HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 44: Lời Dặn Của Lão Thợ Hầm
Chập tối 14 tháng 11, gió ở cửa hầm đã đổi hẳn tính nết so với buổi sáng. Nó không còn thổi từng cơn rời rạc nữa. Nó quật liên tục vào tấm lưới chắn,…
Nội dung chương
Chập tối 14 tháng 11, gió ở cửa hầm đã đổi hẳn tính nết so với buổi sáng. Nó không còn thổi từng cơn rời rạc nữa. Nó quật liên tục vào tấm lưới chắn, mang theo mưa tạt ngang và tiếng rít dài của những hàng cột chống cũ dựng dọc sân. Đội ca đêm chưa vào vị trí. Mọi người còn đang tập trung ở khu vực lán chờ sát cửa hầm, kiểm tra đèn mũ, thắt lại quai giày và uống vội những ca nước nóng cuối cùng trước một ca dài. Lý Thừa Ân tới sân sớm hơn giờ điểm danh gần một giờ, và việc đầu tiên của anh không phải là kiểm tra túi dụng cụ. Việc đầu tiên của anh là ra chuồng gà tạm ở góc sân sau, nơi Tôn Vĩnh Phúc đang che lại tấm bạt bị gió giật tung một góc.
Con gà trống khỏe mạnh hơn cả ngày đầu nó được mang tới. Hai ngày ăn uống đầy đủ trong chuồng tạm làm lông nó bóng hẳn lên, và nó gáy một tiếng dài ngay khi thấy ông lão tới gần, bất chấp trời đã chập tối và mưa đang nặng dần. Tôn Vĩnh Phúc giữ gà theo đúng cách ông đã làm ở sân sau phòng mẫu hai ngày trước: một tay ôm thân, một tay giữ đầu nghiêng sang bên, miệng dỗ dành bằng những câu không đầu không cuối. Lý Thừa Ân lấy máu tươi theo đúng lời hẹn đã ghi trong sổ. Lần này lượng máu lấy ra nhiều hơn buổi thử, đủ để điểm lại nét chính trên cả bốn lá cờ của bộ chính. Anh làm việc ấy ngay tại bàn gỗ kê dưới mái che của chuồng gà, dưới ánh đèn pin mà ông lão cầm giữ cho anh, trong lúc gió ngoài kia vẫn quật bạt nghe phần phật.
Bốn lá cờ được trải lần lượt lên mặt bàn khô. Anh chấm đầu bút vào đĩa máu còn ấm, đi lại nét đầu tiên của từng chữ lệnh bằng một tay chậm và chắc, không sửa, không thêm, không bớt một nét nào so với bản đã viết hôm 12 tháng 11. Hồ Mỹ Lệ không có mặt ở sân giờ này, vì cô giữ phần sao lưu hồ sơ tại lán điều hành theo đúng việc đã chốt trong cuộc họp buổi sáng. Việc điểm lại nét máu được ghi vào cuốn sổ nhỏ của chính anh, kèm giờ thực hiện và chữ ký làm chứng của Tôn Vĩnh Phúc ngay bên dưới. Ông lão ký xong thì nhìn bốn lá cờ đang khô dần trong gió lùa, và nói rằng tới đây, phần chuẩn bị của người sống coi như đã đi hết những gì giấy tờ và tay người có thể làm. Phần còn lại, ông không nói hết câu. Ông chỉ xếp bốn lá cờ lại vào túi vải dầu, tự tay buộc miệng túi bằng một nút dây thợ hầm, rồi trao nó vào tay anh.
Cũng ở khoảng sân ấy, trước giờ điểm danh chừng hai mươi phút, ông lão gọi Lưu Tiểu Dũng lại gần và dặn cậu một điều riêng. Giọng ông là giọng của người đã nghe cả đội kể chuyện cậu cầm xà beng đi mộng du giữa hành lang ký túc xá. Ông bảo đêm nay, nếu trong hầm bỗng nghe tiếng hô xung trận vang lên trong đầu, việc đầu tiên của cậu không phải là tìm xem tiếng ấy từ đâu ra. Việc đầu tiên là gọi to tên của người đứng gần nhất, gọi cho tới khi người ấy đáp lại bằng tên của cậu. Hai cái tên gọi nhau qua lại là sợi dây rẻ nhất và chắc nhất để giữ một người ở lại phía này của cơn hoa mắt. Lưu Tiểu Dũng nghe xong gật đầu, rồi tự nhắc lại nguyên câu dặn bằng miệng của mình, như một học trò thuộc bài trước giờ vào lớp. Cậu nói thêm rằng mẹ cậu gọi điện chiều nay, dặn cậu hết ca thì gọi về ngay, bất kể giờ giấc thế nào. Tôn Vĩnh Phúc vỗ nhẹ lên vai cậu và bảo thế thì càng phải nhớ sợi dây ấy, vì ở nhà vẫn có một người đang thức chờ một cuộc gọi.
