CỌP BA CHÂN Ở NÚI BÀ ĐEN - Chương 18: Hàng Chục Người Không Trở Về

Ngày 05/11/2026, ông Hai qua phòng lưu trữ xã cùng Tuấn để đối chiếu lời kể của ông với sổ sách mà chị Ngọc đang giữ. Chị Ngọc trải ra bàn cuốn sổ xã cũ…

Nội dung chương

Ngày 05/11/2026, ông Hai qua phòng lưu trữ xã cùng Tuấn để đối chiếu lời kể của ông với sổ sách mà chị Ngọc đang giữ. Chị Ngọc trải ra bàn cuốn sổ xã cũ và mấy tập hồ sơ mất tích đã thất lạc một phần qua các lần chuyển trụ sở. Ông Hai đeo kính lão, đọc chậm từng dòng, thỉnh thoảng gật đầu và bổ sung tên người, tên nghề mà sổ ghi thiếu. Buổi đối chiếu kéo dài gần hết buổi sáng, không khí trong phòng nặng dần theo số hồ sơ được mở ra.

Kết quả đối chiếu khớp với huyền tích mà bà Mận và ông Hai đã kể. Trong quá khứ, ở thung lũng Ma Thiên Lãnh đã có hàng chục người mất tích và không trở về, gồm thợ săn, tiều phu và khách hành hương đi lạc đường. Có người đi theo đoàn mà lạc mất trong sương, có người vào một mình rồi không ra nữa, có người chỉ tìm thấy đồ vật bỏ lại bên suối cạn như trường hợp thợ săn trong hồ sơ Tuấn đã xem. Mọi trường hợp đều được đóng khung rõ ràng là chuyện của quá khứ, có sổ sách và lời kể làm chứng, không có trường hợp nào thuộc thời gian gần đây.

Ông Hai nói số người mất trong lời kể của dân có thể còn nhiều hơn sổ sách, vì xưa kia nhiều chuyến đi rừng không ai ghi lại. Nhưng ông dặn Tuấn chỉ nên tin vào con số mà sổ sách và lời kể khớp nhau: hàng chục người. Ông cũng nói lại điều ông tin cả đời: những người đó không đơn giản là lạc đường. Vì người đi rừng thạo đường không lạc tới mức không tìm thấy một dấu vết nào, và đồ vật của họ thường được tìm thấy xếp ngay ngắn một cách khó hiểu bên suối.

Chị Ngọc khép cuốn sổ lại và thông báo phần hồ sơ còn lại của thung lũng đã thất lạc từ lâu, xã chỉ còn giữ được bấy nhiêu. Chị đề nghị nhóm, nếu quay được tư liệu địa hình mới, hãy gửi lại cho xã một bản để bổ sung vào hồ sơ, nhất là ảnh các điểm nguy hiểm như miệng vực và đoạn suối hay có nước đầu nguồn. Tuấn nhận lời và ghi vào sổ nhiệm vụ phụ này của nhóm. Anh cũng hiểu buổi đối chiếu hôm nay đã khóa lại quy mô thật của huyền tích: hàng chục người trong quá khứ, một con số đủ lớn để không ai được coi nhẹ bất cứ quy tắc nào trong thung lũng.

Chiều đó Tuấn về nhà trọ, ngồi tổng hợp lại hồ sơ vào sổ nhóm và đọc cho Bảo, Hà, Đức nghe trong bữa cơm tối. Không ai nói đùa. Đức hỏi nhỏ rằng đêm nay nhóm ngủ ở lán rìa rừng có còn yên như đêm trước không. Tuấn đáp không ai biết trước được, chỉ biết giữ đúng quy tắc và ca gác. Anh tắt đèn bàn ăn muộn hơn thường lệ, trong đầu vẫn còn nguyên hình ảnh cuốn sổ xã cũ với hàng chục cái tên không trở về.

