BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 33: Lời khai của người thợ đào
Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Đỗ Minh Quân đi qua…
Nội dung chương
Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Đỗ Minh Quân đi qua những âm thanh quen thuộc ấy mà lòng không yên, vì có những việc một khi đã bắt đầu thì không còn quay lại được như cũ.
Quân đưa bản ghi âm lời đòi tiền của Lực cho cán bộ Đức và thuyết phục Lực tới phường làm việc trước khi bão vào. Trước mặt Đức, Lực khai đầy đủ: Phú là người thuê, trả tiền mặt qua sổ tay riêng, dặn đào trong đêm triều cường và chở về biệt thự. Đức lập biên bản, nói rõ hồ sơ xử lý sẽ đi tiếp sau bão, còn đêm nay ưu tiên một việc: đưa bia về chỗ cũ an toàn.
Trong câu chuyện của người già Hội An, nước không bao giờ chỉ là nước. Nước nuôi ruộng, nước chở thuyền, nước cũng là thứ ghi nhớ lâu nhất mọi việc người ta làm với lòng kênh. Một khi lòng kênh bị động vào, cái giá phải trả hiếm khi dừng lại ở một nhà, một người.
Ở trụ sở phường, người thợ đào Võ Văn Lực ngồi đối diện cán bộ Đức và khai rõ từng việc: ai là người thuê đào tấm bia, trả bao nhiêu tiền, dặn làm vào đêm nào và chở đá về đâu. Lời khai được ghi thành biên bản, có chữ ký của người khai ở cuối mỗi trang. Từ giờ phút ấy, lời phủ nhận của Phú không còn đứng được ở tuyến trần thế nữa.
- Tôi chỉ mong qua được mùa mưa này yên ổn. Đỗ Minh Quân nói, nửa như nói với {cp}, nửa như nói với chính mình. - Yên ổn không tự quay lại đâu. Muốn yên thì phải sửa đúng chỗ đã làm sai. {cp} trả lời, không né tránh.
Đỗ Minh Quân tự nhủ rằng mọi chuyện đều phải có nguyên nhân rõ ràng, đo được, ghi lại được. Vậy mà càng cố bám vào những nguyên nhân rõ ràng ấy, Đỗ Minh Quân càng thấy chúng trượt khỏi tay, như thể có một lớp sự thật khác đang nằm ngay bên dưới lớp sự thật thường ngày, lạnh và nặng như đá.
Những người buôn đồ cổ trong vùng vẫn thường nói với nhau rằng đồ vật càng cổ càng có vía, chạm vào phải biết kiêng, giữ trong nhà phải biết nể. Có những món đồ không sinh ra để làm bàn trà hay vật khoe khoang, và cái giá của việc đặt sai chỗ của chúng luôn đắt hơn mọi món tiền người ta tưởng mình kiếm được.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Minh Quân hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.
Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp.
Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa. Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ.
Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, người thả lưới lâu năm ở bến kênh là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.
Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.
Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình.
Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình.
Khi mọi người ai về nhà nấy, Đỗ Minh Quân còn đứng lại thêm một lúc, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào chân cầu và tiếng gió luồn qua mái miếu. Có những ngày trôi qua rất chậm, và ngày hôm ấy là một ngày như thế, một ngày mà sau này nhớ lại, ai cũng sẽ biết chính xác mọi chuyện đã đổi hướng từ đâu.
Chương khác
- Chương 30: Tin bão và vết nứt toác Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Đỗ Trọng Phú bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
- Chương 31: Đêm nước phun qua khe gạch
- Chương 32: Thừa nhận sau cánh cửa đóng
- Chương 34: Đối tác hủy thương vụ
- Chương 35: Tọa độ cũ trên bản đồ mố cầu
- Chương 36: Sơ tán dãy phố ven kênh Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Trần Hữu Khâm bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.