MA ĐÈ TRƯỚC GƯƠNG CỔ PHÒNG TRỌ - Chương 40: Mở Bọc Giấy Dầu
Sáng mùng bốn tháng mười một, bà Tư Lành thắp hương cho bà Sen ngay trong căn phòng áp mái. Bà tới lúc chín giờ rưỡi, sớm hơn giờ hẹn nửa tiếng. Tay bà…
Nội dung chương
Sáng mùng bốn tháng mười một, bà Tư Lành thắp hương cho bà Sen ngay trong căn phòng áp mái.
Bà tới lúc chín giờ rưỡi, sớm hơn giờ hẹn nửa tiếng. Tay bà cầm một bó nhang mới, một đĩa quả nhỏ và một chiếc bát sứ sạch để cắm nhang. Bà đặt đĩa quả lên mặt tủ gỗ, ngay cạnh khoang tủ trống hoác nơi tấm gương từng ngự suốt mấy chục năm, rồi châm nhang bằng đôi tay đã bình tĩnh lạ thường.
Khói nhang bay lên, mỏng và thẳng, trong ánh nắng sáng rọi qua cửa sổ áp mái. Mùi trầm nhẹ lan khắp căn phòng nhỏ, át đi mùi gỗ cũ và mùi bụi lâu năm vẫn còn vương lại từ buổi cậy ván hôm qua.
Bà Tư Lành đứng trước khoang tủ, chắp tay, khấn khẽ một hồi lâu. Bảo đứng sau lưng bà, nghe không rõ hết lời khấn, chỉ nghe được mấy tiếng rời rạc về việc hôm nay mở bọc, về việc người sống sẽ làm tiếp phần việc dang dở. Cậu không chen vào. Đây là cuộc nói chuyện của bà với người bạn cũ đã khuất của mình, sau mấy chục năm bà mới dám nói ra cho trọn vẹn.
Bác Thịnh tới đúng mười giờ. Ông mang theo một chiếc khay gỗ sạch lót vải trắng, chiếc máy ảnh, và bộ găng tay vải như hôm qua. Ông đứng ở cửa, chờ bà Tư Lành khấn xong mới bước vào, gật đầu chào về phía đĩa quả và làn khói nhang trước khi đặt khay xuống tấm vải giữa phòng.
- Hương thắp rồi. Giờ mình làm việc. Bảo, con lấy bọc ra đi. Nhẹ tay như hôm qua bác dặn.
Bảo mở ngăn tủ dưới, nhấc bọc giấy dầu buộc chỉ đỏ ra bằng cả hai tay. Bọc vẫn nguyên vẹn như lúc đặt vào chiều qua, lớp giấy dầu nâu sẫm khô giòn, sợi chỉ đỏ đã mục quấn quanh mấy vòng với nút thắt ở mặt trên đã xỉn màu theo năm tháng.
Cậu đặt bọc lên khay vải trắng, ngay giữa phòng, dưới ánh nắng ban ngày và trước mặt ba người. Bác Thịnh chụp ảnh bọc từ nhiều góc, chụp cận cảnh nút chỉ đỏ, chụp từng nếp gấp của lớp giấy dầu, trong lúc Bảo ghi vào nhật ký giờ mở bọc và tên đủ ba người có mặt chứng kiến.
- Mười giờ mười lăm. Bắt đầu mở bọc giấy dầu tìm thấy sau ván lót gương. Bà Tư, bác là người lớn tuổi nhất ở đây, hay bác mở?
- Không. Bác Thịnh lắc đầu, ông lùi lại nửa bước. Tay bà Tư mở thì phải hơn. Bà là người nghe lời dặn năm xưa. Bảo nó là người tìm ra. Hai người mở, tôi chụp ảnh và ghi chứng kiến là đúng nhất.
Bà Tư Lành ngồi xuống bên khay. Tay bà run nhẹ khi chạm vào nút chỉ đỏ đã mục. Sợi chỉ xưa cũ không cần cắt, bà chỉ khẽ gỡ mấy vòng quấn, sợi chỉ mục đứt ra từng đoạn ngắn trong tay bà như đã hoàn thành xong việc giữ gìn của nó sau mấy chục năm trời.
Lớp giấy dầu được mở ra từng nếp một. Giấy khô và giòn, kêu lạo xạo rất khẽ dưới ngón tay bà, mấy góc giấy nứt thêm những đường nhỏ khi nếp gấp mấy chục năm lần đầu tiên được duỗi thẳng ra dưới ánh sáng ban ngày.
