chính là Bia bùa phong ấn Thủy Quái mà tiền nhân lập từ thế kỷ 17 để đè đầu con Cù, thứ bia. Chỉ được nằm ở mố cầu, đem về nhà làm bàn trà là rước Thạch Sát vào nhà và bỏ trống phong ấn của cả phố. Phú về tới cổng đúng lúc nghe được câu cuối.
Người dân trong phố vẫn giữ thói quen ghé miếu đầu cầu thắp một nén hương trước khi ra đồng hay mở hàng, một thói quen cũ kỹ mà bền như chính những viên đá lát đường. Không ai trong số họ ngờ rằng sự bình yên của cả dãy phố lại đang treo trên một tấm đá nằm im dưới chân cầu, thứ mà họ đi qua hằng ngày mà không hề hay biết.
Ông Túc được mời vào sân biệt thự, và lần này ông chỉ xin một chiếc khăn ẩm thường, thấm nước sạch lau qua một góc mặt đá cho lộ chữ. Khăn vừa lướt qua, một góc minh văn hiện ra dưới lớp bùn khô, và ông thợ già tái mặt, tay run lên thấy rõ. Ông nói chậm từng chữ: đây là Bia bùa phong ấn Thủy Quái, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy để đè đầu con Cù dưới kênh cổ Hội An. Cảnh ấy chỉ có khăn ẩm và nước sạch, không có bất kỳ thứ nước lễ nào khác.
- Việc này, theo cụ Khâm, rồi sẽ đi tới đâu? Nguyễn Văn Túc hỏi khẽ, mắt không rời mặt nước kênh đang dâng ngoài kia. - Tới đâu thì cũng phải đi cho hết, không dừng giữa chừng được nữa. {cp} đáp, giọng chậm và chắc.
Nguyễn Văn Túc không phải người dễ tin vào những chuyện không nhìn thấy bằng mắt, nhưng Nguyễn Văn Túc cũng là người sống đủ lâu ở đất này để biết rằng có những điều tổ tiên dặn dò không phải để dọa trẻ con. Giữa tin và không tin, còn có một khoảng rất rộng tên là biết sợ, và khoảng ấy đang lớn dần lên theo từng ngày mưa.
Ai sống lâu ở Hội An cũng thuộc nằm lòng quy tắc của mùa mưa: nghe dự báo bão thì chằng chống mái nhà, kê cao đồ đạc, và tuyệt đối không coi thường nước lên trong đêm. Thế nhưng mùa mưa năm nay, thứ khiến người ta mất ngủ lại không chỉ nằm ở ngoài kênh.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Nguyễn Văn Túc hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, những người chài lưới lâu năm là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà.
Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, những người chài lưới lâu năm là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục.
Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, những người chài lưới lâu năm là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày.
Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây.
Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà.
Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây.
Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh.
Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa.
Đêm xuống dần trên phố cổ, đèn lồng được thắp lên lác đác sau những ô cửa còn mở. Và dòng kênh cổ vẫn chảy qua chân cầu như nó đã chảy mấy trăm năm nay, mang theo trong lòng nó một bí mật mà từ nay không còn là bí mật của riêng ai nữa.