Tới phần dặn dò chính của buổi chập tối, ông lão kéo Lý Thừa Ân ra đứng riêng ở mép mái che, nơi tiếng mưa rơi xuống tấm tôn không át hẳn tiếng người nói chuyện. Ông nói chậm, từng câu một, và chờ anh ghi xong câu trước mới nói câu sau. Câu dặn ấy là kinh nghiệm của thợ hầm đời trước truyền lại qua thầy của ông. Nó chưa từng được ghi vào bất kỳ biên bản nào của công trường này. Vậy mà nó liên quan trực tiếp tới cách người trong hầm sẽ đứng cạnh nhau trong giờ phút nguy hiểm nhất.
- Nghe tôi nói cho kỹ, vì trong ấy tối và ồn, không ai dặn lại được lần thứ hai. Khi sương đỏ quạch nhất thì đừng cho ai cầm vũ khí đứng gần nhau. Người đang cầm xà beng, cầm cờ lê, cầm bất cứ thứ gì đập được người khác, phải tản ra xa nhau, mỗi người một khoảng trống riêng. Sương làm mắt người ta hoa, mà hoa mắt đứng gần nhau thì tay sẽ tìm nhau trước khi đầu kịp hiểu. Tản được người ra là anh đã gỡ được một nửa cái họa của đêm nay rồi.
Lý Thừa Ân ghi xong thì đọc lại toàn bộ câu dặn cho ông lão nghe, không sót một chữ, rồi hỏi thêm một câu để biến lời dặn thành việc làm được ngay: khoảng tản ra ấy lấy theo đâu. Ông lão đáp không cần thước. Cứ lấy theo sải tay cộng thêm một bước chân. Quan trọng hơn thước là thứ tự. Người cầm vật cứng lùi ra trước, người tay không đứng yên giữ chỗ. Tuyệt đối không có cảnh hai người cùng cầm đồ nghề tiến lại gần nhau để nói chuyện giữa lúc sương đang đậm. Anh ghi cả phần bổ sung ấy vào sổ, đóng cuốn sổ lại, và đi thẳng tới chỗ Chu Đại Bằng đang kiểm tra hàng dụng cụ xếp sát vách phải ở cửa hầm theo đúng biên bản buổi sáng.
Việc truyền lại lời dặn diễn ra ngay tại cửa hầm, trong tiếng mưa mỗi lúc một mau và tiếng tổ điện thử máy phát lần cuối ở sân bên. Lý Thừa Ân không kể lại nó như một câu chuyện về người xưa. Anh đọc lại nguyên văn câu dặn từ cuốn sổ của mình cho Chu Đại Bằng nghe, rồi cùng anh ta đi một vòng ngắn dọc theo các vị trí của ca đêm sẽ đứng, chỉ rõ từng khoảng trống sẽ dùng để tản người khi cần. Chu Đại Bằng nghe xong thì làm ngay ba việc thuộc quyền đội trưởng ca của mình. Việc thứ nhất, anh đổi lại vị trí đứng chờ của tổ khoan: thay vì túm tụm quanh giàn như mọi ca trước, từng thợ đứng giãn theo vạch sơn dọc vách trái. Việc thứ hai, anh dặn tổ gia cố để toàn bộ xà beng dự phòng ở lại hàng dụng cụ, chỉ mang theo người đúng số cần cho việc đang làm. Việc thứ ba, anh nhắc lại cho cả hai tổ trưởng nghe nguyên tắc gọi tên qua lại mà ông lão vừa dặn Lưu Tiểu Dũng, và chốt nó thành hiệu lệnh miệng của ca đêm: nghe tiếng lạ thì gọi tên nhau, không gọi nhau bằng tiếng quát.
