BIA BÙA TRẤN THỦY QUÁI Ở HỘI AN - Chương 49: Bàn trà mới bằng gỗ
Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Đỗ…
Nội dung chương
Trời Hội An vào mùa mưa bão mang một màu xám rất riêng, mây thấp đè xuống dãy phố đèn lồng, nước kênh cổ dâng lên sẫm màu và chảy nhanh hơn thường lệ. Đỗ Trọng Phú đứng nhìn quang cảnh ấy hồi lâu, trong lòng biết rằng những ngày yên ổn của khu phố này đang mỏng dần đi.
Phú tới đình, công khai xin lỗi người dân dãy phố ven kênh và bàn giao tiền tài trợ sửa mố cầu và sửa nhà dân đợt đầu, trước mặt cán bộ Đức và bà Sáu. Ở cửa hàng, ông cho treo quy định mới do chính ông ký: Phú Thịnh không mua, không giữ, không trung gian bất kỳ món đồ cổ nào không rõ nguồn gốc, và cho người tháo tấm biển khoe bộ sưu tập đá cổ của mình xuống. Đối tác đã hủy thương vụ ở chương 34 vẫn không quay lại; Quân nói với cha là có những thứ mất rồi thì mất luôn, giữ được cái sau là may.
Trong câu chuyện của người già Hội An, nước không bao giờ chỉ là nước. Nước nuôi ruộng, nước chở thuyền, nước cũng là thứ ghi nhớ lâu nhất mọi việc người ta làm với lòng kênh. Một khi lòng kênh bị động vào, cái giá phải trả hiếm khi dừng lại ở một nhà, một người.
Ở đình phố cổ, Phú đứng trước bà con trong dãy phố ven kênh, xin lỗi công khai về việc mình đã làm, bàn giao đợt tiền đầu tiên để sửa cầu và sửa nhà cho những hộ bị nước vào, trong đó có nhà bà Sáu. Ở cửa hàng, một chiếc bàn trà mới bằng gỗ được kê vào chỗ cũ, và tấm biển quy định không mua đồ không rõ nguồn gốc được treo ngay cửa ra vào. Riêng đối tác đã hủy thương vụ hôm trước vẫn không quay lại, và Phú chấp nhận mất mát ấy như cái giá phải trả.
- Tôi chỉ mong qua được mùa mưa này yên ổn. Đỗ Trọng Phú nói, nửa như nói với {cp}, nửa như nói với chính mình. - Yên ổn không tự quay lại đâu. Muốn yên thì phải sửa đúng chỗ đã làm sai. {cp} trả lời, không né tránh.
Đỗ Trọng Phú tự nhủ rằng mọi chuyện đều phải có nguyên nhân rõ ràng, đo được, ghi lại được. Vậy mà càng cố bám vào những nguyên nhân rõ ràng ấy, Đỗ Trọng Phú càng thấy chúng trượt khỏi tay, như thể có một lớp sự thật khác đang nằm ngay bên dưới lớp sự thật thường ngày, lạnh và nặng như đá.
Những người buôn đồ cổ trong vùng vẫn thường nói với nhau rằng đồ vật càng cổ càng có vía, chạm vào phải biết kiêng, giữ trong nhà phải biết nể. Có những món đồ không sinh ra để làm bàn trà hay vật khoe khoang, và cái giá của việc đặt sai chỗ của chúng luôn đắt hơn mọi món tiền người ta tưởng mình kiếm được.
Sổ sách, biên bản và những ghi chép tay trong những ngày ấy đều được giữ lại cẩn thận. Vì Đỗ Trọng Phú hiểu rằng một câu chuyện càng khó tin thì càng cần những bằng chứng trần thế rõ ràng để đứng vững trước mọi lời chất vấn về sau.
Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình.
Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục. Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình.
Người già trong phố kể rằng ngày xưa, việc chôn một vật trấn xuống chân cầu là việc của cả làng, có hương án, có người chứng kiến, có sổ ghi chép để đời sau còn biết đường mà giữ. Không ai trong khu phố mong một kết cục ồn ào, họ chỉ mong nước kênh chảy yên, cầu đứng vững và con cháu ngủ ngon qua những đêm mưa bão như mọi mùa mưa trước đây. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và có trọng lượng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.
