CHÓ BA CHÂN ĐÀO MẢ Ở THĂNG BÌNH - Chương 47: Chiếc nhẫn dính máu
Bảo tỉnh lại sau một đêm sốt nhẹ. Bé yếu, người còn run, nhưng bé nhận ra cha mẹ. Bé đòi uống nước. Uống xong, bé nói đói. Đó là câu nói làm Sen khóc…
Nội dung chương
Bảo tỉnh lại sau một đêm sốt nhẹ. Bé yếu, người còn run, nhưng bé nhận ra cha mẹ. Bé đòi uống nước. Uống xong, bé nói đói. Đó là câu nói làm Sen khóc ngay tại chỗ. Lần đầu tiên sau nhiều tuần, con bà đòi ăn như một đứa trẻ bình thường. Hiếu ghi vào sổ, ngày thứ chín mươi bảy, em tỉnh, nhận ra người nhà, đòi uống nước và nói đói.
Chiếc nhẫn nôn ra đêm qua được rửa sạch dưới sự chứng kiến của trưởng thôn Thành. Nó là một chiếc nhẫn vàng trơn. Mặt trong khắc chìm hai chữ lồng T-L. Ở mép nhẫn có một vết xước nhỏ hình móc câu. Mọi người trong sân im lặng nhìn hai chi tiết ấy. Chúng khớp với lời kể của bà Lài, khớp với trang sổ ở tiệm vàng Tam Kỳ, khớp với ký ức của Phú suốt hai mươi tám năm.
Bà Lài cầm chiếc nhẫn lên, tay run không ngừng. Bà soi vết xước móc câu dưới ánh sáng, rồi ôm chiếc nhẫn vào ngực và khóc. Bà nói trước mặt hai gia đình, đây đúng là nhẫn cưới của vợ chồng bà. Đúng vết xước chồng bà làm rơi vào đá ở bến sông năm 1997. Chiếc nhẫn đã tan trong lửa năm 1999, giờ nằm lại trên tay bà, nguyên hình, như chưa từng bị nấu chảy.
Điều kiện cuối cùng của chủ nợ đã được trả. Chiếc nhẫn sẽ theo bà Lài về Bình Minh, đặt lên bàn thờ ông Thọ. Không ai trong sân hôm ấy nhắc tới chuyện bán hay giữ lại làm của. Nó là vật thờ từ giây phút này.
Người làm trong nhà, anh Tý và chị Nở, chứng kiến mọi chuyện từ vị trí gần nhất mà ít được hỏi nhất. Họ thấy con chó từ buổi trưa đầu tiên ở bến cát. Họ nghe tiếng gầm gừ trong bếp lúc nửa đêm. Họ biết nhà chủ đang giấu làng nhiều chuyện, và họ giữ kín như giữ việc của chính nhà mình. Lòng trung thành ở làng quê đôi khi chỉ đơn giản là biết chuyện mà không đem đi kể.
Những buổi trưa nắng gắt, sân nhà Phú vắng tiếng người. Chỉ có tiếng ve trên cây bàng đầu ngõ và tiếng gió thổi cát lạo xạo qua thềm. Con chó nằm im dưới gầm phản, khuất trong bóng râm mát nhất nhà. Nhìn từ ngoài sân vào, gian giữa tối và yên như thường ngày. Chỉ người trong nhà mới biết sự yên tĩnh ấy là yên tĩnh của chờ đợi, và thứ được chờ chưa bao giờ là điều lành.
Trường xã vào buổi sáng ồn ào tiếng trẻ con. Mai tới lớp sớm, xếp lại ghế nhựa, viết ngày tháng lên góc bảng. Học trò của cô mới năm sáu tuổi, chưa biết gì về chuyện nhà thầy cô của chúng. Cô nhìn bọn trẻ chạy trong sân trường mà lòng chùng xuống. Em trai cô cũng từng chạy như thế trong sân nhà, trước khi những đêm gầm gừ bắt đầu chiếm lấy giấc ngủ của nó.