Ông Hai dừng lại rất lâu ở một trang sổ ghi về một khách hành hương đi lễ bị lạc trong sương dày hồi nhiều năm về trước. Theo dòng chữ đã mờ, người khách ấy đi cùng một đoàn đông người lên núi cầu an, lúc quay xuống thì sương ập xuống bất ngờ khiến đoàn bị cắt làm hai nửa. Nửa đoàn phía trước về tới chân núi an toàn, nửa phía sau phải ngồi co cụm chờ sương tan, riêng vị khách kia không ai còn nhìn thấy sau lần kiểm đếm cuối cùng ở lưng chừng dốc.

- Đoàn người ta đếm đi đếm lại ba lần - ông Hai kể, ngón tay khô gầy di theo từng dòng chữ. - Lần nào cũng thiếu đúng một người, mà không ai nhớ rõ người đó tách đoàn từ khúc quanh nào.

Chị Ngọc lật sang tập hồ sơ bên cạnh, tìm thấy một tờ giấy rời ghi lại đồ vật của vị khách hành hương được tìm thấy mấy ngày sau đó. Chỉ có một chiếc khăn rằn và một túi vải nhỏ đựng ít tiền lẻ cùng mấy nén nhang chưa đốt, tất cả nằm trên một tảng đá phẳng khô ráo giữa lòng suối cạn. Tuấn nghe tới chi tiết tảng đá khô giữa lòng suối thì ngẩng lên, vì anh chợt nhớ tới chiếc nón và con dao của người thợ săn trong hồ sơ hôm trước cũng được tìm thấy trong trạng thái ngăn nắp tương tự.

Ông Hai gật đầu xác nhận điểm giống nhau khó hiểu ấy giữa các vụ mất tích cách nhau nhiều năm. Ông bảo người đi rừng lâu năm trong vùng đều nhận ra sự giống nhau đó, nhưng không ai lý giải nổi vì sao đồ vật của người mất tích luôn xuất hiện ở trạng thái gọn gàng như được ai đó sắp đặt cẩn thận. Có người đoán rằng chính người mất tích đã tự đặt đồ xuống trong lúc đầu óc còn tỉnh táo, trước khi bước vào vùng sương dày nhất và không quay ra nữa.

Chị Ngọc ghi thêm một dòng chú thích vào bìa tập hồ sơ bằng bút bi xanh, ghi rõ ngày đối chiếu và tên hai người làm chứng cho buổi làm việc hôm nay. Chị bảo thủ tục nghe có vẻ rườm rà, nhưng nếu mai này xã có thất lạc thêm giấy tờ, ít nhất vẫn còn dấu vết cho thấy ai đã xem hồ sơ vào thời điểm nào. Tuấn nhìn dòng chữ ngay ngắn ấy mà thầm khâm phục sự cẩn thận của những người giữ giấy tờ ở một xã nghèo vùng chân núi.

Tới gần cuối buổi sáng, ông Hai tháo kính lão ra lau bằng vạt áo, mắt nhìn xa xăm ra ngoài cửa sổ phòng lưu trữ. Ông kể rằng trong số những người không trở về, có một tiều phu là bạn nối khố thời trẻ của ông, hai người từng chia nhau từng bữa cơm đùm lá chuối khi vào rừng đốn củi. Tới tận bây giờ, mỗi khi đi ngang khúc suối nơi bạn mình mất dấu, ông vẫn dừng lại thắp một nén nhang và gọi thầm tên bạn như gọi một người còn đang lạc đâu đó trong rừng sâu.

Câu chuyện riêng tư ấy khiến Tuấn không dám ghi chép thêm gì nữa trong mấy phút tiếp theo. Anh đặt bút xuống bàn, ngồi yên lắng nghe tiếng quạt trần quay và tiếng giấy hồ sơ sột soạt mỗi khi chị Ngọc lật trang. Con số hàng chục người bỗng chốc không còn là một con số thống kê khô khan, mà là hàng chục gia đình từng chờ đợi trong vô vọng, hàng chục bữa cơm từng dọn ra rồi nguội dần trong những ngôi nhà dưới chân núi.

