CỌP BA CHÂN Ở NÚI BÀ ĐEN - Chương 5: Đêm Đầu Ở Chòi Canh Rẫy

Ngày 23/10/2026, nhóm theo ông Huỳnh Văn Sáu ra chòi canh rẫy của nhà ông ở bìa rừng, ngoài thung lũng Ma Thiên Lãnh. Ông Sáu năm nay sáu mươi chín tuổi,…

Nội dung chương

Ngày 23/10/2026, nhóm theo ông Huỳnh Văn Sáu ra chòi canh rẫy của nhà ông ở bìa rừng, ngoài thung lũng Ma Thiên Lãnh. Ông Sáu năm nay sáu mươi chín tuổi, người gầy, lưng hơi còng, đi rừng vẫn nhanh và chắc chân hơn cả bốn người trẻ cộng lại. Chòi canh rẫy dựng bằng gỗ và lá, nền đất nện cao, từ chòi nhìn ra là rẫy bắp đã thu hoạch và xa hơn là bìa rừng thưa. Ông Sáu nói nhóm cứ ngủ thử một đêm ở đây để quen tiếng rừng ban đêm trước khi tính chuyện vào sâu.

Đường từ xóm ra chòi canh rẫy chỉ dài chừng hai mươi phút đi bộ, nhưng ông Sáu đi chậm một cách có chủ ý. Ông dừng lại ở từng đoạn cua của đường mòn, chỉ cho nhóm biết chỗ nào đất hay sạt khi mưa lớn, chỗ nào có cây đổ chắn ngang phải vòng qua, và chỗ nào vào mùa này hay có ong rừng làm tổ thấp gần lối đi. Tuấn vừa đi vừa đánh dấu các điểm đó lên bản đồ tay, còn Đức đi cuối đoàn cứ thỉnh thoảng dừng lại quay mặt nhìn về phía xóm như để ghi nhớ đường rút lui bằng chính mắt mình.

Tới một khoảng đất trống giữa rẫy, ông Sáu bảo cả nhóm đứng lại nghe tiếng gió đổi hướng. Ông nói người ngủ đêm ở chòi phải thuộc tiếng gió bình thường của nơi này trước, vì chỉ khi thuộc cái bình thường thì nửa đêm mới nhận ra ngay một âm thanh lạ xen vào. Hà gật đầu và nói cô sẽ dành ca gác đầu tiên để làm đúng việc đó, coi như một buổi học nghe đầu tiên của cả nhóm trước khi vào sâu.

Bốn người chia việc theo đúng phần của mình. Đức dựng thêm một lều nhỏ sát chòi cho hai người, Hà kiểm tra túi y tế và treo bộ đàm ở đầu võng của người gác. Bảo sắp xếp đồ quay và lương thực vào thùng có nắp, Tuấn đi một vòng quanh chòi ghi lại các lối mòn nhỏ và chỗ đất thấp đọng nước. Ông Sáu ngồi ở cửa chòi quan sát, thỉnh thoảng chỉ cho Tuấn những điều anh ghi thiếu: hướng gió đêm thường đổ từ trên núi xuống, chỗ nào sương hay tụ trước và tiếng thú nhỏ trong rẫy khác tiếng thú lớn trong rừng ra sao.

Buổi chiều ở chòi trôi qua trong mùi khói bếp và tiếng dao chặt củi đều đều phía sau rẫy. Ông Sáu nhóm một bếp lửa nhỏ ngay trước hiên, nấu nồi cháo trắng với cá khô mang từ nhà lên, bảo người mới vào rừng nên ăn nhẹ trong đêm đầu để bụng dạ quen dần với nước suối và không khí lạnh. Đức ngồi xới lại đống củi khô, xếp củi lớn xuống dưới và củi nhỏ lên trên theo đúng cách ông chỉ, còn Hà thì treo túi y tế lên chiếc đinh cao nhất trong chòi để tránh ẩm đất bốc lên qua đêm.

