DUYÊN ÂM BÊN HỒ TÂY - Chương 1: Lạnh giữa trưa hè
Ngày 8 tháng 8, Hà Nội nắng như đổ lửa từ sớm. Mới hơn chín giờ sáng mà sân trường đã trắng lóa, tiếng ve rền suốt dọc hành lang tầng ba. Trong phòng…
Nội dung chương
Ngày 8 tháng 8, Hà Nội nắng như đổ lửa từ sớm. Mới hơn chín giờ sáng mà sân trường đã trắng lóa, tiếng ve rền suốt dọc hành lang tầng ba. Trong phòng học, quạt trần quay đều đều, cửa sổ mở hết cỡ vẫn không xua được hơi nóng phả lên từ mặt sân.
Nguyễn Thanh Thư đứng trên bục giảng, tay cầm viên phấn đã mòn một nửa, đang giảng về một đoạn thơ Nôm cho sinh viên năm thứ hai. Cô hai mươi tám tuổi, là giảng viên Khoa Ngữ văn của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, dáng người cao, tóc đen dài buộc thấp sau gáy, áo sơ mi trắng đã thấm mồ hôi ở lưng. Cô nói chậm, giọng đều. Đó là một buổi học bình thường, cho tới khi cơn lạnh ập tới.
Nó đến không báo trước. Đầu tiên là sau gáy, như có ai đặt một bàn tay ướt lên da. Rồi nó lan ra hai vai, nặng dần, buốt dần, giống một tảng băng mỏng áp sát sau lưng cô ngay giữa lớp học nóng bức. Thư khẽ rùng mình. Viên phấn trong tay cô run nhẹ, nét chữ trên bảng lệch đi một chút.
Cô dừng lời, đặt viên phấn xuống, đưa tay lên xoa vai. Làn da dưới lớp áo vẫn lạnh. Không phải lạnh của điều hòa, vì phòng này không có điều hòa, chỉ có quạt trần. Không phải lạnh của cơn sốt, vì trán cô khô và người cô đang ra mồ hôi. Cái lạnh ấy ở yên một chỗ, ở vai và gáy, như một sức nặng riêng, không thuộc về thời tiết hôm đó.
- Cô Thư ơi, cô rét à? Một sinh viên ngồi bàn đầu ngẩng lên hỏi. Vài tiếng cười nhỏ vang lên trong lớp, không ác ý, chỉ là sự ngạc nhiên của những người trẻ đang ngồi quạt tay bằng vở.
Thư mỉm cười gượng, lắc đầu. - Không sao. Các em làm tiếp phần vừa rồi, cô ra ngoài một lát.
Cô bước ra hành lang, đứng cạnh cửa sổ đang mở. Nắng ngoài kia chói đến nhức mắt. Cô đứng ngay trong nắng mà hai vai vẫn lạnh buốt. Cô kéo chiếc áo khoác mỏng vắt trên ghế giảng viên khoác lên người, giữa mùa hè, giữa một ngày nắng đỉnh điểm. Một đồng nghiệp đi ngang qua dừng lại nhìn.
- Tháng tám mà mặc khoác thế kia, em ốm à? - Em hơi mệt thôi ạ. - Trông mặt tái đấy. Về sớm đi, đứng lớp cả buổi trong cái nóng này ai chịu nổi.
Thư gật đầu, không giải thích. Đã nhiều năm rồi, cơn lạnh này đến rồi đi theo một cách riêng mà cô không nắm được. Có đợt nó mất hẳn mấy tháng, cô tưởng mình đã khỏi. Có đợt nó quay lại, cô tự nhủ là do thiếu ngủ, do vai gáy của người làm nghề đọc sách lâu năm vốn yếu. Cô tin vào lý lẽ, không quen gọi tên những điều mình không chứng minh được.
Buổi trưa, cô rời trường trong nắng gắt. Chiếc áo khoác mỏng cô vẫn không cởi ra được cho tới khi lên xe buýt. Cái lạnh chỉ dịu đi một chút, rồi lại âm ỉ ở đó, như một người ngồi sát sau lưng mà cô không quay lại nhìn thấy được.
Ngôi nhà của gia đình cô nằm trong một con ngõ nhỏ ven đường Thụy Khuê, nhìn ra Hồ Tây. Nhà hai tầng, xây từ thời ông cố, tường đã cũ, sân nhỏ phía trước có cây khế già và giàn hoa giấy leo lên hiên. Gian giữa tầng một là bàn thờ gia tiên, trên đó có ảnh thờ của cha cô, ông Nguyễn Văn Đức, mất năm 2019 vì tai biến. Từ ngày cha mất, nhà chỉ còn ba người đàn bà ở với nhau qua ngày.
