CỌP BA CHÂN Ở NÚI BÀ ĐEN - Chương 22: Tiều Phu Sáu Lành

Ngày 07/11/2026, cả nhóm qua nhà ông Sáu vào buổi chiều, mang theo sổ nhóm và nói rõ toàn bộ tình hình: đường mòn đã đóng. Trạm chỉ cho vào một đêm cuối…

Nội dung chương

Ngày 07/11/2026, cả nhóm qua nhà ông Sáu vào buổi chiều, mang theo sổ nhóm và nói rõ toàn bộ tình hình: đường mòn đã đóng. Trạm chỉ cho vào một đêm cuối nếu có người bản địa đi cùng, và nhóm muốn nhờ ông đi tuần rừng cùng trong đêm đó. Tuấn trình bày chậm, không giấu chi phí sức khỏe và rủi ro của một đêm sương muối đối với người ở tuổi ông. Bà Mận ngồi bên nghe hết, tay lần tràng hạt, không chen vào cho tới khi Tuấn nói xong.

Ông Sáu im lặng một lúc lâu, nhìn ra phía núi rồi mới trả lời. Ông nhận lời đi tuần rừng cùng nhóm trong đêm cuối, nhưng đặt ra hai điều kiện không thương lượng. Một là lán của nhóm phải có vòng tro khép kín quanh chỗ ngủ, rải đúng cách ông dạy, kiểm tra đủ một vòng trước khi trời tối. Hai là khi ông hô rút, dù qua bộ đàm hay trực tiếp, cả nhóm phải rút ngay theo đường ông chỉ, không ai được nán lại lấy đồ hay quay thêm một cảnh nào. Ông nói hai điều kiện này là để giữ người, không phải để làm khó nhóm.

Để nhóm yên tâm và cũng để kiểm tra lại vật dụng, ông Sáu cho cả nhóm xem bị tro ông luôn đeo bên hông khi đi tuần rừng, cùng chiếc nón lá và cây đèn dầu cũ của ông. Bị tro nặng tay, miệng buộc chặt, mùi ớt chỉ thiên và vôi bột hăng lên rõ ngay khi ông mở hé nút buộc rồi đóng lại ngay. Ông nói đêm cuối ông sẽ đi tuần vòng ngoài quanh thung lũng theo thói quen của thợ săn cựu trào, không ngủ cùng lều với nhóm, vì vị trí của ông là ở vòng ngoài để nghe động và về kịp khi nhóm gọi.

Đức hỏi ông một câu thẳng thắn: ông đã từng gặp tiếng gọi trong rừng chưa. Ông Sáu không trả lời ngay câu đó mà bảo chuyện của ông sẽ kể vào lúc thích hợp, còn việc của nhóm bây giờ là học cho thuộc công thức tro và cách rải vòng, vì đêm cuối không có thời gian để học lại. Hà ghi hai điều kiện của ông vào sổ nhóm bằng chữ lớn, đọc lại cho mọi người cùng nghe, và cả bốn người lần lượt xác nhận sẽ tuân thủ không thiếu một điều.

Ra về trong chiều muộn, nhóm đi ngang qua đầu đường mòn đã đóng, thấy biển cấm và hàng dây của trạm kiểm lâm. Tuấn nhìn tấm biển rồi nhìn về phía thung lũng đang dần chìm trong sương sớm. Anh biết đêm cuối đã chính thức thành hình: có ngày chưa định cụ thể trong tuần tới, có người bản địa đi cùng. Có hai điều kiện giữ người, và có một thung lũng mà mọi dấu hiệu những ngày qua đều cho thấy đang thức dậy theo mùa sương.

Sân nhà ông Sáu buổi chiều đó khô ráo sau mấy ngày không mưa lớn. Mấy cây chuối sau nhà đứng im, tàu lá rũ xuống vì nắng cuối ngày. Nhóm ngồi quanh chiếc bàn gỗ thấp đặt dưới mái hiên, trước mặt là ấm trà bà Mận vừa pha và đĩa khoai mì luộc còn bốc hơi. Không ai ăn ngay. Tuấn đặt cuốn sổ của nhóm lên bàn nhưng chưa mở, vì anh muốn nói bằng lời trước, để ông Sáu nghe rõ giọng người nhờ vả chứ không phải nghe một bản báo cáo.

