MA ĐÈ TRƯỚC GƯƠNG CỔ PHÒNG TRỌ - Chương 22: Muốn Hết Phải Hiểu Bà Muốn Gì
Chiều thứ năm, Bảo bắt xe buýt sang khu phố cổ. Cửa hàng của bác Thịnh nằm ở cuối một con phố ngắn, mặt tiền hẹp, biển hiệu cũ sơn tay đã bạc màu gần…
Nội dung chương
Chiều thứ năm, Bảo bắt xe buýt sang khu phố cổ.
Cửa hàng của bác Thịnh nằm ở cuối một con phố ngắn, mặt tiền hẹp, biển hiệu cũ sơn tay đã bạc màu gần hết, chỉ còn đọc được mấy chữ lớn. Bên trong, đồ đạc chất từ sàn lên tới trần: tủ chè khảm trai, bình gốm men rạn, những chồng đĩa xưa buộc dây gai, và mùi long não trộn với mùi gỗ cũ xộc vào mũi ngay từ ngưỡng cửa.
Bác Thịnh đang ngồi sau quầy, đeo kính lão, cầm một chiếc lư đồng nhỏ soi dưới đèn. Thấy Bảo, bác bỏ kính xuống, cười hiền.
- Đến rồi đấy à. Ngồi xuống đây. Bác pha ấm trà đã.
Trà của bác đậm và chát. Bảo uống một ngụm nhỏ rồi đặt chén xuống, nhìn quanh gian hàng chật chội mà thấy lòng dịu lại một cách khó hiểu, có lẽ vì ở nơi này. Mọi thứ cũ kỹ đều được người ta nâng niu và gọi đúng tên, không thứ gì bị coi là ma quái chỉ vì nó già.
Bác Thịnh rót thêm trà. Ông không hỏi vội. Cái cách ông chờ người đối diện tự mở lời là thói quen của người buôn đồ cổ lâu năm, quen nghe những câu chuyện dài mà chủ nhân của món đồ nào cũng muốn kể trước khi bán.
Bảo kể chuyện đêm mùng sáu. Rồi cậu kể cả chuyện cuốn sổ hai cột mà cậu vừa kẻ hôm qua, cột trước và cột sau, sự khác nhau rõ ràng tới mức không cần đếm cũng thấy. Cậu kể không thêm thắt, đúng như những gì đã ghi, vì cậu biết bác Thịnh là người chỉ tin vào những gì trình bày rõ ràng. Như cách ông xem một món đồ phải xem cả đáy, cả men, cả vết tay người thợ cũ.
Bác nghe hết mới gật đầu.
- Thế con tính sao? Cứ để cái kéo dưới gối mà ngủ qua hết mùa mưa à?
Câu hỏi ấy trúng đúng chỗ Bảo đã nghĩ suốt hai ngày nay mà chưa nói thành lời với ai. Cậu xoay chén trà trong tay một lúc. Ngoài phố, tiếng xe và tiếng người mua bán vọng vào qua lớp cửa kính mờ bụi, xa xôi như thuộc về một thế giới khác hẳn với căn phòng áp mái yên tĩnh và những đêm mưa nặng ngực của cậu.
- Con nghĩ mãi rồi, bác ạ.
Bảo nói chậm rãi.
- Con biết pháp đầu giường chỉ đỡ phần ngọn. Nó giữ cho con ngủ được, nhưng nó không làm bà ấy đi đâu cả, và nó cũng không trả lời được vì sao bà ấy cứ quay lại căn phòng ấy hết đêm mưa này tới đêm mưa khác.
Bác Thịnh nhướn mày, nhưng không ngắt lời.
- Muốn hết hẳn, chắc con phải hiểu bà ấy thật sự muốn gì.
Nói xong câu ấy, chính Bảo cũng thấy lòng mình chùng xuống một nhịp, vì đó là lần đầu tiên cậu gọi người phụ nữ áo trắng bằng hai tiếng bà ấy một cách tự nhiên. Như gọi một người lớn tuổi trong nhà, chứ không phải một cái bóng vô danh từng ngồi lên ngực mình trong đêm.
Bác Thịnh đặt chiếc lư đồng xuống mặt quầy rất khẽ.
- Con nói câu này là bác mừng đấy.