Mẹ cô, bà Trần Thị Lan, năm nay năm mươi bảy tuổi, giáo viên tiểu học đã nghỉ hưu. Bà đang lúi húi trong bếp khi Thư về, mồ hôi ướt trán, tay vẫn thoăn thoắt nhặt rau. Thấy con gái khoác áo giữa trưa, bà cau mày.
- Sao lại khoác áo thế kia? Nắng vỡ đầu ra. - Con hơi lạnh vai. - Lại lạnh à? Hay tại ngồi phòng máy lạnh ở khoa? - Phòng học không có máy lạnh đâu mẹ.
Bà Lan thở dài, không nói thêm. Chuyện lạnh vai của Thư, trong nhà ai cũng biết và ai cũng quen với việc không tìm ra nguyên nhân. Khám thì không ra bệnh. Xoa dầu thì chỉ ấm được một lúc.
Trên chiếc chõng tre ở gian ngoài, bà ngoại cô, bà Trần Thị Sen, đang ngồi quạt bằng chiếc quạt nan cũ. Bà đã tám mươi tư tuổi, lưng hơi còng, tóc bạc trắng buộc gọn, nhưng mắt vẫn tinh. Bà nhìn cháu gái từ lúc bước vào sân, rồi ánh mắt dừng lại ở cổ tay trái của cô.
Ở cổ tay trái của Thư có một sợi chỉ đỏ đã sờn, ngả thành đỏ thẫm. Sợi chỉ ấy bà Sen tự tay buộc cho cô năm cô mười tám tuổi, trong một buổi đi lễ chùa đầu năm. Bà dặn cô đừng tháo, nói là để giữ vía cho nhẹ người. Mười năm qua, cô chưa bao giờ bỏ hẳn. Nó ở đó như một phần của cổ tay cô.
- Về rồi đấy à? Ăn cơm đi, để bà dẹp quạt. - Bà cứ ngồi nghỉ, con dọn được.
Bữa cơm trưa đơn giản, canh rau muống, cá kho, bát cà muối bà Sen tự làm. Thư ngồi trong nhà, bỏ áo khoác ra rồi, vẫn thấy vai mình lạnh hơn mọi người một bậc. Cô ăn chậm, nghe mẹ nói chuyện hàng xóm, rồi câu chuyện rẽ sang việc của cô, việc mà cả nhà đã nói suốt hai tháng nay.
Lễ dạm ngõ của cô với Trịnh Văn Khải dự kiến vào ngày 20 tháng 9. Chỉ còn hơn một tháng nữa. Bà Lan nhắc tới ngày ấy thì giọng vui hẳn lên, mặt cũng giãn ra.
- Sách vở lo xong sớm đi, gần đến ngày là bao nhiêu việc. Áo dài mẹ đã đặt may rồi, người ta hẹn cuối tháng lấy. - Mới dạm ngõ thôi mà mẹ, đã cưới đâu. - Dạm ngõ là bước đầu, xong bước này là yên tâm một nửa rồi. Con gái hai mươi tám tuổi, không sốt ruột sao được.
Thư im lặng gắp cá, gỡ xương rất kỹ. Cô hiểu nỗi sốt ruột của mẹ. Cha mất sớm, bà ngoại đã già, họ hàng mỗi lần giỗ chạp lại hỏi chuyện chồng con của cô. Bà Lan chỉ sợ con gái lỡ dở, sợ mình già đi mà chưa thấy con yên bề.
Nhưng đây không phải lần đầu nhà cô chuẩn bị một lễ như thế. Trong vòng năm năm, Khải là người thứ ba đi tới ngưỡng cửa này với cô. Hai lần trước đều đổ ở phút cuối, mỗi lần qua đi, nhà lại lặng xuống một thời gian dài. Lần này, cô tự nhủ phải khác. Khải chững chạc, biết lo toan. Mẹ cô ưng ý. Chỉ có cô, ngồi giữa bữa cơm trưa nắng chang chang, vai lạnh buốt, lòng không yên.
Bà Sen từ đầu bữa ít nói. Khi bà Lan đứng dậy dọn mâm, bà mới khẽ hỏi.
- Sợi chỉ này, cháu còn giữ à? - Dạ, con vẫn đeo. Bà buộc mà. - Ừ. Đeo được thì cứ đeo.
