CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 35: Người Chú Quay Về Trong Đêm

Sáng hôm ấy, đêm 10/01/2027; nhà cũ của lương, vườn hương hỏa. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, đêm 10/01/2027; nhà cũ của lương, vườn hương hỏa. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt. mấy người đàn bà gánh rau ra chợ xã chuyện trò râm ran, câu chuyện nào rồi cũng vòng về thời tiết và giá vải của vụ tới, ngoài ngõ. mùa đông lá thưa đi nhiều, những cành khẳng khiu in lên nền trời xám như những nét vẽ bằng than, tán đề rộng phủ gần hết khoảng sân trước miếu. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn.

Đây là đêm thứ 14. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người.

Lương bất ngờ quay về thôn trong đêm, đứng một mình trong vườn nhà cũ của mình nghe tiếng khóc vọng từ gốc cây.

Con cáo già lướt qua góc vườn, nhìn ông một lúc rồi bỏ đi, không tấn công, vì ông chỉ đứng yên ngoài sân không tiến lại gần. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.

Gần sáng, Lương chủ động sang gõ cửa nhà Dũng, nói ông về vì nghe tin cháu bị cáo cắn và tin thôn định phá miếu; ông muốn kể cho Dũng nghe mùa đông mười năm trước nhà ông đã trải qua những gì. Với điều kiện Dũng nghe hết và không được bênh cha mình giữa chừng. việc gì anh cũng ghi lại ngày giờ và người có mặt, thói quen ấy theo anh cả khi về thôn lo việc nhà, dũng quen làm việc bằng sổ sách từ ngày buôn vải thiều ở thị trấn.

cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu trên sân đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng sau vườn vải. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. chị Mai kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

chị Mai ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

bà Mến nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở sân miếu. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Hội ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người.

Đêm ấy được ghi vào sổ là đêm thứ 14. âm thanh khóc giả lại vọng lên từ phía gốc cây trong bán kính quanh sân miếu, lúc gần lúc xa, và người trong nhà chỉ dám nghe qua cửa đóng kín, từ nửa đêm tới lúc gà gáy. giờ dứt và người cùng nghe, không thêm một lời suy đoán nào vào trang sổ của đêm này, dũng ghi rõ giờ bắt đầu. ông Thịnh thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở khoảng sân trước miếu. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Dũng lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. đường làng lầy một lớp bùn mỏng, ai đi qua cũng phải bước chậm và nhìn xuống chân, mưa phùn lất phất từ lúc gà gáy. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: đêm thứ 14; lương chủ động quay về và đề nghị kể chuyện 2016, mở ra phần lời kể của nạn nhân. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.

Chiều muộn ngày thứ 35 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. thân to tới mấy người ôm, vỏ sần sùi, rễ bện xoắn rủ xuống quanh gốc như một tấm lưới bằng gỗ, cây bồ đề đứng ở khoảng sân trước miếu đã khoảng ba trăm tuổi.

chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Dũng khép cuốn sổ lại. ông Thịnh lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ở sân miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Rồi ai về việc nấy.

Dũng đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. cụ Tỵ lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn ngoài hiên nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Rồi ai về việc nấy.

Dũng rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở sân miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Hội lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Hoài nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Nhàn đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên bờ ao sau nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Dũng thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng trên sân đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

bà Mến nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Rồi ai về việc nấy.

Dũng ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày dưới mái hiên đình. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên bờ ao sau nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở đầu ngõ thôn. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hoài ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ngoài hiên nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Dũng ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trên sân đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.

bà Mến ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng sau vườn vải. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. Dũng thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở khoảng sân trước miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hoài đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo sau vườn vải. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

bà Mến lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn dưới mái hiên đình. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

chị Mai rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên gốc đề. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

bà Mến nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. bà Nhàn ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ngoài hiên nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Lương nói ở cửa: 'Mười năm tao không nói. Đêm nay tao nói một lần, mày nghe cho hết.

Chương khác

Xem thêm