- Sao vậy bác?
- Vì con hết nghĩ tới chuyện chống lại bà ấy rồi. Mấy người trẻ gặp chuyện như con, mười người thì chín người chỉ hỏi bác làm sao đuổi cho khuất mắt. Con thì hỏi bà ấy muốn gì. Hai câu hỏi ấy khác nhau xa lắm.
Ông đứng dậy, đi tới chiếc tủ kính ở góc nhà, lấy xuống một hộp gỗ nhỏ đã mòn các cạnh. Bên trong hộp là mấy đồng tiền cổ xếp ngay ngắn trên lớp vải nhung đỏ sẫm. Ông cầm một đồng lên, lật qua lật lại dưới ánh đèn cho Bảo xem cả hai mặt.
- Đồ vật cũng vậy, mà người khuất cũng vậy. Cái gì còn ở lại lâu quá thời của nó, là vì còn một việc chưa xong giữ nó lại. Một món đồ bị chôn theo người chết mà chưa kịp trao tay, một lời hứa nói ra mà chưa ai làm, một thứ cất đi mà chưa ai tìm thấy. Nó cứ ở đó. Năm này qua năm khác.
Bảo nhìn đồng tiền cổ trong tay bác. Mặt tiền đã mòn nhẵn, chữ nghĩa chỉ còn lờ mờ.
- Bác nói thế, nghĩa là bà ấy còn một việc chưa xong trong căn phòng đó?
- Bác không dám chắc việc gì. Bác chỉ buôn đồ cổ, không phải thầy cúng, thầy pháp gì đâu, con đừng trông bác giải cho con chuyện của người khuất. Nhưng bác sống ngần này tuổi, bác thấy một điều cứ lặp đi lặp lại: vong khất nào còn lảng vảng một chỗ rất lâu. Không hại ai, chỉ hiện đi hiện lại một kiểu, thì thường là họ đang chờ một việc, hoặc đang cố chỉ cho người sống một việc.
Một việc. Bảo lặp lại hai tiếng ấy trong đầu.
Cậu nhớ tới bàn tay lạnh buốt trong những cơn đè đầu tiên. Bàn tay ấy chưa từng bấu vào cậu, chưa từng làm cậu đau, dù chỉ một lần. Nó chỉ giơ ra, thẳng về một hướng. Luôn luôn một hướng. Hướng cuối giường, nơi chiếc tủ gỗ gắn tấm gương cổ đứng im lìm từ ngày cậu dọn vào, cũ kỹ và lặng lẽ như một người già ngồi chờ trong góc phòng tối.
- Tay bà ấy lúc nào cũng chỉ về phía cái tủ, bác ạ. Ba lần bị đè, lần nào cũng thế. Không lệch đi đâu khác.
- Ừ. Thì đó. Người ta không chỉ mãi vào một chỗ trống không đâu, con.
Bác Thịnh nói câu ấy rất bình thản, như đang nói về một chuyện hiển nhiên trong nghề của ông. Rằng một món đồ bị giấu đi thì thế nào cũng để lại dấu vết ở chỗ giấu, và người tinh ý chỉ cần nhìn đúng chỗ ấy đủ lâu là sẽ thấy điều bất thường.
Hai bác cháu im lặng một lúc. Tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ quả lắc treo trên tường gian hàng nghe rõ mồn một. Bảo nhìn đồng hồ, rồi nhìn ra cửa, nơi nắng chiều đang ngả vàng trên những mái ngói cũ của khu phố. Và cậu bỗng thấy câu chuyện của mình, từ đêm mưa đầu tiên tới giờ, đang tự xếp lại thành một hàng thẳng trong đầu.
Ban đầu cậu tự trấn an. Cậu gọi đó là mệt quá sinh mơ, rồi là chứng liệt giấc ngủ có sách vở đàng hoàng. Sau đó Quân chứng kiến, cậu mới chịu tin căn phòng có người khuất mặt. Rồi bà Tư Lành kể chuyện bà chủ cũ tên Sen, mất vì bệnh ngay trong căn phòng ấy, có đứa con gái thất lạc mà tới lúc mất vẫn không tìm được. Rồi bác bày pháp đầu giường, giấc ngủ nhẹ đi, mà hiện tượng thì không chịu hết.
