CHÓ BA CHÂN ĐÀO MẢ Ở THĂNG BÌNH - Chương 3: Đuổi thế nào cũng không đi

Phú thử đủ cách của người trần. Ông cùng Hiếu kéo chiếc phản lim ra một đoạn, lấy đèn pin soi vào gầm, dội cả xô nước vào khoảng tối. Con chó ướt sũng…

Nội dung chương

Phú thử đủ cách của người trần. Ông cùng Hiếu kéo chiếc phản lim ra một đoạn, lấy đèn pin soi vào gầm, dội cả xô nước vào khoảng tối. Con chó ướt sũng vẫn nằm nguyên chỗ cũ. Ông sai chị Nở cắt miếng thịt đặt ngoài cổng để dụ. Con chó ngửi gió một cái rồi quay mặt vào trong, nằm lì như mọc rễ xuống nền đất.

Gần tám giờ tối, ông Bảy Rừng sang. Ông lão bảy mươi ba tuổi chống cây gậy gỗ đi vào sân, không vội vào nhà. Ông đứng ở cửa gian giữa nhìn xuống gầm phản một lúc lâu. Ông nhìn chân cụt của con chó, nhìn đôi mắt đỏ của nó, rồi quay sang cả nhà và nói chậm từng chữ.

- Đây là điềm chó ba chân. Nhà nào bị nó tự chạy vào nằm lì thì trong vòng một trăm ngày, nhà đó có người chết bất đắc kỳ tử, hoặc phá sản tuyệt tự.

Căn nhà im phăng phắc. Sen ôm Bảo chặt hơn. Phú cười khan, nói ông Bảy dọa người. Ông Bảy lắc đầu. Ông nói thêm một điều nữa, giọng thấp xuống. Tuyệt đối không được đánh chết nó trong sân nhà này. Ông không giải thích hết trong đêm đầu. Ông chỉ nói đất nhà đang ở là đất sống, đừng tự tay biến nó thành đất dữ.

Đêm đó không ai trong nhà ngủ yên. Phú nằm nghe tiếng thở của con chó dưới gầm phản vọng qua mặt gỗ. Mỗi lần nó trở mình, ván phản lại kêu khẽ. Ông đếm tiếng kêu ấy cho tới gần sáng, và lần đầu tiên sau nhiều năm, ông nhớ tới một buổi sáng ở bến cát năm 1998. Ông vội gạt đi. Ông tự nhủ không có chuyện gì liên quan tới nhau cả.

Hiếu nhiều lần tự hỏi nếu mình là cha thì sẽ làm gì. Anh nghĩ tới câu hỏi ấy khi ngồi ở vựa cát, khi canh em trong đêm, khi đứng trước bà Lài ở Bình Minh. Anh chưa tìm được câu trả lời trọn vẹn. Anh chỉ biết một điều chắc chắn. Nếu món nợ này để sang đời của Bảo, nó sẽ còn nặng hơn gấp nhiều lần. Nợ cũ không tự nhẹ đi theo năm tháng. Nó chỉ đổi người gánh.

Anh Dũng mất con gái khi cô bé mới mười chín tuổi. Nỗi đau của anh không ồn ào. Nó nằm ở việc mỗi đêm anh lại ra nghĩa địa đứng cạnh mộ con, nhìn lớp đất bị cào bới mà bất lực. Khi tổ canh mộ được lập, anh là người tới sớm nhất và về muộn nhất. Anh không đòi hỏi gì ở nhà Phú ngoài sự thật. Với một người cha vừa mất con, sự thật là thứ tối thiểu mà người sống còn nợ nhau.

Con đường từ nhà Phú ra bến sông đi qua một rặng tre già. Tre ở Đồng Cát mọc thấp, thân vàng, lá rụng đầy mặt đường vào mùa khô. Ban ngày rặng tre râm mát, là chỗ phu cát nghỉ trưa. Ban đêm nó tối và sâu, gió đi qua nghe như tiếng người thì thầm rất xa. Người canh mộ đi qua đoạn đường ấy thường đi thành nhóm, không ai tách ra đi một mình dù quen đường tới đâu.

