MA ĐÈ TRƯỚC GƯƠNG CỔ PHÒNG TRỌ - Chương 42: Lập Danh Sách Đầu Mối

Chiều ngày 06/11/2026, Bảo xuống phòng bà Tư Lành. Phòng của bà ở tầng dưới. Cửa mở hé. Mùi trà gừng thoang thoảng bay ra hành lang, lẫn với mùi dầu gió…

Nội dung chương

Chiều ngày 06/11/2026, Bảo xuống phòng bà Tư Lành.

Phòng của bà ở tầng dưới. Cửa mở hé. Mùi trà gừng thoang thoảng bay ra hành lang, lẫn với mùi dầu gió quen thuộc của người lớn tuổi sống một mình lâu năm.

Bà Tư Lành đã chờ sẵn. Trên bàn có ấm trà. Có hai chiếc chén nhỏ. Và có một cuốn sổ tay cũ mà bà bảo bà vừa lục ra từ đáy hộc tủ sáng nay.

- Ngồi đi cháu. - Bà nói. - Hôm nay bà nói hết những gì bà còn nhớ. Không giấu nữa. Giấu mấy chục năm rồi, bà mệt lắm rồi cháu ạ.

Bảo ngồi xuống. Cậu mở cuốn nhật ký của mình. Trang ghi tên Hà hôm qua vẫn còn mực mới, và hôm nay cậu sẽ ghi tiếp vào ngay bên dưới dòng chữ ấy.

Việc đầu tiên là liệt kê. Liệt kê cho rõ. Cái gì thư đã nói, cái gì bà còn nhớ, cái gì chỉ là đoán, ba thứ ấy phải tách bạch ra ngay từ đầu buổi.

Bảo kẻ ba cột. Cột một là điều chắc chắn. Cột hai là điều bà nhớ mang máng. Cột ba là điều cần hỏi lại người khác mới biết được đúng hay sai.

- Tên đứa bé là Hà. - Bảo đọc lại. - Điều này chắc chắn. Thư ghi rõ. Vòng bạc cũng khắc đúng một chữ Hà ở mặt trong, không thể nhầm sang tên khác được.

Bà Tư Lành gật đầu. Bà bảo ngày xưa bà Sen gọi con là bé Hà. Cả khu nhà ngày ấy ai cũng biết đứa bé ấy, vì nó trắng trẻo và hay cười với bất cứ ai bế nó.

Điều chắc chắn thứ hai là năm gửi đi. Theo thư, đứa bé được gửi đi từ khi còn rất nhỏ, trước khi bà Sen đổ bệnh nặng và trước khi khu nhà này đổi qua hai đời chủ.

Bà Tư Lành nhẩm tính. Bà bảo nếu tính từ ngày bà về trông coi khu nhà này tới nay, cộng thêm những năm bà Sen còn sống ở phòng áp mái, thì đứa bé ấy nay đã ngoài bốn mươi.

- Ngoài bốn mươi rồi. - Bà nói. - Không còn là đứa bé trong ảnh nữa đâu. Là một người đàn bà trung niên rồi. Có khi đã có con lớn bằng cháu bây giờ cũng nên.

Bảo ghi con số ấy vào sổ. Bốn mươi tới bốn mươi lăm. Một khoảng tuổi để khoanh vùng khi hỏi tin ở những nơi cậu sắp liên lạc trong những ngày tới đây.

Điều chắc chắn thứ ba là nơi gửi. Thư nói gia đình nhận nuôi ở một tỉnh bên. Không ghi tên xã. Không ghi tên thôn. Chỉ ghi tỉnh bên và một họ của người nhận nuôi.

Họ ấy là họ Nguyễn. Bảo khoanh tròn chữ Nguyễn trong sổ. Họ Nguyễn rất phổ biến, phổ biến tới mức nếu chỉ dựa vào họ thì việc tìm người chẳng khác nào mò kim dưới đáy biển sâu.

- Phải có thêm đầu mối. - Bảo nói.

Bà Tư Lành mở cuốn sổ tay cũ. Giấy trong sổ đã ố. Có trang chữ nhòe vì ẩm. Bà lật chậm, vừa lật vừa lẩm nhẩm đọc những dòng chữ bà ghi từ rất nhiều năm về trước.

Bà dừng ở một trang giữa sổ. Bà bảo đây là đoạn bà ghi lại sau một lần ngồi nói chuyện với bà Sen, khi bà Sen còn tỉnh táo và ngồi trước gương chải tóc rất lâu.

Theo lời bà kể lại hôm ấy, người đưa đứa bé đi là một người họ hàng xa phía nhà chồng của bà Sen, một người đàn bà buôn hàng chuyến giữa hai tỉnh với nhau.