Những người phu ở vựa cát phần lớn là dân làng, làm cho nhà Phú đã nhiều năm. Họ biết ơn ông chủ hào phóng ngày Tết, biết tính ông nóng mà công bằng trong sổ sách. Khi vựa bị đình chỉ một phần, họ lo cho việc làm của mình, và cũng lo cho nhà chủ. Có người lặng lẽ hỏi Hiếu xem trong nhà có cần người thức canh đêm không. Lời hỏi ấy không nhắc tới ma quỷ. Nó chỉ là cách người quê chìa tay ra khi chưa biết phải giúp bằng cách nào.
Đò ngang qua sông Trường Giang chạy mấy chuyến mỗi ngày. Người Bình Minh qua Đồng Cát buôn bán, người Đồng Cát qua Bình Minh thăm họ hàng. Hai bờ sông gần nhau tới mức đứng bên này gọi to là bên kia nghe thấy. Vậy mà một món nợ nằm giữa hai bờ ấy suốt hai mươi tám năm không ai bước qua. Khoảng cách của nó không đo bằng chuyến đò. Nó đo bằng sự im lặng của một người.
Chuyện ở vựa cát vẫn phải chạy dù trong nhà có chuyện. Xe cát ra vào theo chuyến, phu xúc cát làm theo ca, sổ sách ghi theo ngày. Hiếu chia việc cho từng tốp, kiểm lại số chuyến vào cuối buổi, giọng nói vẫn đều như cũ. Chỉ những người làm lâu năm mới nhận ra anh ít cười hơn trước. Có hôm anh đứng giữa bãi cát nhìn về phía nghĩa địa rất lâu, tới khi anh Tý gọi mới giật mình quay lại với công việc.
Cơm nước trong nhà cũng đổi theo bệnh của đứa nhỏ. Mâm cơm dọn lên đủ món mà người ngồi quanh mâm ăn không ngon. Sen nấu cháo riêng cho Bảo, đổi món liên tục mong con ăn thêm được vài muỗng. Thảo phụ mẹ chồng lo bếp núc, ít nói, làm việc gì cũng nhẹ tay hơn trước. Bữa cơm của một gia đình giàu nhất làng bỗng thành bữa cơm lặng nhất làng, và không ai trong nhà thấy điều đó là lạ nữa.
Có lúc người nhà Phú thử nghĩ tới chuyện dọn đi nơi khác. Ý nghĩ ấy đến rồi đi rất nhanh. Con chó nằm ở gầm phản nhà này, món nợ nằm ở bến cát làng này, mộ người chết nằm ở nghĩa địa làng này. Dọn nhà không dọn được nợ. Phú hiểu điều đó sớm hơn mọi người, dù ông là người mở miệng nhận nó muộn nhất. Chính vì hiểu, những ngày né tránh của ông mới nặng như một tội cộng thêm.
Khi hạn trăm ngày đi qua được nửa, người nhà Phú ít nói về ngày thứ một trăm hơn trước. Họ nói về ngày gần hơn. Ngày gặp bà Lài. Ngày họp họ. Ngày thầy Tư xem sân. Chia quãng đường dài thành từng chặng ngắn là cách duy nhất để đôi chân còn bước được. Chỉ có tờ lịch là vẫn đếm đều, không thương lượng, không chia chặng, mỗi ngày một dòng, thẳng về phía cuối của nó.
Cây bàng đầu ngõ nhà Phú rụng lá vào đầu mùa khô. Lá bàng khô rơi đầy thềm, chị Nở quét mỗi sáng thành từng đống nhỏ. Trẻ con xóm trên đi học ngang qua vẫn chào ông Phú như cũ. Ông đáp lại, giọng hiền, mà trong lòng nặng trĩu. Sự kính trọng của làng dành cho ông dựng lên trong gần ba mươi năm. Ông sợ nó sụp xuống trong một buổi sáng. Nhưng ông sợ hơn việc con trai mình phải trả thay món nợ của cha.
Tiệm tạp hóa ở đầu làng bán từ gói muối tới cuộn len. Bà chủ tiệm nhớ mặt mọi khách trong làng và nhớ cả chuyện nhà họ. Khi Sen tới mua vôi bột và nến, bà chủ tiệm lặng lẽ gói thêm mấy nén hương, nói là gửi thắp cho đứa nhỏ. Sen cảm ơn, cầm gói hàng về mà mắt cay. Trong những ngày bị lời đồn bủa vây, một cử chỉ nhỏ như vậy đủ làm người mẹ thấy làng này chưa quay lưng hẳn với nhà mình.