Anh kể lại từ đầu. Anh kể chuyện trạm đóng đường mòn vào buổi sáng, chuyện sợi dây rào và tấm biển cấm ở đầu lối đi. Anh kể điều kiện phải có người bản địa đi cùng và lệnh rút không được bàn cãi. Rồi anh mới nói tới phần khó nhất. Anh nói đêm cuối sẽ là một đêm sương muối, ông sẽ phải đi tuần vòng ngoài một mình trong lúc nhóm ở trong lều. Anh nói tuổi của ông không cho phép ai coi việc đó là nhẹ, và nếu ông thấy không kham nổi, nhóm sẽ dừng chuyến mà không một lời trách móc.

Bà Mận nghe tới đoạn ấy thì tay lần tràng hạt chậm lại. Bà vẫn không chen vào. Bà chỉ đứng dậy vào bếp lấy thêm nước nóng, để khoảng lặng trong sân kéo dài tự nhiên. Ông Sáu ngồi dựa lưng vào cột hiên, mắt nhìn về phía triền núi sau nhà. Từ sân nhà ông, núi Bà Đen chỉ thấy một mảng sườn dưới, phần còn lại bị hàng cây che khuất. Ông nhìn mảng sườn đó rất lâu, như đang tính một quãng đường chỉ mình ông biết.

Đức là người sốt ruột nhất. Cậu hỏi nhỏ Bảo rằng ông im lâu như vậy là dấu hiệu gì. Bảo ra hiệu cho cậu ngồi yên. Bảo biết người già ở vùng này không trả lời những việc hệ trọng bằng phản ứng nhanh. Họ cân việc trong đầu, cân cả phần người khác chưa nói ra. Hà thì ngồi thẳng, hai tay đặt trên đầu gối, chờ đợi với vẻ bình tĩnh của người đã quen nghe tin xấu trong nghề y.

Khi ông Sáu lên tiếng, ông không nói chuyện nguy hiểm trước. Ông hỏi ngược lại nhóm ba câu. Câu thứ nhất, trong đêm cuối đứa nào giữ bộ đàm. Hà giơ tay. Câu thứ hai, đứa nào rải vòng tro. Bảo đáp là anh và Đức, cả hai đã học cách rải ở sân nhà ông. Câu thứ ba, nếu nửa đêm ông gọi rút mà đồ quay còn đang dựng dở ngoài lều, nhóm bỏ đồ hay bê đồ theo. Bảo trả lời ngay là bỏ đồ. Ông Sáu gật đầu lần đầu tiên kể từ lúc nhóm tới.

- Người thì phải ra đủ. Đồ mất còn mua lại được. Ông nói câu đó xong mới nhận lời.

Sau khi hai điều kiện được nhắc lại và cả bốn người lần lượt xác nhận, không khí trong sân nhẹ đi thấy rõ. Bà Mận lúc ấy mới lên tiếng. Bà hỏi tối nay nhóm có ở lại ăn cơm không, giọng bà bình thản như thể việc chồng bà vừa nhận không phải là đi vào thung lũng trong đêm sương. Ông Sáu xua tay, bảo để nhóm về nghỉ sớm, mai còn nhiều việc phải học cho xong. Nhưng bà vẫn bưng ra một rổ ổi vườn, ép mỗi người cầm một quả mang về.

Ông Sáu đứng dậy vào gian trong lấy đồ nghề của ông ra sân. Ngoài bị tro và chiếc nón lá đã quen thuộc, ông còn mang theo một cuộn dây thừng ngắn và một chiếc còi tre nhỏ. Ông giải thích còi tre dùng khi bộ đàm chết máy hoặc sương làm sóng chập chờn. Ba hồi còi dài nghĩa là rút. Một hồi dài hai hồi ngắn nghĩa là đứng yên tại chỗ, không di chuyển. Đức nhắc lại hai hiệu lệnh đó ba lần cho tới khi ông gật đầu bảo đúng.

Rồi ông cho Bảo cầm thử bị tro bằng một tay. Bảo nhấc lên, hơi bất ngờ vì sức nặng dồn xuống cổ tay. Ông Sáu nói bị tro đi tuần phải đeo chéo qua vai, không xách tay, vì tay còn phải cầm đèn và chống gậy khi qua suối. Ông tự đeo mẫu một lần, thắt lại quai vải cho chắc, rồi đi một vòng quanh sân cho nhóm xem dáng đi của người mang đủ đồ nghề. Bước chân ông chậm mà đều, đèn dầu trong tay không chao một lần nào.