Chị Nở nấu ăn cho nhà Phú đã gần mười năm. Bà thuộc khẩu vị từng người trong nhà, biết ông Phú ăn mặn, biết bà Sen ăn nhạt, biết thằng Bảo thích canh chua cá. Từ ngày Bảo bệnh, mâm cơm bà nấu ra hay bị bỏ dở. Bà nấu ít đi, đổi món thường xuyên, và luôn để sẵn một nồi cháo trắng trên bếp, phòng khi nửa đêm thằng bé tỉnh dậy đòi ăn như những ngày còn khỏe.

Buổi chiều ở bến cát là lúc phu thuyền dọn dẹp, rửa chân tay, chuẩn bị về. Cát ướt in đầy dấu chân chồng chéo. Phú nhiều lần đứng nhìn những dấu chân ấy bị nước sông xóa dần khi triều lên. Ông nghĩ về dấu vết của chính mình. Có dấu vết nước xóa được trong một buổi chiều. Có dấu vết nằm yên hai mươi tám năm dưới đáy lòng người khác, chờ ngày triều rút mới lộ ra nguyên vẹn.

Ông Bảy sống ở rìa đồi cát đã quen với sự tĩnh lặng. Nhà ông ít đồ đạc, chỉ có chiếc giường tre, ấm trà cũ, mấy thứ đồ đi rừng treo trên vách và cây gậy dâu tằm dựng ở góc trang trọng nhất. Hàng xóm ít khi thấy ông hoảng hốt. Người từng đối mặt với heo rừng bị thương trong bụi rậm khó mà mất bình tĩnh trước chuyện thường. Chính sự bình tĩnh ấy làm cả nhà Phú tin lời ông, dù những lời ấy nghe nặng tới đâu.

Đồi cát sau làng là nơi trẻ con vẫn chăn bò và người già vẫn lên hóng gió. Cát ở đó mịn, cao, nhìn xuống được cả làng và một khúc sông cong. Từ ngày có chuyện chó lạ, người ta ít lên đồi cát vào buổi chạng vạng. Không ai cấm. Chỉ là ai cũng tự chọn về nhà sớm hơn một chút. Nỗi sợ ở làng quê không cần ai tuyên bố. Nó tự lan qua những thói quen đổi khác rất nhỏ.

Tình làng nghĩa xóm trong những ngày này hiện ra ở những việc nhỏ. Người cho nhà Phú mượn đèn pin đi canh mộ. Người trông vựa cát thay Hiếu những đêm anh phải ở nhà với em. Người hàng xóm nấu thêm nồi cháo mang sang cho đứa bé. Không phải ai cũng tin chuyện điềm. Nhưng phần lớn người làng đều làm một việc gì đó tử tế, lặng lẽ, như cách người quê giữ nhau qua một cơn hoạn nạn chưa gọi được tên.

Ngoài chợ xã, hàng quán mở từ khi trời còn tối. Người bán cá nói giá bằng giọng to, người mua rau mặc cả bằng giọng nhỏ. Mọi sinh hoạt vẫn ồn ào và sống động như chưa hề có chuyện gì xảy ra ở đầu làng. Nhưng ai tinh ý sẽ thấy mấy người đàn bà khi đi ngang ngõ nhà Phú đều bước nhanh hơn một chút, và câu chuyện ở sạp trà đá gần cổng chợ luôn hạ giọng khi nhắc tới hai chữ ba chân.

Đêm trăng sáng ở Đồng Cát đẹp tới mức người ta quên mất nỗi sợ trong chốc lát. Trăng rải bạc trên mặt cát ở đồi sau làng, trên mái ngói các nhà, trên con đường ra nghĩa địa. Tổ canh mộ những đêm trăng sáng nhìn rõ đường hơn, mà cũng thấy rõ hơn mọi bóng động trên gò cát. Ánh trăng không làm bớt đi điều gì. Nó chỉ làm mọi thứ hiện ra rõ ràng hơn, kể cả thứ mà người ta thà đừng nhìn thấy.

Giỗ chạp và cưới hỏi trong làng vẫn diễn ra theo lịch cũ. Tiếng trống, tiếng nói cười từ đầu làng vọng về làm nhà Phú càng thấy rõ sự lặng lẽ của nhà mình. Phú ngồi ở hiên nghe tiếng đám cưới xa, nghĩ về cơ nghiệp và danh tiếng ông giữ cả đời. Ông bắt đầu hiểu, danh tiếng giữ bằng im lặng thì mong manh như nhà cát ở bến sông. Chỉ danh tiếng dám đối diện sự thật mới đứng được qua mùa nước lớn.

