CỌP BA CHÂN Ở NÚI BÀ ĐEN - Chương 2: Con Cọp Cụt Một Chân Sau
Chiều 20/10/2026, Trần Quốc Bảo tới quán của bà Mận muộn hơn Tuấn vì xe hỏng dọc đường. Bảo là bạn thân của Tuấn, phụ trách hậu cần và quay tư liệu cho…
Nội dung chương
Chiều 20/10/2026, Trần Quốc Bảo tới quán của bà Mận muộn hơn Tuấn vì xe hỏng dọc đường. Bảo là bạn thân của Tuấn, phụ trách hậu cần và quay tư liệu cho nhóm, tính tình hay đùa nhưng làm việc rất kỹ. Nghe Tuấn kể lại câu hỏi của bà Mận về gò đá, Bảo cười xòa rồi nói người già ở đâu cũng có chuyện kiêng kỵ để kể cho khách đường dài nghe. Bà Mận nghe vậy không giận, chỉ rót thêm trà và bảo tối nay nếu hai đứa không vội thì ngồi lại, bà kể cho nghe chuyện cũ của núi này, nghe xong rồi muốn tin hay không là tùy.
Khi đèn trong quán bật lên và khách vãng lai đã về hết, bà Mận bắt đầu kể. Xưa kia núi Bà Đen là rừng rậm phủ kín từ chân tới đỉnh, thú dữ nhiều không kể hết, trong đó dữ nhất là một con cọp chúa khổng lồ, vai cao hơn người ngồi, tiếng gầm làm rung cả lán trại. Dân chân núi thời đó sống bằng nghề rừng mà vẫn phải tránh những lối mòn nó hay đi, vì gặp nó ngoài đường mòn thì ít ai chạy thoát. Bà kể chậm, từng đoạn một, như kể chuyện của chính nhà mình.
Bà Mận kể tiếp về những năm rừng còn dày đặc quanh chân núi. Ngày đó đàn ông trong xóm vào rừng theo tốp, hẹn nhau giờ ra và điểm tập kết ở gốc cây đầu đường mòn. Ai về trễ quá giờ hẹn là cả xóm đốt đuốc đi tìm, nhưng cũng có những lần đuốc cháy hết mà người vẫn không thấy đâu. Trẻ con trong xóm bị cấm bén mảng tới các lối mòn sau giờ cơm chiều, và nhà nào ở sát bìa rừng cũng nuôi chó để nghe tiếng động lạ trong đêm.
Theo lời bà, dân chân núi thời đó sợ nhất không phải lúc giáp mặt con cọp ngoài đường mòn. Họ sợ những đêm nó đi vòng quanh lán mà không vồ, chỉ để lại tiếng bước và hơi thở nặng ngoài vách lá. Người trong lán nằm nghe suốt đêm, sáng ra ai cũng như vừa ốm dậy, tay chân rã rời dù không ai bị thương tích gì. Bà nói nỗi sợ kéo dài như vậy mới là thứ làm nhiều thợ rừng bỏ nghề, chứ chết chóc bất ngờ thì đời nào cũng có.
Bảo chen vào hỏi một câu rất thực tế.
- Bà ơi, chuyện xưa như vậy làm sao biết phần nào là thật? Cháu đi nhiều nơi, ở đâu người ta cũng kể chuyện ma cọp to hơn chuyện thật vài lần.
Bà Mận không phật ý. Bà bảo cháu cứ coi như bà kể chuyện cho vui cũng được, nhưng có một điều cháu nên nhớ cho chuyến đi này. Chuyện có thể được thêm thắt qua miệng nhiều đời người, còn nỗi sợ của người ở đây thì không ai rảnh mà bịa ra để tự dọa mình mấy chục năm. Xóm này mất người vào rừng là chuyện có thật trong trí nhớ của người già, và tên những người đó vẫn được nhắc mỗi dịp giỗ chạp trong vài gia đình.
