CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 30: Cái Tên Trong Sổ Trực Đình 2016
Sáng hôm ấy, 05/01/2027, chiều; tủ gỗ đình thôn đề am. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, 05/01/2027, chiều; tủ gỗ đình thôn đề am. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất nện trước nhà. ấm trà xanh bốc khói trên bếp than, mấy ông già ngồi sưởi tay và bàn chuyện đất đai của các nhà trong thôn bằng giọng nhỏ, ở quán nước đầu ngõ. mái ngói rêu phong, tường quét vôi cũ bong từng mảng, sân đất nện chỉ còn dấu chân của người qua lại thưa thớt, miếu gốc đề hoang đã nhiều năm. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn.
Trong lúc dọn lại tủ gỗ của đình để chuẩn bị lễ đầu năm, Hội tìm thấy phần sổ trực đình cũ từ năm 2016. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.
Trong đó, cụ Tỵ của mười năm trước có ghi một dòng ngắn: một thầy cúng tên Lựu ở xã bên từng ghé đình xin nước và hỏi đường ra miếu vào một buổi chiều mùa đông năm ấy. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi.
Cụ Tỵ nhìn dòng chữ của chính mình, im lặng rất lâu rồi chỉ nói tên ấy không phải người trong vùng này, và nếu Dũng muốn hỏi về đinh đồng thì phải hỏi đúng người làm nghề. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.
Phần việc trước mắt khép lại bằng một cái tên cụ thể để đi tìm, chưa kèm theo bất cứ kết luận nào về vai trò của người đó. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc.
cụ Tỵ rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. Dũng lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn cạnh chuồng gà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên bờ ao sau nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
bà Nhàn nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở sân miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
cụ Tỵ lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Rồi ai về việc nấy.
Dũng rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp sau vườn vải. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. cả nhà ăn chậm hơn ngày thường, âm thanh đũa chạm bát nghe rõ, câu chuyện quanh mâm chỉ xoay quanh việc đồng áng và chuyện học của cháu nhỏ, trong bữa cơm. ấm trà xanh bốc khói trên bếp than, mấy ông già ngồi sưởi tay và bàn chuyện đất đai của các nhà trong thôn bằng giọng nhỏ, ở quán nước đầu ngõ. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.
Dũng đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Dũng khép cuốn sổ lại. chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu ngoài hiên nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: tên của thầy cúng lựu xuất hiện lần đầu trong sổ trực đình 2016; arc_04 mở bằng việc đi tìm người này.
Chiều muộn ngày thứ 30 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. giữ thói quen của người làm trưởng thôn lâu năm, nghe hết mọi người nói rồi mới buông một câu ngắn để chốt lại, ông thịnh ngồi ở ghế giữa. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu.
chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
cụ Tỵ ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ngoài hiên nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Dũng thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng dưới mái hiên đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở đầu ngõ thôn. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. Hội nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ cạnh chuồng gà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ trên sân đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Nhàn rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở sân miếu. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. Dũng lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Hoài đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trước nơi thờ cúng họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Hoài hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
chị Mai đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Hoài nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên bờ ao sau nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
Hội rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ngoài hiên nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Dũng khép cuốn sổ lại.
Hội thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên bờ ao sau nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
ông Thịnh nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở đầu ngõ thôn. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Dũng lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Nhàn kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày sau vườn vải. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
ông Thịnh ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên bờ ao sau nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
chị Mai hỏi lại người nhà về việc của ngày mai dưới mái hiên đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
Hoài hỏi lại người nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Mến kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ngoài hiên nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Dũng khép cuốn sổ lại.
bà Nhàn nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở đầu ngõ thôn. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Cụ Tỵ gập cuốn sổ cũ lại: 'Tên thì có rồi. Việc thì phải để chính miệng người ta nói.