BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 45: Bia chạm đáy nước

Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Đỗ Trọng Phú đi qua…

Nội dung chương

Phố cổ buổi sớm còn vắng người, mấy hàng quán chưa mở cửa, chỉ có tiếng chổi quét sân và tiếng nước rút dưới chân cầu đá rêu phong. Đỗ Trọng Phú đi qua những âm thanh quen thuộc ấy mà lòng không yên, vì có những việc một khi đã bắt đầu thì không còn quay lại được như cũ.

Dũng hạ tấm bia xuống đúng hốc mố theo vệt vôi tọa độ, mặt minh văn quay ra lòng kênh; thợ và dân phố cùng chèn đá, thầy Nhơn và cụ Khâm hướng dẫn đắp lại mộng đá khóa chặt bia vào hốc ngay trong nước triều. Lúc 01:47, thân bia chạm hẳn lại đáy nước của hốc cũ. Dòng kênh đang cuộn sóng xoáy quanh mố bỗng phẳng lặng trở lại trông thấy, tiếng gió bão như hụt đi một nhịp. Cùng lúc đó, cơn đau và cảm giác đá đè trên hai khớp chân Phú biến mất; ông vịn tay Quân, tự đứng dậy và bước được một bước trên nền cầu ướt.

Tiếng mưa gõ trên mái tôn, tiếng nước chảy trong máng xối và tiếng gió lùa qua khe cửa là bản nhạc nền quen thuộc của những đêm tháng mười một ở phố cổ. Người nghe quen tai tới mức chỉ cần một âm thanh lạ chen vào giữa bản nhạc ấy, dù rất nhỏ, cũng đủ làm họ choàng tỉnh.

Xe cẩu nhấc tấm bia lên lần cuối cùng trong đêm bão. Dây cáp căng thẳng, tấm đá xanh có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký hạ xuống chậm rãi, đúng hốc mố cũ ở chân cầu phía bờ nam, đúng tọa độ cụ Khâm đã đánh dấu và đúng hướng minh văn hướng ra lòng kênh. Thầy trò cùng thợ hồ chèn và đắp mộng đá khóa chặt tấm bia trong hốc. Đúng một giờ bốn mươi bảy phút rạng sáng thứ Bảy, mặt dưới tấm bia chạm lại đáy nước trong lòng hốc. Mặt kênh đang cuộn sóng dữ dội bỗng phẳng lặng trở lại ngay sau giây phút ấy, như một bàn tay khổng lồ vừa khép xuống mặt nước. Cùng lúc, cơn đau và cảm giác đá đè trên hai chân Phú biến mất sạch, ông ta tự đứng dậy và bước được một bước về phía con trai mà không cần ai dìu.

- Tôi chỉ mong qua được mùa mưa này yên ổn. Đỗ Trọng Phú nói, nửa như nói với {cp}, nửa như nói với chính mình. - Yên ổn không tự quay lại đâu. Muốn yên thì phải sửa đúng chỗ đã làm sai. {cp} trả lời, không né tránh.

Đỗ Trọng Phú tự nhủ rằng mọi chuyện đều phải có nguyên nhân rõ ràng, đo được, ghi lại được. Vậy mà càng cố bám vào những nguyên nhân rõ ràng ấy, Đỗ Trọng Phú càng thấy chúng trượt khỏi tay, như thể có một lớp sự thật khác đang nằm ngay bên dưới lớp sự thật thường ngày, lạnh và nặng như đá.

Người dân trong phố vẫn giữ thói quen ghé miếu đầu cầu thắp một nén hương trước khi ra đồng hay mở hàng, một thói quen cũ kỹ mà bền như chính những viên đá lát đường. Không ai trong số họ ngờ rằng sự bình yên của cả dãy phố lại đang treo trên một tấm đá nằm im dưới chân cầu, thứ mà họ đi qua hằng ngày mà không hề hay biết.

Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Trọng Phú hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.

Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, người thả lưới lâu năm ở bến kênh là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.

Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin.

Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.

Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Một tấm đá nặng gần bốn trăm ký không phải thứ có thể di chuyển bằng sức của một hai người. Và chính sự nặng nề ấy là một phần của việc trấn giữ, vì vật trấn phải nằm yên tuyệt đối mới giữ được yên cho cả đoạn kênh. Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu.

Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.

Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục.

Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố.

Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, mấy bác chài lưới của dãy phố ven bờ là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài.

Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa.

Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài.

Khi mọi người ai về nhà nấy, Đỗ Trọng Phú còn đứng lại thêm một lúc, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào chân cầu và tiếng gió luồn qua mái miếu. Có những ngày trôi qua rất chậm, và ngày hôm ấy là một ngày như thế, một ngày mà sau này nhớ lại, ai cũng sẽ biết chính xác mọi chuyện đã đổi hướng từ đâu.

Chương khác

Xem thêm