Tuấn nghe bà nói tới tên người mất thì ngồi thẳng dậy. Anh hỏi bà có nhớ được tên nào cụ thể không, để sau này nhóm anh đối chiếu với hồ sơ ở xã nếu có dịp. Bà Mận lắc đầu, nói tên người mất trong rừng là chuyện của từng nhà, khách lạ mới tới không nên hỏi sâu trong buổi đầu. Bà chỉ nói thêm rằng nhà ông Hai ở cuối xóm là nhà biết nhiều chuyện cũ nhất vùng này, vì ông từng là thợ săn và từng đi tìm người mất tích cùng các cụ ngày trước.
Rồi bà kể tới phường săn năm xưa. Một phường săn từ xa tới, toàn người thạo bẫy và thạo súng, quyết bắt con cọp chúa để lấy tiếng. Họ đặt bẫy sắt lớn ở đường mòn nó hay qua, loại bẫy răng thép cắn vào là không rút ra được. Con cọp dính bẫy ở chân sau, giãy suốt một đêm làm bật cả gốc cây buộc xích, cuối cùng nó tự cắn đứt phần chân bị kẹp để thoát thân. Từ đó nó chỉ còn ba chân, bước đi thọt một nhịp, và cũng từ đó nó hóa thành nỗi thù hận với loài người, thứ thù hận mà bà Mận nói là sâu hơn cả đói.
Tuấn hỏi chiếc bẫy sắt đó về sau ra sao, có ai quay lại chỗ đường mòn để thu nó về không. Bà Mận nói không ai dám quay lại trong suốt nhiều năm sau đó. Đường mòn ấy bị bỏ hoang hẳn, cỏ dại và dây leo phủ kín tới mức người đi sau không còn nhận ra lối cũ. Thợ rừng các đời sau thà vòng xa thêm nửa buổi đường chứ không bước qua đoạn mòn đó, dù không ai trong số họ tận mắt thấy con cọp hay chiếc bẫy.
Bà kể các cụ còn truyền nhau một chi tiết nghe rất nhỏ mà ai cũng nhớ. Sau đêm con cọp giãy thoát khỏi bẫy, suốt mấy đêm liền dân ở bìa rừng nghe tiếng xích sắt kéo lê trên đá từ xa vọng lại. Tiếng xích dứt hẳn vào một đêm mưa lớn, và cũng từ khoảng đó người ta bắt đầu thấy những dấu chân chỉ còn ba móng quanh các lối đi trong thung lũng. Bảo nghe tới tiếng xích thì vô thức nhìn xuống chân mình, rồi ngẩng lên hỏi bà có chắc chi tiết này không phải do người kể thêm vào cho rùng rợn. Bà Mận chỉ cười, bảo chuyện qua miệng bốn năm đời người, bà giữ được cái khung, còn đúng sai từng tiếng xích thì bà không dám thề.
Bảo ngồi im nghe, không còn đùa nữa. Bà Mận kể con cọp ba chân sau này không còn săn mồi như cọp thường. Nó rình ở những đường mòn quanh thung lũng Ma Thiên Lãnh, bắt thợ săn, tiều phu và cả khách hành hương đi lạc. Người bị nó bắt thì không tìm thấy xác, chỉ mất hút trong rừng già. Dân chân núi không dám gọi thẳng tên nó, chỉ gọi kiêng là Ông Ba Chân, và coi nó là chủ của thung lũng đó. Tuấn ghi vào sổ hai dòng: cọp chúa cụt một chân sau vì bẫy sắt, thù hận với người, mọi chuyện đều là chuyện quá khứ được kể lại.
Nghe tới đây, Bảo không hỏi đùa thêm câu nào nữa. Anh lấy máy quay nhỏ trong ba lô ra nhưng rồi lại cất vào, nói tối nay anh không quay, chuyện này nghe bằng tai thường còn nặng hơn xem qua màn hình. Bà Mận gật đầu khen anh biết điều, vì người xưa kể chuyện rừng là để người nghe nhớ bằng bụng dạ, không phải để làm tư liệu phát lại cho vui tai người khác.
Tuấn tranh thủ hỏi bà về chi tiết con cọp sau khi mất một chân. Anh muốn biết một con thú bị thương nặng như vậy sống được bao lâu và săn mồi bằng cách nào, vì theo hiểu biết của anh, cọp què thường chết đói rất nhanh trong tự nhiên. Bà Mận đáp bà chỉ biết điều các cụ truyền lại: nó không chết đói, và nó thôi săn thú rừng từ rất sớm. Cái các cụ sợ là nó chuyển sang rình người, vì người đi rừng chậm hơn thú, lại đi theo đường mòn cố định và hay đi một mình.