Hà hỏi ông về giờ giấc của vòng tuần. Ông nói ông sẽ vào bìa thung lũng từ chập tối, đi một vòng rộng quanh khu vực lều theo đường suối cạn, rồi rút về điểm cao chờ. Cứ cách một quãng thời gian ông lại gọi bộ đàm kiểm tra nhóm một lần. Nếu nhóm không trả lời hai lần liên tiếp, ông sẽ đi thẳng vào lều bất kể đang ở đoạn nào của vòng tuần. Tuấn nghe vậy thì nói nhóm sẽ cử người trực bộ đàm suốt đêm, không để máy rời tay quá vài phút.

Trước khi nhóm ra về, ông Sáu gọi Đức lại gần giàn mướp. Ông hỏi cậu có sợ tiếng gọi không, hỏi thẳng như hỏi chuyện thời tiết. Đức đỏ mặt, đáp rằng cậu đã bị gọi một lần ở nhà bà Mận nên nói không sợ là nói dối. Ông Sáu nghe xong thì gật đầu, bảo sợ mà biết mình sợ thì còn giữ được mình. Người nguy hiểm nhất trong rừng đêm là người không biết sợ, vì người đó sẽ bước đi mà không thèm nghe ai cản. Rồi ông quay sang cả nhóm, nhắc ngày mai qua sân nhà ông học trộn tro từ đầu, ai vắng mặt thì đêm cuối người đó ở ngoài lều cũng như ở trong.

Ông Sáu nhân lúc mưa tạnh thì nhắc chuyện nước uống trong đêm cuối. Ông bảo nhóm mang nước theo người, mỗi đứa một chai riêng, không gom chung một can lớn để ngoài lều. Ông nói người khát nước giữa đêm hay có cớ bước ra khỏi chỗ ngủ, và cái cớ nghe hợp lý nhất lại là cái cớ nguy hiểm nhất trong thung lũng. Tuấn nghe câu đó thì nhớ tới chai nước của chính mình trong danh sách kiểm kê của nhóm. Anh không nói ra, chỉ gật đầu và tự nhủ đêm cuối chai nước sẽ nằm ngay trong tầm tay, bên trong lều, không ở bất cứ chỗ nào khác.

Bảo hỏi ông có cần nhóm chuẩn bị thêm đèn pin dự phòng cho vòng tuần hay không. Ông Sáu lắc đầu. Ông nói ông quen đèn dầu, ánh sáng của nó yếu nhưng ổn định, và quan trọng hơn là ông nhìn rõ bóng tối quanh quầng sáng ấy. Đèn pin quá sáng làm mắt người đi rừng ỷ lại vào một vệt sáng hẹp. Lời giải thích đó làm Bảo im lặng gật gù. Anh vốn tin vào thiết bị, nhưng càng ở chân núi lâu, anh càng thấy thiết bị chỉ là một nửa của sự an toàn.

Khi nhóm chuẩn bị ra về, bà Mận gói thêm ít muối vừng và mấy nắm cơm nắm trong lá chuối, nói là để mai nhóm ăn trưa lúc học trộn tro khỏi phải chạy ra quán. Bà dúi gói cơm vào tay Đức, dặn cậu ăn uống đầy đủ mới có sức mà thức đêm. Đức cầm gói cơm còn ấm, cảm ơn bà bằng giọng nhỏ hẳn đi. Cậu hiểu sự chăm sóc bình dị ấy cũng là một cách người già ở đây tiễn người ta vào việc khó, không ồn ào mà rất thật.

Nhóm chào bà Mận rồi ra cổng. Trời đã ngả về chiều muộn, nắng cuối ngày rải một lớp vàng mỏng lên con đường đất trước nhà. Đức đi sau cùng. Tới cổng, cậu dừng lại, quay nhìn ông Sáu đang đứng ở hiên, tay đặt lên bị tro treo ở cột nhà. Câu hỏi cậu đã hỏi dở trong sân lại bật ra, lần này rõ ràng và không né tránh nữa.

- Ông ơi, ông đã từng gặp tiếng gọi trong rừng chưa? Giữa buổi nói chuyện, trời đổ một cơn mưa rào ngắn. Mưa gõ lên mái tôn nhà ông Sáu thành từng đợt rào rào rồi tạnh nhanh như lúc nó tới. Nước mưa chảy từ máng xối xuống chiếc lu sành ở góc hiên, nghe róc rách một lúc. Bà Mận mang ra thêm một chiếc khăn khô cho Hà lau tay. Không ai trong nhóm đứng dậy tránh mưa hay ngắt câu chuyện vì cơn mưa ấy. Nó đi qua sân nhà như một lời nhắc nhỏ rằng thời tiết trên núi đổi nhanh hơn người ta tính.

Chương khác

Xem thêm