Người đàn bà ấy họ Đặng. Tên thường gọi là cô Sáu. Cô Sáu đi lại nhiều, quen biết rộng, và chính cô là người đứng ra làm mối gửi bé Hà cho gia đình ở tỉnh bên.

- Cô Sáu còn sống không bà? - Bảo hỏi.

Bà Tư Lành lắc đầu chậm. Bà bảo cô Sáu mất đã lâu. Nhưng nhà cô Sáu ở xã cũ vẫn còn người thân, con cháu của cô vẫn ở trên mảnh đất cũ của gia đình.

Đó là một đầu mối mới. Một đầu mối người thật. Bảo ghi vào cột hai, rồi gạch chân hai lần, vì đầu mối này nối được từ người đưa đi tới nơi nhận nuôi ở đầu bên kia.

Bà nhớ thêm một điều nữa. Gia đình nhận nuôi làm nghề dạy học. Người chồng dạy ở trường làng. Người vợ ở nhà may vá và trông thêm mấy đứa trẻ con trong xóm gửi.

Chi tiết nghề dạy học rất quý. Quý vì nó hẹp. Trong một xã nhỏ của mấy chục năm trước, nhà giáo làng chỉ đếm trên đầu ngón tay, ai hỏi tới cũng nhớ ra ngay.

Bảo ghi nghề dạy học vào sổ. Cậu ghi thêm chữ trường làng. Rồi cậu ngồi thẳng dậy, vì danh sách đầu mối lúc này đã bắt đầu có hình thù rõ ràng hơn trước.

- Còn gì nữa không bà? - Cậu hỏi.

Bà Tư Lành im lặng một lúc. Bà rót thêm trà. Hơi trà bốc lên mờ cả mặt bà trong giây lát, rồi tan ra, để lộ đôi mắt đỏ hoe vì thiếu ngủ của bà.

Bà bảo bà nhớ mang máng một cái tên xã. Tên xã có chữ An ở đầu. An gì thì bà không nhớ hết, chỉ nhớ người trong khu ngày ấy hay gọi tắt là xã An.

Chữ An cũng phổ biến. Rất phổ biến. Nhưng đi cùng tỉnh bên, đi cùng nhà giáo làng và đi cùng họ Nguyễn, chữ An ấy bỗng thành một sợi chỉ có thể lần theo được.

Bảo ghi xã An vào cột hai. Cậu ghi kèm dấu hỏi lớn. Dấu hỏi để nhắc chính cậu rằng đây là điều chưa chắc, cần kiểm chứng bằng giấy tờ và người thật ở đầu bên kia.

Hai người ngồi làm việc tới khi trời sẩm tối. Đèn hành lang bật lên. Tiếng người đi làm về vọng qua cầu thang gỗ, tiếng dép, tiếng khóa cửa, tiếng nồi niêu ở các phòng bên.

Danh sách cuối cùng có sáu dòng. Tên Hà. Tuổi ngoài bốn mươi. Họ Nguyễn của nhà nhận nuôi. Cô Sáu họ Đặng là người đưa đi. Nhà giáo làng. Và xã có chữ An ở tỉnh bên.

Sáu dòng thôi. Ít ỏi lắm. Nhưng sáu dòng ấy là tất cả những gì một bức thư của hơn ba mươi năm trước và trí nhớ của một bà lão sáu mươi tuổi còn giữ lại được.

- Ít quá phải không cháu? - Bà hỏi.

Bảo lắc đầu. Cậu bảo ít mà thật còn hơn nhiều mà đoán. Sáu dòng này đều có chỗ bám, đều hỏi tiếp được, và quan trọng nhất là chúng không mâu thuẫn với nhau ở điểm nào.

Cậu đọc lại danh sách thành tiếng. Đọc từng dòng. Bà Tư Lành nghe và gật theo từng dòng, tới dòng cuối cùng thì bà thở ra một hơi dài như vừa đặt xuống một gánh nặng.

Kế hoạch cho ngày mai cũng rõ. Bảo sẽ gọi điện về xã cũ trước. Cậu sẽ hỏi về nhà cô Sáu họ Đặng, hỏi về gia đình giáo làng họ Nguyễn, và hỏi về một đứa bé gái tên Hà.

Nếu xã cũ không còn ai nhớ, cậu sẽ hỏi lên huyện. Nếu huyện không có giấy tờ cũ, cậu sẽ tìm tới trường làng ngày xưa và hỏi những thầy cô đã về hưu còn sống ở đó.