- Một con thú bị người làm què, rồi quay ra rình đúng người. - Bảo lẩm bẩm. - Nghe như nó nhớ mặt cả loài người vậy.
Bà bảo các cụ gọi đó là thù, và thù của thú dữ thì không có hạn như thù của người. Người giận nhau vài năm rồi cũng nguôi hoặc quên, còn nó thì giữ mối hận đó qua hết mùa mưa này tới mùa khô khác. Bà nói tới đây thì đứng dậy thắp thêm một ngọn đèn dầu ở góc quán, dù đèn điện vẫn sáng, như một thói quen của người già mỗi khi kể chuyện cũ tới đoạn nặng nề.
Tuấn nhìn ngọn đèn dầu cháy nhỏ và nghĩ về công việc sắp tới của mình. Anh sẽ phải dẫn ba người bạn vào đúng thung lũng mà câu chuyện này ám chỉ, đi trên những đường mòn mà bà vừa kể, và có thể cắm trại cách bìa rừng không xa. Anh tự hứa trong đầu rằng mọi lời dặn của người già ở đây, dù nghe vô lý tới đâu, anh cũng sẽ bắt cả nhóm làm theo cho tới khi có bằng chứng rõ ràng là chúng không cần thiết.
Lúc đó ông Phạm Văn Hai, cựu thợ săn ở xóm, chống gậy bước vào quán xin chén trà. Nghe bà Mận kể tới phường săn, ông Hai gật đầu xác nhận đó là chuyện các cụ truyền lại, không phải chuyện bà bịa ra dọa khách. Ông nói thêm một câu làm cả hai người trẻ lặng đi: phường săn năm xưa không ai trở về đủ mặt, người về được thì về tay không và không bao giờ vào rừng lại nữa. Rồi ông chống gậy ra về, dặn nhóm muốn đi đâu ở núi này thì cứ hỏi người già trước một tiếng.
Ông Hai ra về được một lúc thì quán cũng tới giờ dọn dẹp. Bảo phụ bà Mận xếp lại ghế dài và quét nền quán, còn Tuấn ra hiên đứng nhìn trời lên mây. Mưa bắt đầu rơi trở lại, ban đầu chỉ lác đác trên mái tôn, rồi nhanh chóng thành một màn mưa đều và lạnh. Bà Mận bảo hai đứa cứ về nhà trọ nghỉ sớm, mai còn nhiều việc, và dặn Bảo sáng mai qua quán ăn sáng rồi hẵng tập hợp nhóm, cơm quán bà nấu sớm hơn giờ nhà trọ mở bếp.
Trên đoạn đường ngắn từ quán về nhà trọ, Bảo đi bên cạnh Tuấn và im lặng khác hẳn lúc chiều. Tới cổng nhà trọ, anh mới nói một câu ngắn: chuyện bà kể, anh tin được khoảng bảy phần, ba phần còn lại anh muốn nghe thêm từ ông Hai và ông Sáu rồi mới tính. Tuấn gật đầu, nói bảy phần tin là đủ để cả nhóm phải cẩn thận hơn gấp đôi so với kế hoạch ban đầu. Hai người vào phòng, treo áo mưa lên mắc và kiểm tra lại cửa sổ đang bị gió mưa tạt vào từng đợt.
Đêm đó Tuấn nằm ở nhà trọ chân núi, nghe mưa rả rích trên mái tôn và nghĩ mãi về câu chuyện. Anh là người dẫn nhóm, trách nhiệm của anh là đường đi và an toàn, còn chuyện cọp ba chân ăn thịt người anh xếp vào phần huyền tích địa phương cần tôn trọng nhưng chưa có gì kiểm chứng. Anh nhắn cho Bảo sáng mai tập hợp nhóm sớm để kiểm kê đồ. Ngoài cửa sổ, núi Bà Đen tối om, thỉnh thoảng có tiếng chó sủa vọng từ xóm dưới rồi tắt hẳn.