Bảo tranh thủ lúc trời còn sáng quay một vòng quanh chòi bằng máy cầm tay. Anh quay rẫy bắp đã thu hoạch chỉ còn trơ gốc rạ, quay hàng rào gỗ ngăn thú nhỏ, và quay cả con đường mòn đất đỏ dẫn từ rẫy ra xóm. Ông Sáu đứng xem anh quay một lúc rồi dặn những cảnh ban ngày này cứ quay thoải mái. Còn ban đêm trong rừng thì phải nghe ông dặn trước khi bấm máy, vì ánh đèn của máy quay có thể làm người cầm máy mất tập trung vào những tiếng động quan trọng hơn nhiều.

Tuấn theo ông Sáu đi lấy nước ở một vũng nhỏ đọng lại bên bờ suối nhánh gần rẫy. Ông chỉ cho anh cách nhìn màu nước và bọt nổi trên mặt vũng để đoán nước có sạch không, và dặn khi vào thung lũng chính, nước trong lòng suối cạn nhìn trong chưa chắc đã uống được ngay. Anh gánh hai thùng nước về chòi, đi ngang qua khoảng rẫy trống và nhận ra từ chòi nhìn ra, bìa rừng buổi chiều mang một màu xanh đậm gần như đen, im lìm tới mức không thấy một cành cây nào lay động.

Khi mặt trời khuất hẳn sau sườn núi, nhiệt độ quanh chòi hạ xuống rất nhanh. Đức kéo khóa áo lên tận cổ, Hà đốt một cây nến trong chiếc lon thiếc để kiểm tra hướng gió qua ngọn lửa nghiêng. Ông Sáu nhìn ngọn lửa một lúc rồi nói đêm nay gió đổ từ trên núi xuống ổn định, sương sẽ xuống đều và ở lại lâu, đúng kiểu đêm mà người đi rừng phải nghe cho kỹ mọi tiếng động quanh lán của mình.

Đêm xuống, nhóm chia ca gác hai người một ca như đã bàn. Ca đầu của Tuấn và Đức yên tĩnh tới mức Đức ngủ gật hai lần và bị Tuấn lay dậy. Tiếng rừng ban đầu nghe rất nhiều: côn trùng, lá khô xào xạc, một con chim ăn đêm kêu xa. Tới khoảng nửa đêm, sương bắt đầu xuống và mọi tiếng động nhỏ dần thưa đi. Tuấn ngồi nghe, tay giữ đèn pin chưa bật, mắt quen dần với khoảng tối ngoài hiên chòi.

Trong ca gác đầu, Tuấn tranh thủ dạy Đức cách nghe rừng theo từng lớp âm thanh như ông Sáu đã dặn lúc chiều. Lớp gần nhất là tiếng động trong chòi: tiếng võng kẽo kẹt, tiếng Hà trở mình, tiếng Bảo thở đều trong giấc ngủ chập chờn. Lớp thứ hai là khoảng rẫy quanh chòi, nơi gió thỉnh thoảng lùa qua gốc rạ bắp khô tạo thành những đợt xào xạc ngắn rồi tắt. Lớp xa nhất là bìa rừng, nơi âm thanh tới chậm và mơ hồ, phải ngồi thật yên mới tách ra được khỏi tiếng ù ù của chính tai mình.

Đức thú nhận đây là lần đầu cậu thức gác đêm trong rừng thật sự. Ở nhà, cậu là người ngủ sâu nhất phòng, có lần chuông báo cháy của khu trọ kêu ầm ĩ mà cậu vẫn không tỉnh. Cậu nói điều làm cậu sợ nhất đêm nay không phải thú dữ, mà là sợ chính mình ngủ gật đúng lúc nhóm cần người gác, nên cậu xin Tuấn cứ thấy cậu gật gù là lay dậy ngay, đừng ngại làm cậu mất mặt trước mọi người.

Tuấn bảo Đức cứ yên tâm, vì ca gác hai người được xếp ra chính là để chữa cho nhau những lúc mệt như vậy. Anh kể những chuyến đi trước, anh từng gác một mình và suýt ngủ quên trên một trạm quan sát ở rừng khác, từ đó anh rút ra bài học rằng kỷ luật nhóm luôn đáng tin hơn ý chí của một người đơn độc. Hai anh em nói chuyện bằng giọng thì thầm, mắt vẫn hướng ra khoảng tối phía rẫy, và thời gian của ca gác trôi chậm tới mức mỗi đợt gió qua cũng trở thành một sự kiện đáng nhớ.

