CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 33: Đêm Vắng Mùa Đông 2016
Sáng hôm ấy, 08/01/2027, ngày; nhà trưởng thôn, đình thôn. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, 08/01/2027, ngày; nhà trưởng thôn, đình thôn. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi sương trên mái ngói rêu. khói bếp của từng nhà bốc lên thẳng trong gió lặng, hương rơm khô và mùi cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút giữa mùa đông, chiều xuống. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt.
Nhờ cuốn sổ trực đình còn giữ ở đình, Hội và Dũng khôi phục lại toàn bộ phần đếm đêm đã mất mà không thiếu một đêm nào. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người.
Tối đó, Mến lặng lẽ nói với con trai một điều bà giữ kín mười năm: mùa đông năm 2016, có một đêm cha anh đi vắng khỏi nhà từ chập tối tới gần sáng mới về. Áo quần lấm đất, và từ đó cấm tuyệt đối mọi người trong nhà nhắc tới chuyện đất đai với nhà chú Lương nữa.
Bà không biết chồng đi làm gì đêm ấy, nhưng bà nhớ rõ đó là quãng thời gian nhà chú Lương bắt đầu gặp chuyện lạ. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.
Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. Hội hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai ngoài hiên nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ở khoảng sân trước miếu. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hoài hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ở sân miếu. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Dũng lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn cạnh chuồng gà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Dũng nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. mang theo hơi lạnh khô làm da mặt rát và đầu ngón tay tê đi rất nhanh, gió mùa đông bắc luồn qua hàng vải thiều trụi lá ngoài đồi. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: sổ đếm được khôi phục từ sổ đình; dấu vết đêm đi vắng bất thường của thịnh mùa đông 2016 được chính vợ ông xác nhận. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.
Chiều muộn ngày thứ 33 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu.
bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ cạnh chuồng gà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.
bà Nhàn đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hoài nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hoài ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở sân miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. bà Nhàn hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai ở đầu ngõ thôn. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Rồi ai về việc nấy.
Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ngoài hiên nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở đầu ngõ thôn. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Hoài lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. Hội ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trước nơi thờ cúng họ. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. ông Thịnh nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở khoảng sân trước miếu. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
chị Mai hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trên sân đình. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.
chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ trên sân đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Hoài kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày sau vườn vải. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Dũng đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo sau vườn vải. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Rồi ai về việc nấy. bà Mến rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại. Hội ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. bà Nhàn nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ sau vườn vải. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
Hội nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên bờ ao sau nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
ông Thịnh đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo sau vườn vải. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng trước bàn thờ họ. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.
Hội nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở sân miếu. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Rồi ai về việc nấy.
bà Nhàn kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày cạnh chuồng gà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy.
chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu trên sân đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Mến nói, tay vẫn lần tràng hạt: 'Đêm ấy cha con về, đất còn dính ở ống quần. Mẹ hỏi, ông ấy quát.