Trước khi ra về, chị Ngọc cẩn thận cột lại dây của từng tập hồ sơ, xếp chúng trở vào tủ sắt theo đúng thứ tự số hiệu ban đầu. Chị nói phần hồ sơ còn lại đã thất lạc từ lâu có thể nằm ở một kho lưu trữ cũ trên huyện, nhưng xã đã gửi công văn hỏi hai lần mà chưa nhận được hồi âm. Tuấn hứa rằng nhóm sẽ gửi lại cho xã toàn bộ tư liệu địa hình quay được trong chuyến này, coi như một cách góp thêm vài trang mới cho chồng hồ sơ còn dang dở của thung lũng.

Ra khỏi ủy ban, Tuấn đi bộ chậm rãi về phía nhà trọ, trong đầu vẫn vang vọng giọng kể trầm trầm của ông Hai bên bàn hồ sơ. Anh biết buổi đối chiếu hôm nay đã khóa chặt một sự thật không thể chối cãi về quy mô của những mất mát trong quá khứ, và sự thật ấy sẽ đi theo nhóm trong từng quyết định thận trọng của những ngày sắp tới.

Bữa cơm tối hôm ấy ở nhà trọ diễn ra lặng lẽ hơn hẳn mọi ngày, không ai mở điện thoại ra xem như thói quen thường lệ sau một ngày làm việc dài. Bảo là người lên tiếng trước, hỏi Tuấn rằng con số hàng chục người trong sổ xã có bao gồm cả những trường hợp chỉ được kể lại bằng miệng mà không có giấy tờ hay không. Tuấn đáp rằng buổi đối chiếu sáng nay đã tách bạch hai loại rõ ràng, phần khớp nhau giữa lời kể và sổ sách mới được tính là con số chắc chắn mà nhóm được phép nhắc tới trong tư liệu của mình.

Hà đặt đũa xuống, nói cô muốn nhóm dành một buổi tối không quay phim không ghi âm, chỉ ngồi lại với nhau để thống nhất cách ứng xử nếu sau này gặp tình huống xấu nhất trong thung lũng. Đức gật đầu lia lịa, bảo cậu đồng ý ngay vì càng vào sâu cậu càng thấy những quy tắc tưởng như mê tín của người bản địa đều có lý do thực tế đằng sau cả. Tuấn hứa sẽ sắp xếp buổi họp ấy ngay sau đêm ngủ lại ở lán rìa rừng, khi cả nhóm đã có thêm trải nghiệm thực tế để bàn bạc cho thấu đáo.

Ăn xong, Tuấn một mình ra ngồi ở bậc cửa nhà trọ, mở cuốn sổ nhóm ra xem lại trang tổng hợp hồ sơ mà anh vừa viết lúc chiều. Từng cái tên trong sổ xã được anh chép lại bằng nét chữ nhỏ và đều, kèm theo nghề nghiệp của người đã khuất và nơi tìm thấy đồ vật của họ bên bờ suối cạn. Anh đọc chậm rãi hết một lượt, cảm thấy mỗi dòng chữ đều nặng như một hòn đá nhỏ đặt lên ngực mình, nhắc nhở anh về trách nhiệm của người dẫn cả nhóm bạn bước vào vùng đất đã từng nuốt mất bao nhiêu con người.

Đêm ấy Tuấn mơ thấy mình đứng giữa lòng suối cạn khô trắng, xung quanh là sương mù dày đặc không nhìn rõ nổi bàn tay đưa ra trước mặt. Trong mơ anh nghe tiếng nhiều người gọi nhau í ới từ xa vọng lại, nhưng không một tiếng gọi nào gọi đúng tên anh cả. Anh giật mình tỉnh dậy lúc trời chưa sáng, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, ngồi yên trên giường một lúc lâu mới trấn tĩnh lại được để đi rửa mặt và chuẩn bị cho một ngày làm việc mới.

Chương khác

Xem thêm