Bà nói vậy rồi thôi. Nhưng cái nhìn của bà ở lại trong đầu Thư suốt buổi chiều. Nó giống cái nhìn của người biết một chuyện vẫn giấu kín, chưa chọn lúc để nói.
Buổi chiều, Thư lên phòng ngủ ở tầng hai, định nằm nghỉ một lát rồi soạn bài. Phòng của cô có cửa sổ nhìn ra hồ, một bàn học nhỏ, một tủ sách và một chiếc gương soi lớn dựng đối diện cửa sổ. Cô nằm xuống giường, kéo tấm chăn mỏng lên ngang người, dù trời nóng, vì vai cô vẫn lạnh.
Cô ngủ thiếp đi lúc nào không hay.
Trong giấc ngủ, cô thấy mình vẫn nằm trên chiếc giường này. Ánh sáng trong phòng mờ đi. Có một người ngồi bên mép giường, rất gần, quay nghiêng về phía cô. Người ấy mặc quân phục cũ màu đã bạc, dáng ngồi thẳng và lặng. Cô không thấy mặt. Chỗ đáng lẽ là gương mặt chỉ là một khoảng mờ, như bị phủ bởi một lớp sương, dù cô gắng nhìn thế nào cũng không rõ được.
Người ấy đưa tay lên, vuốt tóc cô. Động tác rất chậm, rất nhẹ, từ trán xuống vai, như người ta vuốt tóc một người thân đã quen thuộc từ lâu. Bàn tay ấy lạnh. Cái lạnh lan xuống tóc, xuống vai cô, trùng với cơn lạnh vẫn đeo đuổi cô lúc tỉnh. Trong mơ, cô chỉ nằm im, nửa muốn ngồi dậy hỏi người ấy là ai, nửa không cất nổi người lên.
Không có tiếng nói nào. Chỉ có hơi lạnh và bàn tay ấy, và một cảm giác buồn rất sâu, như thể người ngồi kia đã ngồi như thế rất lâu rồi, lâu hơn tuổi đời của cô nhiều.
Thư choàng tỉnh.
Đồng hồ trên bàn chỉ hai giờ sáng. Căn phòng tối, chỉ có ánh đèn đường hắt qua cửa sổ thành một vệt mờ trên sàn. Tấm chăn mỏng đã tuột xuống chân giường từ lúc nào. Người cô không ra mồ hôi, mà hai vai lạnh cứng, lạnh đến mức cô phải ngồi dậy, vòng tay ôm lấy chính mình, xoa mạnh hai bên vai cho máu lưu thông trở lại.
Cô ngồi như thế một lúc lâu. Giấc mơ ấy không đáng sợ theo cách người ta vẫn kể về ma quỷ. Nó lặng, nó buồn, và nó quen thuộc một cách làm cô bất an hơn cả sợ hãi. Cô có cảm giác mình đã mơ giấc mơ này trước đây, dù những lần trước mờ hơn, tỉnh dậy là tan.
Cô đứng lên, bước tới chiếc gương soi lớn để lấy khăn lau mặt. Khi lại gần, cô dừng lại.
Mặt gương phủ một lớp hơi nước mỏng. Mỏng thôi, như hơi thở của ai phả lên kính trong một đêm lạnh. Nhưng đêm nay trời khô nóng, cửa sổ vẫn mở, trong phòng không có hơi nước nào đủ để làm mờ gương như thế. Thư đứng nhìn lớp hơi ấy một lúc, rồi đưa tay lên lau một vệt dài ở giữa.
Trong gương, hình cô hiện ra sau vệt lau, tóc xõa, mặt nhợt nhạt vì thiếu ngủ. Cô nhìn chính mình, tự nhủ một câu quen thuộc mà cô vẫn dùng để dập tắt mọi điều kỳ lạ trong đời mình.
- Chắc tại điều hòa phòng bên rò sang. Chắc tại mình mệt quá thôi.
Căn nhà này làm gì có điều hòa ở phòng cô. Cô biết điều đó ngay khi câu nói vừa dứt trong đầu. Nhưng cô vẫn cần một lý do, bất cứ lý do nào có hình thù rõ ràng, để đêm nay cô còn ngủ lại được.
Cô lau thêm một vệt nữa, chậm rãi. Lớp hơi nước mỏng dần tan đi dưới tay cô, để lại mặt kính lạnh buốt áp vào lòng bàn tay.
Thư đứng thêm một lúc trước gương, tay đặt trên mặt kính lạnh. Ngoài cửa sổ, mặt hồ đen và phẳng. Cô quay về giường, kéo chăn lên tới vai, mở mắt nhìn trần nhà cho tới gần sáng.