CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 26: Sổ Trực Đình Đối Chiếu
Sáng hôm ấy, đêm 02/01/2027; đình thôn đề am. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, đêm 02/01/2027; đình thôn đề am. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất nện trước nhà. ấm trà xanh bốc khói trên bếp than, mấy ông già ngồi sưởi tay và bàn chuyện đất đai của các nhà trong thôn bằng giọng nhỏ, ở quán nước đầu ngõ. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn.
Đây là đêm thứ 11. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.
Dũng trực đêm ở đình cùng Hội và cụ Tỵ, nghe tiếng khóc vọng từ phía miếu đúng lúc canh ba như mọi lần.
Sau khi trời sáng, cụ Tỵ mở tủ gỗ lấy cuốn sổ trực đình của đình ra đối chiếu: trong sổ của đình cũng có ghi chép rải rác các đêm lạ quanh miếu từ đầu tháng Chạp. Và số đêm khớp với sổ đếm của Dũng tới từng ngày.
Hai cuốn sổ độc lập khớp nhau khiến việc đếm đêm không còn là chuyện cảm tính của một người trong cuộc nữa. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc.
cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại.
chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ngoài hiên nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo cạnh chuồng gà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ở khoảng sân trước miếu. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
ông Thịnh ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trước bàn thờ họ. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
ông Thịnh thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở sân miếu. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Dũng nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ngoài hiên nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trên sân đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Nhàn rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ngoài hiên nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Đêm ấy được ghi vào sổ là đêm thứ 11. âm thanh khóc giả lại vọng lên từ phía gốc cây trong bán kính quanh sân miếu, lúc gần lúc xa, và người trong nhà chỉ dám nghe qua cửa đóng kín, từ nửa đêm tới lúc gà gáy. giờ dứt và người cùng nghe, không thêm một lời suy đoán nào vào trang sổ của đêm này, dũng ghi rõ giờ bắt đầu.
Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo cạnh chuồng gà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại. cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu trước bàn thờ họ. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: đêm thứ 11; sổ trực đình đối chiếu khớp sổ đếm của dũng, khóa tính tin cậy của con số 17 đêm khi truyện khép lại. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.
Chiều muộn ngày thứ 26 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. mái ngói rêu phong, tường quét vôi cũ bong từng mảng, sân đất nện chỉ còn dấu chân của người qua lại thưa thớt, miếu gốc đề hoang đã nhiều năm. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. mang theo hơi lạnh khô làm da mặt rát và đầu ngón tay tê đi rất nhanh, gió mùa đông bắc luồn qua hàng vải thiều trụi lá ngoài đồi. ông Thịnh ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên gốc đề. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.
ông Thịnh nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên bờ ao sau nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Rồi ai về việc nấy.
Dũng hỏi lại người nhà về việc của ngày mai cạnh chuồng gà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
chị Mai kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trên sân đình. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. bà Mến hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai ngoài hiên nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước bàn thờ họ. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên bờ ao sau nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hoài lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên gốc đề. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ sau vườn vải. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
Dũng đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ngoài hiên nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hội kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ở đầu ngõ thôn. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ngoài hiên nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. cụ Tỵ hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai ngoài hiên nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ dưới mái hiên đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu trên sân đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Mến hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
ông Thịnh nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở sân miếu. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
ông Thịnh kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước bàn thờ họ. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Cụ Tỵ đặt hai cuốn sổ cạnh nhau: 'Một người đếm thì còn ngờ được. Hai nơi cùng đếm thì là việc thật.