Tờ lịch treo ở gian giữa trở thành vật được nhìn tới nhiều nhất trong nhà. Mai ghi từng ngày bằng bút bi xanh, nét chữ nhỏ và đều. Mỗi dòng ghi là một ngày cả nhà đã đi qua được. Có người trong nhà nhìn tờ lịch để lấy can đảm. Có người nhìn nó để tính xem còn bao nhiêu ngày nữa phải chịu đựng. Dù nhìn bằng cách nào, con số trên lịch cũng chỉ đi về một hướng. Nó không lùi lại bao giờ.
Có những đêm cả nhà Phú thức trắng mà không ai nói với ai câu nào. Mỗi người ngồi ở một góc quen thuộc của mình. Tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường nghe rõ hơn thường ngày. Tiếng gió lùa qua khe cửa. Tiếng trở mình rất khẽ từ gầm phản. Trong sự im lặng ấy, ai cũng đang nghĩ về cùng một chuyện mà không ai muốn là người mở lời trước. Những đêm như thế dài hơn mọi đêm mất ngủ vì công việc.
Thầy Tư làm nghề mộc và nghề thầy bằng cùng một đôi tay. Ông đo gỗ bằng thước, đo sân bằng bước chân, và đo lòng người bằng sự im lặng. Ông không bao giờ nhận làm những việc trái lệ để lấy tiền nhanh. Trong vùng, người ta trọng ông vì điều đó. Khi ông từ chối một lễ trấn, người ta biết việc ấy thật sự không làm được, chứ không phải ông làm giá. Sự từ chối của ông, vì vậy, nặng ngang một lời phán.
Buổi sáng ở trạm y tế xã thường đông người chờ khám. Sen bế Bảo ngồi ở hàng ghế ngoài cùng, nhìn những người mẹ khác bế con tới khám những bệnh có tên rõ ràng. Bà bỗng thèm được nghe bác sĩ nói một cái tên bệnh cụ thể cho con mình, dù tên ấy nặng tới đâu. Một cái tên giúp người ta biết đường mà chữa. Còn bệnh của Bảo, càng khám càng chỉ thấy một khoảng trống, và khoảng trống ấy có hình một con chó trắng nằm dưới gầm phản.
Bàn thờ gia tiên nhà Phú đặt ở gian giữa, phía trên chiếc phản gỗ. Hương khói ngày rằm mùng một chưa bao giờ thiếu. Sen lau bàn thờ rất kỹ mỗi lần thắp hương, thay nước, thay hoa. Từ ngày con chó nằm dưới gầm phản phía dưới bàn thờ, bà thắp hương mà tay run. Bà khấn tổ tiên phù hộ cho đứa cháu nhỏ, và cũng khấn cho chồng mình đủ can đảm làm điều ông phải làm.
Ngày mưa hiếm hoi trong tháng tư làm cả làng mát đi một buổi. Mưa gõ trên mái tôn ở vựa cát, rửa sạch bụi trên lá tre, làm mặt đường cát cứng lại dễ đi hơn. Người nhà Phú nhìn mưa mà mong nó rửa trôi được phần nào những ngày u ám. Nhưng mưa tạnh, nắng lên, con chó vẫn nằm nguyên dưới gầm phản, và tờ lịch lại chuẩn bị sang một dòng mới. Không cơn mưa nào rửa được món nợ của người sống.
Phản gỗ lim ở gian giữa là vật cũ nhất trong nhà. Nó có từ thời ông nội của Phú còn sống, mặt phản bóng lên vì nhiều thế hệ ngồi lên, nằm lên, bày mâm cơm lên. Gầm phản thấp và tối, trẻ con trong nhà xưa nay vẫn chui vào chơi trốn tìm. Từ ngày con chó nằm vào đó, không đứa trẻ nào trong xóm dám bén mảng tới gần gian giữa nữa. Người lớn đi qua cũng bước nhẹ hơn, nói khẽ hơn, như sợ đánh thức một thứ đang ngủ mà thật ra chưa từng ngủ.
Ngoài ngõ, làng đã yên tiếng từ lâu, chỉ có nhà Phú là còn sáng đèn muộn hơn mọi nhà khác.