CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 48: Gương Chiếu Vào Hốc Cây

Sáng hôm ấy, 19/01/2027, trưa giờ ngọ; sân miếu gốc đề, hốc gốc phía đông. đường làng lầy một lớp bùn mỏng, ai đi qua cũng phải bước chậm và nhìn xuống…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, 19/01/2027, trưa giờ ngọ; sân miếu gốc đề, hốc gốc phía đông. đường làng lầy một lớp bùn mỏng, ai đi qua cũng phải bước chậm và nhìn xuống chân, mưa phùn lất phất từ lúc gà gáy. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi sương trên mái ngói rêu.

Đúng giờ Ngọ, nắng đứng bóng, cụ Tỵ mang gương đồng đã gia trì và bó cành dâu tằm vào sân miếu, đứng trước hốc gốc phía đông và giơ gương soi thẳng ánh nắng vào trong hốc cây. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người.

Ánh sáng chí dương hắt vào tận đáy hốc; con cáo già lông xám bạc rú lên một tiếng dài. Lao ra khỏi hốc và bỏ chạy tháo thân về phía đồi vải sau miếu, không quay đầu lại; con cú mèo trong hốc cũng vụt bay lên khỏi tán cây.

Lựu, đứng giữa sân miếu trước mặt mọi người, chỉ đúng vị trí mình đã chôn vật mười năm trước, khớp với hai cọc đánh dấu từ ch27. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này.

Hội đào bằng tay và xẻng nhỏ giữa ban ngày, lấy lên được một hũ sành còn nguyên vẹn, thân có 3 đường nứt nhỏ. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi.

Cụ Tỵ mở hé nắp hũ cho những người có trách nhiệm cùng nhìn: bên trong là một bộ xương chồn và móng vuốt chim cú bị đóng đinh đồng, rồi đậy lại ngay, mang về sân đình. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.

cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu sau vườn vải. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hoài nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên bờ ao sau nhà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hội ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ sau vườn vải. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại.

bà Mến đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại.

Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày bên bờ ao sau nhà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ bên bờ ao sau nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. cả nhà ăn chậm hơn ngày thường, âm thanh đũa chạm bát nghe rõ, câu chuyện quanh mâm chỉ xoay quanh việc đồng áng và chuyện học của cháu nhỏ, trong bữa cơm. ấm trà xanh bốc khói trên bếp than, mấy ông già ngồi sưởi tay và bàn chuyện đất đai của các nhà trong thôn bằng giọng nhỏ, ở quán nước đầu ngõ. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. còn lời đồn trong thôn thì phải để riêng ra một cột khác, anh tự nhắc mình chỉ tin vào những gì mắt thấy tai nghe và có người khác cùng chứng kiến. Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Mến đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng ngoài hiên nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. giẫm lên nghe lạo xạo dưới đế dép như giẫm lên lớp muối mỏng vừa rắc, hơi sương muối phủ trắng mặt sân đất nện trước nhà. một phía là cha anh và thể diện của nhà trưởng thôn, phía còn lại là những dấu vết cứ lần lượt hiện ra trước mắt, anh biết mình đang đứng giữa hai phía.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: cáo già bỏ chạy tháo thân. Không bị giết; hũ sành được đào lên nguyên vẹn với 3 đường nứt; ruột hũ được xác nhận là xương chồn và móng cú đóng đinh đồng. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.

Chiều muộn ngày thứ 48 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. nhưng tay bà không lúc nào ngơi, hết dọn nơi thờ cúng lại xuống bếp, như thể làm việc liên tục là cách bà giữ cho lòng mình yên, bà mến ít nói. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn. bà Nhàn kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ở đầu ngõ thôn. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Dũng khép cuốn sổ lại. chị Mai đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn cạnh chuồng gà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. bà Mến thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở khoảng sân trước miếu. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. bà Nhàn kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày cạnh chuồng gà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

bà Nhàn hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trước bàn thờ họ. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Rồi ai về việc nấy.

Hội nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ sau vườn vải. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hoài ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ngoài hiên nhà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ sau vườn vải. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hoài nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu cạnh chuồng gà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. Dũng nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu ngoài hiên nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Dũng khép cuốn sổ lại.

cụ Tỵ kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày sau vườn vải. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

cụ Tỵ rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở sân miếu. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Rồi ai về việc nấy. cụ Tỵ nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu trên sân đình. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

ông Thịnh nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở đầu ngõ thôn. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Đèn trong nhà tắt dần từng gian. chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu dưới mái hiên đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

bà Nhàn rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên gốc đề. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. bà Mến nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Hoài rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp bên bờ ao sau nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Tiếng cáo rú xa dần về phía đồi vải rồi tắt hẳn; sân miếu chỉ còn tiếng lá đề xào xạc giữa trưa nắng.

Chương khác

Xem thêm