Bác Thịnh cũng góp một ý qua điện thoại. Ông bảo cậu nên ghi âm lại các cuộc gọi quan trọng, ghi rõ tên người trả lời và ngày giờ gọi, để sau này đối chiếu không bị lẫn lộn.

Bảo nghe lời bác. Cậu chuẩn bị một trang riêng trong sổ cho phần gọi điện, kẻ sẵn các cột ngày giờ, số máy, tên người nghe và nội dung chính của từng cuộc gọi sắp tới.

- Bà có sợ không? - Bảo hỏi khẽ.

Bà Tư Lành cười buồn. Bà bảo bà sợ chứ. Bà sợ tìm không ra. Bà sợ tìm ra mà người ta không nhận. Bà sợ đủ thứ, nhưng bà sợ nhất là lại thêm một lần im lặng nữa.

Lần này bà không im lặng. Bà ngồi đây. Bà nói hết. Và ngày mai, dù kết quả thế nào, bà cũng sẽ ngồi cạnh cậu khi cậu bấm số gọi về xã cũ ở tỉnh bên.

Trà đã nguội. Ấm trà cạn. Bảo gấp sổ lại, cảm ơn bà rồi đứng dậy, và khi đi qua hành lang tối cậu bỗng thấy bước chân mình nhẹ hơn hẳn những đêm trước đây rất nhiều.

Lên tới phòng áp mái, cậu ngồi vào bàn. Cậu nhìn sáu dòng đầu mối dưới ánh đèn vàng, rồi cậu chép lại danh sách ấy sang một tờ giấy riêng để mai mang theo bên người.

Ngoài cửa sổ, trời không mưa. Gió lùa qua khe cửa. Căn phòng yên tĩnh theo cách bình thường nhất, và Bảo ngủ một giấc chập chờn mà không có chuyện gì lạ xảy ra thêm nữa.

Cậu biết ngày mai mới là ngày khó. Ngày kia còn khó hơn. Nhưng đường đi đã có tên, có họ, có một xã An ở tỉnh bên và có một nhà giáo làng để hỏi tới nơi. Trước khi ra về, Bảo xin bà thêm ít phút bên bàn trà để rà soát danh sách một lần cuối cùng cho thật kỹ càng và chắc chắn.

Cậu đọc lại từng dòng. Gạch bỏ một dòng đoán mò. Dòng ấy là dòng về một người họ hàng khác mà bà nhớ không rõ tên, nghe kể lại cũng không nối được tới nhà nhận nuôi nào.

- Bỏ dòng này đi bà. - Bảo nói. - Mình chỉ giữ cái gì hỏi tiếp được thôi. Giữ nhiều mà rối thì lúc gọi điện người ta hỏi lại mình lại không biết đường nào mà trả lời cho rõ.

Bà Tư Lành đồng ý ngay. Bà bảo cậu làm việc có đầu có đuôi hơn bà nhiều, và bà yên tâm giao việc gọi điện ngày mai cho cậu, bà chỉ ngồi bên cạnh nghe và bổ sung khi cần.

Cậu chép danh sách sạch sẽ sang trang mới. Chữ viết nắn nót. Mỗi dòng cách nhau một khoảng trống rộng, để mai cậu còn ghi thêm kết quả ngay bên cạnh từng đầu mối một cách rõ ràng.

Xong xuôi, cậu uống nốt chén trà đã nguội. Trà nguội ngắt. Vị chát đậm hơn lúc nóng, vậy mà cậu uống cạn, vì buổi chiều hôm nay là buổi chiều đầu tiên cậu thấy việc tìm người có đường đi thật sự.

Trên đường lên cầu thang, cậu gặp một người thuê trọ ở tầng hai bưng chậu quần áo đi xuống sân phơi phía sau khu nhà trong ánh đèn hành lang vàng vọt của buổi tối.

Người ấy chào cậu. Hỏi cậu dạo này ngủ ngon không. Bảo cười, bảo cũng tạm ổn, và cậu nhận ra mình đã thôi né tránh câu hỏi ấy như những tuần đầu tiên khi mới dọn tới ở nơi này.

Về tới phòng, cậu đặt tờ danh sách lên bàn. Cậu lấy một chiếc ghim giấy ghim nó vào trang đầu của phần ghi chép mới trong cuốn sổ tay đã theo cậu suốt từ những ngày đầu tháng chín.

Đêm ấy cậu ôn bài một lúc. Đầu óc tỉnh táo lạ thường. Không phải tỉnh vì lo, mà tỉnh vì một việc rõ ràng đang chờ ở phía trước, việc mà cậu biết phải bắt đầu từ đâu vào sáng mai.

Chương khác

Xem thêm