CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 32: Cuốn Sổ Bị Thu
Sáng hôm ấy, đêm 07/01/2027; nhà trưởng thôn. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, đêm 07/01/2027; nhà trưởng thôn. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn. khói bếp của từng nhà bốc lên thẳng trong gió lặng, hương rơm khô và mùi cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút giữa mùa đông, chiều xuống. mái ngói rêu phong, tường quét vôi cũ bong từng mảng, sân đất nện chỉ còn dấu chân của người qua lại thưa thớt, miếu gốc đề hoang đã nhiều năm. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn.
Đây là đêm thứ 13. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.
Sau đêm khóc, Thịnh gọi con trai vào buồng, yêu cầu anh dừng ngay việc đi hỏi chuyện mười năm trước và giao nộp cuốn sổ đếm đêm, nói rằng anh đang tự tay bôi nhọ nhà mình trước cả thôn. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn.
Hai cha con cãi nhau dữ dội; cuối cùng Thịnh giữ cuốn sổ, đồng thời tuyên bố sau Tết ông sẽ cho người phá bỏ miếu hoang và tính chuyện xử lý cây đề để thôn yên ổn hẳn. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.
Dũng thua trong trận này: mất sổ, mất cả thế chủ động trong nhà (thua thật của arc_04). không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc.
Mến đứng ngoài cửa nghe hết, không dám vào can. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này.
chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên bờ ao sau nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng sau vườn vải. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
bà Nhàn đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng sau vườn vải. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
bà Mến thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở sân miếu. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
chị Mai đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng sau vườn vải. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối.
chị Mai kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước bàn thờ họ. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
Đêm ấy được ghi vào sổ là đêm thứ 13. âm thanh khóc giả lại vọng lên từ phía gốc cây trong bán kính quanh sân miếu, lúc gần lúc xa, và người trong nhà chỉ dám nghe qua cửa đóng kín, từ nửa đêm tới lúc gà gáy. giờ dứt và người cùng nghe, không thêm một lời suy đoán nào vào trang sổ của đêm này, dũng ghi rõ giờ bắt đầu. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. nhưng tay bà không lúc nào ngơi, hết dọn nơi thờ cúng lại xuống bếp, như thể làm việc liên tục là cách bà giữ cho lòng mình yên, bà mến ít nói. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: đêm thứ 13; sổ đếm của dũng bị thịnh thu giữ; lời hăm dọa phá miếu và xử lý cây đề xuất hiện và sẽ bị bác bỏ trong truyện. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.
Chiều muộn ngày thứ 32 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. việc gì anh cũng ghi lại ngày giờ và người có mặt, thói quen ấy theo anh cả khi về thôn lo việc nhà, dũng quen làm việc bằng sổ sách từ ngày buôn vải thiều ở thị trấn. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. âm thanh dao chặt củi và tiếng gà cục tác sau vườn hòa vào nhau thành thứ âm thanh quen thuộc của một buổi sáng làm việc ở thôn Đề Am, tiếng máy tuốt. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình.
cụ Tỵ đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trước bàn thờ họ. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp sau vườn vải. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu ở đầu ngõ thôn. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trước bàn thờ họ. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
Dũng đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo sau vườn vải. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Dũng khép cuốn sổ lại. ông Thịnh đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo cạnh chuồng gà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Dũng khép cuốn sổ lại.
Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên bờ ao sau nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên bờ ao sau nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại.
Hội rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên bờ ao sau nhà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hoài kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở khoảng sân trước miếu. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. bà Mến nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu ngoài hiên nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. Dũng hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Rồi ai về việc nấy.
bà Mến đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hoài kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trên sân đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hội nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu sau vườn vải. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. cụ Tỵ rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp trước nơi thờ cúng họ. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Thịnh khóa cuốn sổ vào ngăn kéo bàn thờ: 'Từ mai, nhà này không ai nhắc lại chuyện cũ nữa.