- Em giữ phần người, anh giữ phần việc của anh. Đêm nay nếu sương lên như những lần trước, em tản thợ ra theo đúng lời dặn này, từng người một khoảng riêng, đứa nào cầm đồ nghề thì em cho đứng một mình một chỗ. Anh đừng lo phần đội hình mà phân tâm khỏi khoảnh nền của anh. Mình chia nhau như thế, ai sai phần của người ấy thì người ấy chịu.
Trong lúc chờ tới giờ điểm danh, Lý Thừa Ân mở túi dụng cụ ra kiểm tra lần cuối ngay dưới ánh đèn cửa hầm, theo đúng danh sách xuất kho mà Hồ Mỹ Lệ đã ký từ buổi sáng. Kiếm đồng tiền nằm trong lớp vải bọc riêng ở ngăn dài nhất, lưỡi kiếm hướng xuống, chuôi buộc dây để không tuột khỏi tay khi nền hầm trơn ướt. Chuông đồng âm dương nằm trong hộp gỗ nhỏ lót bông, hai viên bi bên trong kêu lên một tiếng rất khẽ khi anh nghiêng hộp kiểm tra. Cuộn dây gai dùng để buộc cán cờ vào đinh mốc nằm ở ngăn ngoài cùng, cạnh chiếc đèn pin dự phòng và cuốn sổ tay bọc nilon chống nước. Anh kiểm tra từng món bằng tay, đọc thầm tên từng món như cách anh đã làm ở phòng mẫu hôm 7 tháng 10 khi bộ pháp khí này lần đầu vào sổ. Chỉ khác là lần ấy chúng được khóa lại vào tủ sắt chờ một ngày chưa biết có tới hay không. Còn tối nay, cả bộ sẽ đi hết quãng đường vào tới khoảnh nền cách gương mười lăm mét, và ở lại đó cho tới khi công việc của chúng xong hoặc không còn ai đủ tỉnh táo để dùng chúng nữa. Chu Đại Bằng đi ngang qua, dừng lại nhìn chiếc túi một lúc, rồi chỉ nói một câu ngắn về sợi dây gai. Anh ta bảo dây ấy buộc cờ thì được, buộc người thì không, nên đêm nay nếu cần giữ ai lại, anh ta vẫn dùng tay không và gọi tên như hai lần trước đã làm. Lý Thừa Ân gật đầu. Đó cũng là cách duy nhất đã từng có tác dụng ở công trường này.
Trời tối hẳn khi giờ điểm danh tới. Mưa trên mặt đất đã thành một màn nước liền mạch, và từ phía đường đèo, không còn một ánh đèn xe nào xuất hiện nữa kể từ khi chiếc xe cuối cùng của tổ cung ứng quay xuống thị trấn lúc xế chiều. Tôn Vĩnh Phúc đứng ở mép sân, đúng vị trí ca ngày của mình, nhìn đội ca đêm lần lượt qua lưới chắn cửa hầm. Tốp thợ khoan đi đầu. Tổ điện ôm theo cuộn cáp dự phòng đi ngay sau. Hà Tĩnh Nghi ôm khư khư hộp thiết bị của trạm giám sát. Lý Thừa Ân đi gần cuối đoàn. Túi vải dầu đựng cờ buộc chéo sau lưng anh. Hộp chống ẩm đựng khiên gốm được anh ôm trước ngực bằng cả hai tay. Ông lão không vào trong, theo đúng nguyện vọng ông đã giữ suốt từ tháng 10 tới giờ. Ông chỉ giơ tay lên một lần khi Lưu Tiểu Dũng đi ngang qua, và cậu thanh niên giơ tay đáp lại, miệng nói to một câu át cả tiếng mưa, rằng hết ca cậu sẽ gọi về nhà ngay như đã hứa. Cánh lưới chắn khép lại sau người cuối cùng. Ở lại phía ngoài, dưới mái che mỗi lúc một rung vì gió, ông lão thợ hầm quay về phía chuồng gà tạm. Ông kéo lại tấm bạt che mưa cho con gà trống vừa cho máu. Rồi ông ngồi xuống chiếc ghế gỗ quen thuộc của mình và quay mặt về phía cửa hầm tối đen. Ông là một người đã nói hết những gì mình biết. Giờ ông chỉ còn một việc duy nhất là thức mà chờ.