CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 49: Quỳ Trước Bàn Thờ Cha Mẹ
Sáng hôm ấy, 19/01/2027, chiều; sân đình thôn đề am. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi…
Nội dung chương
Sáng hôm ấy, 19/01/2027, chiều; sân đình thôn đề am. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối. miệng hốc đen và sâu, ban ngày nhìn vào chỉ thấy bóng tối và ít lá khô mắc lại bên trong, hốc thân ở phía đông của chân cây mục rỗng từ lâu. ánh sáng đứng bóng trên sân đình, gạch lát nóng lên dưới chân người đi dép mỏng, buổi trưa hiếm hoi có nắng gắt.
Chiều cùng ngày, trước bàn thờ cha mẹ đặt ở sân đình và trước toàn thể dân làng, Hoàng Văn Thịnh quỳ sụp xuống tạ tội với em trai mình: ông nói rõ từng việc. Rằng ông đã sang tên trọn 480 mét vuông đất hương hỏa không hỏi ý em, đã thuê thầy bùa chôn vật tà ở gốc đề để dọa em dọn đi. Và đã để cả thôn, cả nhà mình chịu họa suốt mười năm không dám nhận. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này.
Đây là lời tạ tội với người em trai vì tội chiếm đất hương hỏa, không phải lời tạ tội với cây hay với miếu. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn.
Lựu cũng đứng ra nhận mình là người làm và chôn vật ấy. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.
Lương đỡ anh trai dậy nhưng nói rõ trước mọi người là ông chưa thể tha thứ hết ngay được; ông chỉ nhận văn bản đồng thừa kế đất hương hỏa có cán bộ xã Vũ Thị Lan Anh làm chứng. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi.
Sau đó, Thịnh và Lựu cùng nhau đập vỡ hũ sành trên phiến đá ở sân đình; đinh đồng trong hũ được tháo riêng, gói vải đỏ và chôn dưới chân tường đình theo lệ của cụ Tỵ. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người.
Hội hỏi lại người nhà về việc của ngày mai cạnh chuồng gà. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Rồi ai về việc nấy.
ông Thịnh đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trước bàn thờ họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy. Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.
Dũng hỏi lại người nhà về việc của ngày mai trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. cụ Tỵ ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ bên bờ ao sau nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. Hoài lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. cả nhà ăn chậm hơn ngày thường, âm thanh đũa chạm bát nghe rõ, câu chuyện quanh mâm chỉ xoay quanh việc đồng áng và chuyện học của cháu nhỏ, trong bữa cơm. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối. thân to tới mấy người ôm, vỏ sần sùi, rễ bện xoắn rủ xuống quanh gốc như một tấm lưới bằng gỗ, cây bồ đề đứng ở khoảng sân trước miếu đã khoảng ba trăm tuổi. anh càng thấy nỗi sợ của cả nhà không nằm ở một âm thanh động lạ, mà nằm ở chỗ không ai gọi đúng tên được việc đang xảy ra, càng đi sâu vào việc này.
bà Mến kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. ông Thịnh hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai ở đầu ngõ thôn. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Dũng khép cuốn sổ lại. còn trong bóng cây đề thì đất vẫn ẩm và lạnh suốt cả ngày, nắng yếu của tháng chạp chỉ đủ làm tan hơi sương trên mái ngói rêu. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người.
Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: thịnh tạ tội đúng đối tượng là em trai; văn bản đồng thừa kế được lập; hũ sành bị đập vỡ, hành động dứt điểm tà thuật của toàn truyện. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.
Chiều muộn ngày thứ 49 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. xen vào là âm thanh gọi nhau í ới hỏi chuyện củi lửa và chuyện chợ sớm, tiếng chổi tre quét sân của các nhà hàng xóm vang lên đều đều từ khi trời còn tối. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. đường làng lầy một lớp bùn mỏng, ai đi qua cũng phải bước chậm và nhìn xuống chân, mưa phùn lất phất từ lúc gà gáy. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. mái ngói rêu phong, tường quét vôi cũ bong từng mảng, sân đất nện chỉ còn dấu chân của người qua lại thưa thớt, miếu gốc đề hoang đã nhiều năm. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. mặt ao sau nhà còn phủ một lớp hơi nước xám, âm thanh cá quẫy nghe rõ trong cái lặng của buổi sớm mùa đông, trời chưa sáng hẳn.
bà Nhàn nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ngoài hiên nhà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. chị Mai ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ. bà Mến nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu bên bờ ao sau nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. bà Mến hỏi lại mọi người trong nhà về việc của ngày mai bên bờ ao sau nhà. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trên sân đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. bà Mến đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trước nơi thờ cúng họ. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.
bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên gốc đề. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. Hội kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trên sân đình. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Rồi ai về việc nấy.
cụ Tỵ rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ngoài hiên nhà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Rồi ai về việc nấy. chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh khoảng sân trước miếu bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
Hoài đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trước bàn thờ họ. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ. bà Nhàn nói chuyện với mọi người trong nhà bằng giọng nhỏ ở đầu ngõ thôn. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.
bà Nhàn nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương. ông Thịnh rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp sau vườn vải. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó. Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở khoảng sân trước miếu. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.
cụ Tỵ nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ sau vườn vải. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Rồi ai về việc nấy.
bà Nhàn nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ dưới mái hiên đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ. cụ Tỵ thắp thêm một nén hương trên nơi thờ cúng cạnh chuồng gà. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Dũng khép cuốn sổ lại. Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo bên gốc đề. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.
Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Hũ sành vỡ tan trên phiến đá; từ sân đình nhìn sang, tán cây đề đứng yên lặng trong nắng chiều, không một tiếng khóc nào nữa.