Tới hôm nay, ngồi trong gian hàng đầy mùi gỗ cũ này, cậu mới thấy rõ nấc thang tiếp theo mình phải bước lên là gì. Không phải chống. Không phải chịu đựng. Mà là hiểu.
- Nếu con muốn tìm hiểu bà ấy muốn gì, thì phải bắt đầu từ cái tủ, đúng không bác?
Bác Thịnh gật đầu chậm rãi.
- Bắt đầu từ chỗ bà ấy chỉ. Nhưng con nhớ cho bác một điều: cái tủ ấy là đồ của chủ nhà để lại trong phòng, không phải đồ của con. Muốn động vào, dù chỉ là kiểm tra, cũng phải xin phép đàng hoàng người trông coi và gia đình chủ nhà. Người xưa kiêng nhất là tự tiện đụng vào đồ của người đã khuất khi chưa có lời nào. Mình làm cho phải phép, thì lòng mình yên, mà việc cũng thuận.
Bảo gật đầu. Lời dặn ấy hợp với tính cậu: cậu vốn không phải đứa liều lĩnh, và suốt những tuần qua, dù sợ, cậu cũng chưa từng tự ý cậy phá bất cứ thứ gì trong căn phòng. Kể cả khi cậu đã ngắm kỹ tấm gương và thấy bốn con ốc ở khung có dấu như từng được vặn ra rồi vặn lại từ rất lâu.
- Con sẽ xuống xin phép bà Tư Lành trước.
- Ừ. Nói cho khéo. Bà ấy trông coi khu nhà ấy lâu năm, chuyện cũ bà ấy biết nhiều hơn những gì bà ấy nói ra. Có điều người già giữ chuyện cũ cũng như người ta giữ đồ quý trong rương khóa kín, không phải ai hỏi cũng mở, mà phải mở đúng lúc, đúng cách.
Trời sập tối dần ngoài phố. Bác Thịnh tiễn Bảo ra cửa, còn dúi vào tay cậu một gói ngải cứu khô mới phơi, thơm hắc và giòn, bảo thay cho chỗ ngải cũ quanh chân giường đã ẩm mùi mưa. Cậu cảm ơn bác, ôm gói ngải vào lòng như ôm một lời dặn dò, rồi hòa vào dòng xe buýt giờ tan tầm.
Trên xe, Bảo ngồi cạnh cửa kính mờ hơi nước. Thành phố lướt qua trong ánh đèn vàng. Cậu nghĩ về người phụ nữ áo trắng, lần đầu tiên không kèm theo cảm giác nặng ngực hay lạnh gáy. Mà kèm theo một câu hỏi lặng lẽ và rõ ràng hơn mọi câu hỏi trước đây cậu từng tự đặt ra cho mình trong căn phòng áp mái ấy.
Bà muốn gì?
Câu hỏi ấy theo cậu lên hết cầu thang gỗ tối om của khu nhà, qua hành lang chung thoang thoảng mùi cơm tối của những phòng trọ khác, và vào tận trong phòng khi cậu tra chìa khóa mở cửa. Chiếc tủ gỗ vẫn đứng đó, cuối giường, mặt gương đục mờ không soi rõ mặt người. Bảo đứng nhìn nó một lúc lâu, lâu hơn mọi lần trước cộng lại.
Rồi cậu thay ngải cứu mới quanh chân giường, đặt lại chiếc kéo dưới gối, mở hai lưỡi ra như thường lệ, và ngồi xuống bàn mở cuốn sổ nhật ký. Ở trang mới nhất, dưới những dòng tổng kết hai cột, cậu viết thêm một câu ngắn, nét chữ chắc chắn hơn hẳn những dòng run rẩy của tháng trước.
- Từ mai, tìm cách xin phép xem kỹ cái tủ.
Viết xong, cậu gấp sổ lại, tắt đèn, và nằm xuống trong tiếng mưa vừa bắt đầu gõ nhẹ lên mái tôn, lòng yên hơn mọi đêm mưa trước, không phải vì cậu hết sợ. Mà vì lần đầu tiên cậu biết mình sắp làm gì, thay vì chỉ nằm chờ một điều chưa rõ mặt ghé qua trong khoảng từ một giờ tới năm giờ sáng.