Bảo nín thở. Cậu ngồi đối diện bà, hai tay đặt trên đầu gối, mắt không rời lớp giấy đang mở dần trên khay vải trắng. Mọi đêm mưa, mọi cơn đè, mọi manh mối của hai tháng qua đều đang dồn cả vào khoảnh khắc ngắn ngủi này, vào thứ nằm bên trong lớp giấy dầu cuối cùng.
Lớp giấy cuối cùng mở ra.
Bên trong bọc có đúng ba thứ. Chúng nằm ngay ngắn bên nhau, như được một bàn tay cẩn thận sắp xếp từ rất lâu rồi. Người sắp xếp chúng ngày ấy biết rõ mình sẽ không còn ở lại để tự tay trao chúng cho ai nữa.
Thứ đầu tiên là một phong thư cũ. Giấy phong bì đã ngả vàng, mép dán còn kín nguyên, mặt ngoài đề mấy chữ viết tay bằng mực đã nhạt màu theo năm tháng. Gửi con gái tôi. Nét chữ mềm và hơi run, nét chữ của một người viết trong những ngày sức khỏe đã yếu đi nhiều, nhưng từng chữ vẫn nắn nót và rõ ràng.
Đó là bức thư trăng trối viết tay của bà Sen. Bức thư mà lời dặn năm xưa của bà đã nhắc tới. Bức thư nằm im trong phong bì dán kín, chưa ai mở ra, chưa ai đọc một dòng nào của nó trong buổi sáng hôm nay.
Thứ thứ hai nằm bên cạnh phong thư là một chiếc vòng tay bạc nhỏ xíu. Vòng của trẻ con, chu vi chỉ vừa cổ tay một đứa bé mấy tuổi, bạc đã xỉn màu xám ở mấy chỗ nhưng hình vòng vẫn tròn đều và nguyên vẹn. Bác Thịnh đeo găng, nhấc chiếc vòng lên ngang ánh nắng, xoay nhẹ cho cả ba người cùng nhìn mặt trong của vòng.
Ở mặt trong chiếc vòng, một chữ được khắc thủ công bằng mũi nhọn, nét khắc nhỏ và sâu. Chữ Hà.
- Hà. Bà Tư Lành đọc khẽ, giọng bà nghẹn lại ngay ở âm tiết duy nhất ấy. Tên nó là Hà. Bà Sen đặt tên con bé là Hà. Mấy chục năm rồi bà Tư mới biết tên con bé, dù ngày xưa bà ấy chỉ toàn gọi nó là con gái tôi thôi.
Bảo nhìn chữ khắc nhỏ xíu trên mặt bạc xỉn màu. Một cái tên. Sau mấy tháng chỉ biết về một đứa bé thất lạc qua mấy lời kể rời rạc, giờ đây đứa bé ấy có một cái tên thật. Cái tên được khắc bằng tay trên chiếc vòng bạc mà người mẹ đã giữ lại. Bà giấu nó đi cùng bức thư của mình.
Thứ thứ ba là một tấm ảnh đen trắng đã ngả màu theo năm tháng. Ảnh nhỏ, cỡ lòng bàn tay người lớn, mép ảnh hơi cong và sờn ở một góc. Trong ảnh là một người phụ nữ trẻ mặc áo dài tối màu, tóc vấn gọn, đang bế một bé gái nhỏ trên tay. Bé gái mặc chiếc áo bông dày, mặt tròn, nhìn thẳng vào ống kính bằng đôi mắt to và sáng.
Bà Tư Lành cầm tấm ảnh lên bằng cả hai tay. Bà nhìn rất lâu. Rồi nước mắt bà chảy xuống, rơi ngay trên mu bàn tay đang giữ tấm ảnh. Giọng bà vỡ ra. Bà nói câu mà cả căn phòng đã chờ đợi, suốt từ lúc lớp giấy dầu cuối cùng được mở ra.
- Đúng là bà Sen ngày trẻ đây rồi. Đúng là bà ấy. Cái trán này, đôi mắt này, không lẫn vào đâu được. Hồi đó bà ấy đẹp lắm, cả khu này ai cũng biết. Còn con bé này, con bé Hà đây, giống mẹ nó như đúc.
Bà đưa tấm ảnh cho Bảo xem gần hơn. Người phụ nữ trẻ trong ảnh nhìn vào ống kính với ánh mắt hiền và một nụ cười rất nhẹ ở khóe miệng. Không ai trong căn phòng này từng gặp bà lúc trẻ. Nhưng qua tấm ảnh nhỏ đã ngả màu này, bà bỗng hiện ra khác hẳn. Không còn là bóng người áo trắng trong những cơn đè đêm mưa nữa. Bà là một người mẹ trẻ thật sự, từng bế con mình trên tay giữa một ngày nắng của mấy chục năm về trước.