Sen giữ việc nhà bằng đôi tay không lúc nào ngơi. Bà quét sân từ tinh mơ, nhóm bếp, nấu nước, lo hương khói trên bàn thờ gia tiên. Làm nhiều việc vặt giúp bà khỏi phải ngồi yên mà nghĩ. Nhưng cứ tới bữa cơm, nhìn xuống bát của Bảo vơi đi chậm chạp, bà lại không giấu được nỗi lo trên mặt. Bà ăn ít theo con, người gầy đi trông thấy chỉ trong ít tuần.

Người làm trong nhà, anh Tý và chị Nở, chứng kiến mọi chuyện từ vị trí gần nhất mà ít được hỏi nhất. Họ thấy con chó từ buổi trưa đầu tiên ở bến cát. Họ nghe tiếng gầm gừ trong bếp lúc nửa đêm. Họ biết nhà chủ đang giấu làng nhiều chuyện, và họ giữ kín như giữ việc của chính nhà mình. Lòng trung thành ở làng quê đôi khi chỉ đơn giản là biết chuyện mà không đem đi kể.

Những buổi trưa nắng gắt, sân nhà Phú vắng tiếng người. Chỉ có tiếng ve trên cây bàng đầu ngõ và tiếng gió thổi cát lạo xạo qua thềm. Con chó nằm im dưới gầm phản, khuất trong bóng râm mát nhất nhà. Nhìn từ ngoài sân vào, gian giữa tối và yên như thường ngày. Chỉ người trong nhà mới biết sự yên tĩnh ấy là yên tĩnh của chờ đợi, và thứ được chờ chưa bao giờ là điều lành.

Trường xã vào buổi sáng ồn ào tiếng trẻ con. Mai tới lớp sớm, xếp lại ghế nhựa, viết ngày tháng lên góc bảng. Học trò của cô mới năm sáu tuổi, chưa biết gì về chuyện nhà thầy cô của chúng. Cô nhìn bọn trẻ chạy trong sân trường mà lòng chùng xuống. Em trai cô cũng từng chạy như thế trong sân nhà, trước khi những đêm gầm gừ bắt đầu chiếm lấy giấc ngủ của nó.

Những người phu ở vựa cát phần lớn là dân làng, làm cho nhà Phú đã nhiều năm. Họ biết ơn ông chủ hào phóng ngày Tết, biết tính ông nóng mà công bằng trong sổ sách. Khi vựa bị đình chỉ một phần, họ lo cho việc làm của mình, và cũng lo cho nhà chủ. Có người lặng lẽ hỏi Hiếu xem trong nhà có cần người thức canh đêm không. Lời hỏi ấy không nhắc tới ma quỷ. Nó chỉ là cách người quê chìa tay ra khi chưa biết phải giúp bằng cách nào.

Đò ngang qua sông Trường Giang chạy mấy chuyến mỗi ngày. Người Bình Minh qua Đồng Cát buôn bán, người Đồng Cát qua Bình Minh thăm họ hàng. Hai bờ sông gần nhau tới mức đứng bên này gọi to là bên kia nghe thấy. Vậy mà một món nợ nằm giữa hai bờ ấy suốt hai mươi tám năm không ai bước qua. Khoảng cách của nó không đo bằng chuyến đò. Nó đo bằng sự im lặng của một người.

Chuyện ở vựa cát vẫn phải chạy dù trong nhà có chuyện. Xe cát ra vào theo chuyến, phu xúc cát làm theo ca, sổ sách ghi theo ngày. Hiếu chia việc cho từng tốp, kiểm lại số chuyến vào cuối buổi, giọng nói vẫn đều như cũ. Chỉ những người làm lâu năm mới nhận ra anh ít cười hơn trước. Có hôm anh đứng giữa bãi cát nhìn về phía nghĩa địa rất lâu, tới khi anh Tý gọi mới giật mình quay lại với công việc.

Ngày hôm ấy khép lại như thế, lặng lẽ, mà không một ai trong nhà quên được chi tiết nào của nó.

Chương khác

Xem thêm