Có lúc một con chim ăn đêm kêu lên ba tiếng khô khốc từ phía hàng rào. Đức giật mình nắm chặt đèn pin, nhưng Tuấn giữ tay cậu lại và bảo cứ nghe tiếp. Tiếng chim lặp lại thêm hai lần rồi im, và từ hướng ngược lại có tiếng thú nhỏ chạy qua gốc rạ nghe rất nhẹ. Tuấn nói đó là cách rừng tự giới thiệu mình trong đêm đầu: phần lớn tiếng động đều có chủ, chỉ khi nào gặp một tiếng động không xếp được vào đâu thì mới phải đánh thức cả nhóm dậy cùng nghe.

Rồi từ bụi rậm xa phía bìa rừng vang lên tiếng bước chân. Thịch, thịch, rồi một tiếng kéo lê dài trên lá khô, như một con thú rất lớn bị thọt một chân đang đi ngang qua rìa rẫy. Tiếng bước không nhanh, không dồn dập, nó đi một đoạn rồi dừng, rồi lại thịch, thịch, kéo lê, xa dần về phía rừng sâu và mất hẳn. Đức nắm chặt tay Tuấn, không dám nói to. Tuấn ra hiệu im lặng, không bật đèn, không bước ra khỏi hiên. Cả chòi thức giấc nhưng không ai nói một lời nào cho tới khi tiếng bước tắt hẳn.

Tiếng bước tắt hẳn rồi mà không ai trong chòi dám thở mạnh trong một lúc lâu. Bảo ngồi bật dậy từ lúc nào, tay ôm chiếc máy quay nhưng không hề bật nút ghi, vì anh nhớ lời ông Sáu dặn ban đêm nghe trước đã. Hà là người tỉnh táo nhất trong khoảnh khắc đó. Cô đếm nhịp thở của từng người bằng mắt, kiểm tra xem có ai hoảng tới mức định chạy ra ngoài hiên không. Sau đó cô mới ra hiệu cho cả nhóm ngồi nguyên tại chỗ và chờ người lớn tuổi nhất lên tiếng.

Đức vẫn nắm chặt tay Tuấn tới mức các ngón tay của cậu lạnh ngắt và run nhẹ. Cậu nói bằng giọng gần như không thành tiếng rằng cậu vừa nghe rõ từng nhịp một, và cái nhịp khựng lại giữa hai tiếng thịch làm cậu nghĩ tới một bàn chân khổng lồ bị đau không dám đặt mạnh xuống đất. Tuấn không đáp, chỉ siết nhẹ tay cậu một cái để cậu biết anh cũng nghe y hệt như vậy, không sót một nhịp nào.

Ngoài hiên, sương đã phủ kín khoảng rẫy tới mức ánh sáng yếu ớt từ chiếc đèn trong chòi chỉ soi được vài mét đất trước mặt. Mọi thứ ngoài vòng sáng đó đều chìm trong một màu trắng xám đồng nhất, và tiếng bước vừa rồi như đã tan hẳn vào trong lớp trắng xám ấy không để lại một dấu vết âm thanh nào khác. Tuấn nhận ra chính sự biến mất sạch sẽ đó mới làm cả nhóm lạnh người, vì một con thú bình thường đi qua rẫy ít nhất cũng phải làm xáo động thêm vài tiếng động nhỏ trên đường nó rút lui.

Ông Sáu là người lên tiếng trước. Ông nói nghe vậy là đủ cho đêm đầu, đừng đuổi theo và đừng soi đèn ra bụi rậm. Ông cũng nói sáng mai mới được ra xem đất quanh chòi, ban đêm thấy gì nghe gì cũng giữ nguyên trong đầu, sáng ra đất sẽ nói thay. Tuấn ghi vào sổ: đêm đầu ở chòi canh rẫy, nghe tiếng bước thịch kéo lê ngoài bìa rừng, không thấy hình thú, không nghe tiếng gọi tên nào. Anh nằm xuống mà tai vẫn căng ra nghe, mãi gần sáng mới chợp mắt được một lúc ngắn.

Chương khác

Xem thêm