NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 35: Tiệm Vắng Khách Suốt Buổi Trước Hạn Trả Tiền Hàng

Bốn giờ bốn mươi phút chiều ngày 27 tháng 01, Lương Tuyết Mai đứng ở quầy nhìn ra cửa tiệm mà trong lòng bà đã rõ buổi chiều hôm nay sẽ kết thúc ra sao.…

Nội dung chương

Bốn giờ bốn mươi phút chiều ngày 27 tháng 01, Lương Tuyết Mai đứng ở quầy nhìn ra cửa tiệm mà trong lòng bà đã rõ buổi chiều hôm nay sẽ kết thúc ra sao. Từ sau giờ nghỉ trưa tới giờ, An Phúc chưa bán được thêm một món hàng nào. Hai vị khách ghé vào lúc hai giờ chỉ coi qua một lượt lụa rồi đi ra tay không. Một người quen ở đầu phố ghé vào gởi lời hỏi thăm ông Chấn Đông, đứng nói chuyện mấy câu rồi cũng về. Ngoài những lượt ghé đó, cửa tiệm yên tĩnh suốt cả buổi chiều dài.

Gia Kiệt lật cuốn sổ bán của ngày hôm nay ra coi lại. Cả ngày 27, sổ bán chỉ ghi được ba dòng, tổng số tiền chưa bằng một phần mười của một ngày thường trong tháng Chạp những năm trước. Cậu đặt bút xuống, nói nhỏ với mẹ rằng buổi chiều nay còn vắng hơn cả buổi chiều đóng cửa sớm hôm chủ nhật. Hôm đó ít ra buổi sáng còn có người dừng lại ở bậc cửa. Hôm nay người ta đi ngang qua cửa tiệm như đi ngang một căn nhà đóng cửa, không dừng, không nhìn vào. Cậu mở thêm cuốn sổ theo dõi, ghi một dòng kết cho ngày hôm nay bằng nét chữ chậm và rõ: tiệm vắng khách suốt buổi, chỉ bán được ba dòng hàng từ sáng tới chiều.

Đúng lúc đó, điện thoại ở quầy reo lên. Bà Mai cầm máy. Đầu dây bên kia là chị kế toán của nhà cung cấp lụa, nơi An Phúc lấy lô hàng Tết năm nay. Giọng chị nói nhẹ nhàng và đúng phép làm ăn. Chị nhắc rằng khoản công nợ của lô hàng Tết sẽ tới hẹn thanh toán dứt điểm trước ngày đưa ông Táo, tức là ngày 30 tháng này. Chị hỏi nhà mình có cần chị gởi lại bản đối chiếu công nợ qua một lần nữa cho tiện kiểm tra hay không.

Bà Mai trả lời đàng hoàng từng câu. Bà nói nhà bà đã có bản đối chiếu rồi, số liệu khớp hết, không cần gởi lại. Bà nói thêm một câu mà bà đã chuẩn bị sẵn trong đầu từ mấy ngày nay.

- Chị cứ yên tâm. An Phúc buôn bán với nhà chị mấy chục năm nay, chưa từng trễ một kỳ nào. Kỳ này cũng vậy. Tới ngày hẹn, nhà tôi thanh toán đủ, không thiếu một đồng.

Chị kế toán ở đầu dây bên kia cảm ơn bà rồi cúp máy. Bà Mai đặt điện thoại xuống. Bà nhìn cuốn sổ bán mỏng dính của tháng Chạp này, rồi nhìn chồng hóa đơn công nợ để ở ngăn dưới của quầy. Số tiền phải trả vào ngày 30 là một số tiền lớn. Tiền bán hàng của cả tháng Chạp này cộng lại không đủ một nửa số đó. Phần còn lại bà đã tính tới từ lâu: bà sẽ lấy phần tiền dành dụm của nhà, vốn để lo sửa mái tiệm sau Tết, ra bù vào. Làm vậy thì sau Tết nhà bà sẽ chật vật một thời gian dài. Nhưng chữ tín với nhà cung cấp thì không thể chật vật được. Bà đã quyết như vậy từ hôm đóng cửa sớm ngày chủ nhật, và bà không đổi ý.