Trong những ngày triều cường, nước kênh dâng lên làm ướt bậc thềm của mấy ngôi nhà thấp nhất ven bờ, và người dân chỉ lặng lẽ kê cao đồ đạc, chờ nước rút như đã chờ qua bao mùa. Căn biệt thự ở phường Cẩm Châu nằm cách cầu cổ không xa, đi xe chỉ mất ít phút, vậy mà trong những ngày ấy, khoảng cách giữa hai nơi như thể dài ra theo từng đêm mất ngủ của người trong nhà. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều.
Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp.
Dân phố cổ vẫn truyền nhau rằng cây cầu đá bắc qua kênh là cây cầu biết giữ nhà giữ phố, người đi qua cầu mỗi ngày đều vô thức bước nhẹ hơn khi tới giữa nhịp. Sự im lặng trong những ngày ấy không phải là bình yên, mà là khoảng lặng của một khu phố đang nín thở chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo ở chân cầu của mình. Tấm bia trong câu chuyện này chỉ có một, bằng đá xanh, dài một trăm bốn mươi hai xăng ti mét. Rộng tám mươi hai xăng ti mét, dày mười hai xăng ti mét và với cân nặng đúng ba trăm tám mươi sáu ký, do tiền nhân lập từ thế kỷ mười bảy.
Trẻ con trong phố được người lớn dặn không chơi gần mép kênh những ngày nước lớn, và chúng thuộc lời dặn ấy từ rất sớm, như thuộc đường về nhà của chính mình. Người ta vẫn nói của đi thay người, nhưng ở câu chuyện này, thứ phải đưa về đúng chỗ không phải là tiền bạc, mà là một tấm đá mang trên mình trách nhiệm với cả một khu phố. Những tấm đá xanh dùng trong các công trình cổ ở vùng này thường được chọn rất kỹ, đá phải liền khối, không nứt, chịu được nước ngâm lâu năm mà không mục.
Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Mọi con số trong câu chuyện này đều được ghi lại cẩn thận: kích thước tấm đá, cân nặng của nó. Độ dài từng vệt nứt trên mố cầu và từng mốc giờ trong đêm, vì người trong cuộc hiểu rằng chỉ những con số đo được mới giữ được họ tỉnh táo giữa những chuyện khó tin. Mỗi mùa mưa, phường đều cử người đi kiểm tra cống rãnh, bờ kè và những đoạn tường cũ nhất trong phố, công việc lặp lại đều đặn như một nhịp sinh hoạt không thể thiếu.
Tiếng chuông ở đình phố cổ vang lên vào những buổi chiều muộn, trầm và xa, nhắc người ta nhớ rằng khu phố này đã đứng vững qua nhiều cơn bão lớn hơn cơn bão đang tới rất nhiều. Người làm nghề buôn bán ở Hội An coi trọng chữ tín hơn mọi giấy tờ, vì một cửa hàng mất chữ tín trong phố cổ thì coi như mất cả con đường làm ăn lâu dài. Khi nước trong kênh đổi màu và chảy xoáy khác thường, người thả lưới lâu năm ở bến kênh là người nhận ra đầu tiên, và họ thường lặng lẽ thu lưới sớm hơn mọi ngày.
Khi mọi người ai về nhà nấy, Đỗ Trọng Phú còn đứng lại thêm một lúc, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào chân cầu và tiếng gió luồn qua mái miếu. Có những ngày trôi qua rất chậm, và ngày hôm ấy là một ngày như thế, một ngày mà sau này nhớ lại, ai cũng sẽ biết chính xác mọi chuyện đã đổi hướng từ đâu.
Chương khác
- Chương 46: Sáng sau bão ở phố cổ
- Chương 47: Lá bưởi, rượu nếp và vôi hàu mật mía
- Chương 48: Đêm đầu con ngủ yên Mưa dầm ở Hội An những ngày giữa tháng mười một không ồn ào mà dai dẳng,. Thấm qua mái ngói, thấm qua tường vôi, làm cả khu phố cổ lúc nào cũng phảng phất mùi ẩm của gỗ cũ và nước kênh. Lê Thị Ngọc Lan bắt đầu ngày mới trong cái ẩm ướt ấy, với một mối bận tâm không nói ra được cùng ai.
- Chương 50: Hai giờ sáng yên tĩnh