Bác Thịnh chụp ảnh từng thứ một trên khay vải trắng. Ông chụp phong thư với dòng chữ gửi con gái tôi ở mặt ngoài. Ông chụp chiếc vòng bạc với chữ khắc ở mặt trong, phải chụp tới ba lần mới lấy được nét rõ của chữ Hà nhỏ xíu trên nền bạc xỉn. Ông chụp tấm ảnh đen trắng từ phía trước, rồi lật mặt sau tấm ảnh lên chụp thêm một lần nữa cho trọn.
Mặt sau tấm ảnh trắng trơn, không ghi chữ nào. Bảo ghi chi tiết ấy vào nhật ký cùng với mọi chi tiết khác của buổi sáng. Ba thứ trong bọc. Một bức thư chưa mở. Một chiếc vòng bạc khắc một chữ. Một tấm ảnh đen trắng của hai mẹ con. Không thiếu thứ gì so với lời dặn năm xưa, và cũng không thừa ra bất cứ thứ gì khác.
- Bác Thịnh, bà Tư, mình có mở phong thư ra đọc luôn bây giờ không?
Bảo hỏi sau khi phần ghi chép đã xong. Tay cậu đã đặt hờ lên mép khay, gần phong thư ngả vàng, nhưng cậu không chạm vào nó khi chưa có lời của hai người lớn tuổi hơn trong phòng.
Bà Tư Lành lắc đầu, tay vẫn giữ tấm ảnh đen trắng áp nhẹ vào ngực mình như giữ một vật vừa tìm lại được sau nửa đời người đánh mất.
- Chưa con. Hôm nay mình mở bọc, thấy đủ ba thứ, ghi chép đàng hoàng, vậy là trọn phần việc của ngày hôm nay rồi. Bức thư là lời trăng trối của bà Sen, không phải thứ mở ra đọc vội trong lúc mọi người còn đang xúc động. Mai mình báo cho gia đình chủ nhà biết đã tìm thấy những gì, rồi mở thư ra đọc trước mặt nhau cho đàng hoàng, từng chữ một.
- Bà nói đúng đó Bảo. Bác Thịnh gật đầu, cất máy ảnh vào túi. Thư của người ta viết trong những ngày cuối đời, mình phải đọc nó với cái đầu tỉnh táo và tấm lòng bình tĩnh. Mai đọc cũng chưa muộn. Mấy chục năm nó còn chờ được, thêm một ngày nữa có sao đâu.
Bảo gật đầu, rút tay về. Cậu ghi dòng cuối của buổi sáng vào nhật ký, đọc lại toàn bộ biên bản ghi chép của ngày hôm nay cho hai người cùng nghe, rồi ba người cùng ký tên vào cuối trang như những ngày trước.
Ba thứ tìm thấy được đặt lại ngay ngắn trên khay vải trắng. Phong thư ngả vàng với dòng chữ gửi con gái tôi. Chiếc vòng tay bạc nhỏ của trẻ con với một chữ khắc ở mặt trong. Tấm ảnh đen trắng của người mẹ trẻ bế con gái nhỏ trên tay. Bác Thịnh phủ lên khay một lớp vải sạch, và Bảo đặt chiếc khay vào ngăn tủ trên của chiếc tủ gỗ, đóng cửa tủ lại cẩn thận, chờ buổi đọc thư ngày mai.
Bà Tư Lành thắp thêm một nén nhang nữa trước khi xuống lầu. Bà đứng trước khoang tủ trống, khấn khẽ một câu ngắn mà lần này Bảo nghe rõ từng chữ trong căn phòng yên tĩnh buổi trưa.
- Bà Sen ơi, tìm thấy rồi. Thư của bà, vòng của con bé, ảnh của hai mẹ con, tìm thấy đủ cả rồi. Bà yên tâm. Phần còn lại để người sống lo.
Khói nhang bay thẳng lên trần phòng áp mái. Ngoài cửa sổ, nắng trưa sáng rõ trên mái ngói của khu chung cư cũ. Bảo đứng sau lưng bà Tư Lành, nhìn làn khói nhang mỏng tan dần vào ánh nắng. Cậu biết từ buổi sáng hôm nay, câu chuyện của căn phòng này đã bước sang một phần hoàn toàn khác. Phần mà người mẹ đã khuất chờ đợi từ rất lâu rồi.