Có điều, tới buổi chiều hôm nay, bà nhận ra một việc khác quan trọng hơn chuyện tiền. Suốt từ hôm 13 tháng này, bà đã mang một mình một phần của cơn khó này mà không nói hết với cha và con. Bà đã giấu cuốn sổ bán thật trong ngăn kéo, chỉ đưa cho cha coi những con số đã được bà nói giảm đi. Bà đã lén liên hệ một mối cho vay nóng ngoài chợ để tính đường lo tiền hàng. Sau đó bà nghe cha kể chuyện năm xưa mà tự xóa số điện thoại đó đi. Nhưng việc bà từng giấu và từng tính như vậy, cha và con bà tới giờ vẫn chưa hề biết. Bà đã bỏ cách tính vay nóng. Nhưng bà chưa bỏ được thói quen gánh một mình.

Bà nhìn ra chậu cây trước cửa. Buổi sáng thầy Diệp mới nói hôm qua rằng đất dưới gốc đã bị vật tẩm huyết làm ô uế. Buổi trưa Sửu ngồi bên kia đường gần bốn mươi phút mà không nói được một lời trọn vẹn. Ngày kia là buổi đối chiếu căn cứ và kết luận chung trước khu phố. Nhà bà đang đi tới một khúc quanh lớn. Bà không muốn bước qua khúc quanh đó với một phần sự thật còn giấu trong ngăn kéo của riêng mình.

Bà quay sang Gia Kiệt, nói rõ ràng.

- Chiều nay đóng cửa xong, con dọn cơm sớm một chút. Tối nay mẹ có chuyện phải nói hết với ông và con. Chuyện tiền hàng, chuyện sổ sách, chuyện của riêng mẹ từ đầu tháng tới giờ. Không giấu một khoản nào nữa.

Gia Kiệt nhìn mẹ một lúc rồi gật đầu. Cậu không hỏi trước nội dung. Cậu chỉ nói để con gọi ông ra sớm, và tối nay con sẽ ngồi nghe cho hết, không chen ngang một câu nào.

Trước giờ cơm, bà Mai tự tay làm một việc mà bà đã né tránh suốt hai tuần. Bà mở ngăn kéo riêng ở quầy, lấy ra cuốn sổ bán thật cùng mấy tờ giấy tính toán tiền nong mà bà vẫn giấu ở đó. Bà mang tất cả đặt lên bàn ăn, ngay trước chỗ ngồi của cha và con trai. Rồi bà lấy thêm cuốn sổ đối chiếu công nợ của lô hàng Tết, đặt chồng lên trên cùng. Không còn tờ giấy nào của tiệm này nằm trong một ngăn kéo mà chỉ mình bà biết nữa.

Gia Kiệt nhìn chồng giấy trên bàn mà im lặng một lúc lâu. Cậu nói cậu đã ngờ ngợ từ hôm thấy mẹ hay giật mình mỗi khi cậu mở ngăn kéo quầy. Nhưng cậu không hỏi, vì cậu nghĩ mẹ có lý do riêng của mẹ. Bà Mai lắc đầu. Bà nói lý do riêng là cách nói cho nhẹ lòng của người đang giấu việc. Từ tối nay, nhà này không dùng cách nói đó nữa. Việc gì của tiệm cũng là việc chung của cả nhà.

Bữa cơm tối hôm đó dọn lên lúc bảy giờ, sớm hơn thường lệ. Cơm canh đạm bạc: một dĩa cá kho, một tô canh rau, một chén nước mắm ớt. Ba người ngồi quanh bàn. Bà Mai ăn được mấy miếng thì đặt đũa xuống. Bà nói câu mở đầu chậm rãi.

- Ba, Kiệt. Từ đầu tháng Chạp tới nay, có một phần chuyện của tiệm này mà con giấu ba, giấu cả Kiệt. Tối nay con nói hết. Nói xong, nhà mình tính chung, không ai gánh một mình nữa.

