CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 27: Mảnh Sành Và Đầu Đinh Đồng

Sáng hôm ấy, 03/01/2027, ngày, sau mưa; hốc gốc đề phía đông. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, 03/01/2027, ngày, sau mưa; hốc gốc đề phía đông. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất nện trước nhà. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối. thân to tới mấy người ôm, vỏ sần sùi, rễ bện xoắn rủ xuống quanh gốc như một tấm lưới bằng gỗ, cây bồ đề đứng ở khoảng sân trước miếu đã khoảng ba trăm tuổi. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt.

Sau trận mưa đêm, đất ở miệng hốc phía đông bị rửa trôi một lớp, làm sụt xuống và lộ ra hai thứ bị chôn nông ở ngay miệng hốc: một mảnh sành dày. Cạnh đã mòn, và một đầu đinh bằng đồng đã rỉ xanh thò lên khỏi mặt đất. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.

Cụ Tỵ tới nơi, không cho ai chạm tay vào, bắt phủ đất lại như cũ. Cắm thêm cọc đánh dấu thứ hai và dặn tuyệt đối giữ kín: đã thấy dấu của vật bị chôn thật, nhưng chưa đủ lệ và chưa đủ người thì không được đào lên.

Dũng ghi vào sổ đúng hai dòng mô tả vật chứng, không suy đoán thêm. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.

Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu trước bàn thờ họ. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở sân miếu. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trên sân đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

ông Thịnh thắp thêm một nén hương trên bàn thờ trên sân đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. bà Nhàn nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu dưới mái hiên đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Dũng nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên bờ ao sau nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Dũng hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. bà Nhàn kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở sân miếu. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. mái ngói rêu phong, tường quét vôi cũ bong từng mảng, sân đất nện chỉ còn dấu chân của người qua lại thưa thớt, miếu gốc đề hoang đã nhiều năm. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. việc gì anh cũng ghi lại ngày giờ và người có mặt, thói quen ấy theo anh cả khi về thôn lo việc nhà, dũng quen làm việc bằng sổ sách từ ngày buôn vải thiều ở thị trấn. nhưng tay bà không lúc nào ngơi, hết dọn nơi thờ cúng lại xuống bếp, như thể làm việc liên tục là cách bà giữ cho lòng mình yên, bà mến ít nói. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải thắp sớm hơn thường lệ, đêm xuống nhanh ở vùng đồi. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: vật chứng ở miệng hốc: mảnh sành và đầu đinh đồng rỉ; vị trí được đánh dấu hai cọc, chưa đào, chưa gọi tên vật. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.

Chiều muộn ngày thứ 27 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. đường làng lầy một lớp bùn mỏng, ai đi qua cũng phải bước chậm và nhìn xuống chân, mưa phùn lất phất từ lúc gà gáy.

cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày bên bờ ao sau nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Dũng khép cuốn sổ lại.

bà Nhàn kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày cạnh chuồng gà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

cụ Tỵ ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ sau vườn vải. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. Dũng nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở khoảng sân trước miếu. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

bà Nhàn đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy. Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trên sân đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

chị Mai lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở sân miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. bà Nhàn nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ sau vườn vải. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

bà Mến nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Nhàn hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ở sân miếu. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy.

chị Mai ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

bà Mến đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trước bàn thờ họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước nơi thờ cúng họ. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên bờ ao sau nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Rồi ai về việc nấy.

ông Thịnh nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ngoài hiên nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.

ông Thịnh hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trước bàn thờ họ. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Dũng đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Nhàn nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại.

Dũng đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo dưới mái hiên đình. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Cụ Tỵ phủ lại lớp đất, nói: 'Thấy rồi thì giữ cho yên. Đào sai lúc, cái trong đất chưa ra mà lòng người đã loạn trước.

Chương khác

Xem thêm