Rồi bà kể. Bà kể chuyện doanh thu sụt từ tuần thứ hai mà bà chỉ nói giảm đi một nửa khi cha hỏi tới. Bà kể chuyện ngày 13 tháng này, bà lén tới sạp của một mối cho vay nóng ngoài chợ để hỏi lãi, tính đường vay tiền trả lô hàng Tết. Bà kể rõ bà chưa ký vay một đồng nào, và sau khi nghe cha kể chuyện năm tiệm suýt mất mùa Tết, bà đã tự xóa số đó đi và bỏ hẳn ý định vay nóng. Bà kể chuyện đêm 21 bà tự đào đất chậu trái lời thầy dặn, việc đó cả nhà đã biết, nhưng lý do sâu xa là vì bà sốt ruột chuyện tiền hàng mà không dám nói ra với ai. Một mình giấu sổ, một mình tính đường, rồi một mình làm sai. Cả ba việc đều đi ra từ một gốc: bà không chịu nói thật sớm với người nhà.

Ông Chấn Đông ngồi nghe hết, không chen vào một lời nào trong lúc con gái nói. Tới khi bà nói xong, ông mới đặt đũa xuống, nói chậm từng chữ.

- Con nói ra được hết như vậy là nhà mình qua được một cửa khó rồi đó, Mai. Tiền bạc thiếu thì cả nhà cùng lo, lo không đủ thì mình nói thật với nhà cung cấp, xin người ta cho khất có kỳ hạn đàng hoàng. Chữ tín nằm ở chỗ nói thật và giữ lời, không nằm ở chỗ giấu cho êm rồi gãy lúc nào không hay. Còn đường vay nóng thì con bỏ là phải. Nhà mình thà bán chậm một mùa, thà sửa mái trễ một năm, cũng không dính vào đường đó.

Gia Kiệt nói tiếp lời ông. Cậu nói từ nay sổ bán thật để ngay trên quầy, ai trong nhà cũng coi được bất cứ lúc nào. Cậu sẽ làm một bảng đối chiếu công nợ chung, ghi rõ ngày 30 phải trả bao nhiêu, tiền bán hàng có bao nhiêu, phần dành dụm bù vào bao nhiêu, còn thiếu bao nhiêu thì cả nhà cùng tính. Không còn ngăn kéo riêng của riêng ai trong nhà này nữa.

Bà Mai nghe cha và con nói mà mắt bà nóng lên. Bà gật đầu. Cái nặng trong lòng bà suốt hai tuần nay nhẹ đi một phần rõ rệt, nhẹ hơn cả những lúc bà tự nhủ mình đã bỏ đường vay nóng. Bà nhận ra bỏ một ý định sai mới là một nửa. Nói ra cho hết với người nhà mới là nửa còn lại.

Sau bữa cơm, ba người còn ngồi lại ở bàn thêm một lúc để tính chung con số của ngày 30. Gia Kiệt đọc to từng khoản: tiền bán hàng cả tháng Chạp tính tới hôm nay, phần tiền dành dụm của nhà, và khoản còn thiếu sau cùng. Con số còn thiếu không nhỏ, nhưng nó nằm yên trên mặt giấy, rõ ràng trước mắt cả ba người, không còn nằm trong đầu một mình bà Mai nữa. Ông Chấn Đông nói nhà mình sẽ gởi một phần tiền trước vào sáng 29, phần còn lại trả đủ vào đúng ngày 30 như đã hẹn. Làm ăn có khó tới đâu cũng phải cho bạn hàng thấy mình tính toán đàng hoàng và nói trước từng bước một. Bà Mai gật đầu, tự tay ghi lại kế hoạch đó vào cuốn sổ chung, ngay dưới dòng ghi của ngày hôm nay.

Cuối bữa cơm, ông Chấn Đông chống tay lên bàn đứng dậy, nói một câu chót trước khi về phòng nghỉ.

- Mai này, ngày kia nhà mình đứng trước khu phố nói chuyện đất chậu. Nhà mình nói người ta nghe được là nhờ trong nhà không còn chuyện gì giấu nhau nữa hết.

Chương khác

Xem thêm