NGẢI NÀNG MƠN TIỆM VẢI CHỢ LỚN - Chương 32: Không Khí Trước Cửa Tiệm Ngột Ngạt Nhất Từ Đầu Mùa
Sáng chủ nhật ngày 25 tháng 01, Lương Tuyết Mai mở cửa tiệm từ bảy giờ như lệ của những ngày cuối tuần giáp Tết. Phố vải quanh chợ Bình Tây đông nghẹt…
Nội dung chương
Sáng chủ nhật ngày 25 tháng 01, Lương Tuyết Mai mở cửa tiệm từ bảy giờ như lệ của những ngày cuối tuần giáp Tết. Phố vải quanh chợ Bình Tây đông nghẹt người từ sớm. Người ta chen nhau coi lụa, coi gấm, tiếng trả giá rộn ràng dọc cả dãy phố. Vậy mà ngay từ giờ mở cửa, bà Mai đã thấy phần hiên trước An Phúc có một khoảng lặng rất lạ. Người đi đường ngang qua cửa tiệm bà thường chậm bước lại, có người đã đưa tay lên như định đẩy cửa bước vào, rồi lại hạ tay xuống và đi tiếp sang tiệm bên cạnh.
Gia Kiệt bày thêm hai cây lụa màu sáng ra sát mặt tiền theo lời mẹ dặn. Cậu mở hết hai cánh cửa lớn, bật cả ba cây quạt trong tiệm lên mức cao nhất. Tiếng quạt chạy vù vù át cả tiếng người ngoài phố. Bà Mai đứng ở bậc cửa, tự mình hít thử một hơi dài. Không khí ở ngay bậc cửa nặng một cách rõ rệt. Nó không phải mùi hôi. Nó là một cảm giác ép chặt lên ngực, lên trán, khiến người ta muốn lùi ra chỗ thoáng hơn. Bà bước lùi vào trong tiệm ba bước, cảm giác đó nhẹ đi. Bà bước trở ra bậc cửa, cảm giác đó lại ập tới nguyên như cũ.
Tới mười giờ hai mươi phút, một đoàn khách bốn người phụ nữ trung niên dừng lại trước cửa An Phúc. Người đi đầu đã cầm sẵn tấm danh thiếp cũ của tiệm trong tay, chứng tỏ bà là khách quen từ những mùa trước. Bà bước lên bậc cửa, đưa tay đẩy hé cánh cửa, rồi dừng lại ngay. Bà nhăn mặt, quay sang nói với ba người đi cùng một câu mà bà Mai nghe rõ từng chữ.
- Trong này sao nặng đầu quá mấy chị. Mình qua tiệm bên kia coi trước đi, hồi ghé lại sau.
Ba người kia gật đầu ngay, không một ai bước thêm nửa bước vào trong. Cả đoàn quay lưng đi dọc vỉa hè về phía cuối phố. Bà Mai đứng sau quầy nhìn theo. Bà không chạy ra níu khách. Mấy tuần nay bà đã hiểu, níu người ta vào một nơi khiến người ta khó chịu ngay từ bậc cửa chỉ làm mất thêm thiện cảm của khách quen. Gia Kiệt lặng lẽ ghi vào cuốn sổ theo dõi: mười giờ hai mươi phút, đoàn bốn người, khách quen có danh thiếp cũ, quay đi ngay tại bậc cửa.
Suốt buổi sáng hôm đó, cảnh như vậy lặp lại nhiều lần. Một cô gái trẻ dẫn theo mẹ tới coi vải may áo dài, đứng ở cửa chưa đầy một phút đã kéo tay mẹ đi ra. Một người đàn ông trung niên mở cửa bước vào hẳn trong tiệm, đi được tới kệ lụa đầu tiên thì quay trở ra, vừa đi vừa xoa trán. Ông ta nói với vợ đang chờ ngoài vỉa hè rằng trong tiệm bí quá, chắc tại đông hàng. Bà Mai nghe mà không đáp. Tiệm bà hôm đó không đông hàng hơn mọi năm. Quạt vẫn chạy hết cỡ. Cửa vẫn mở toang. Chỉ có khu vực quanh bậc cửa và chậu cây là nặng nề tới mức ai bước tới cũng nhận ra.
Bà bước ra hiên, đứng ngay cạnh chậu Nàng Mơn. Mấy cọng lá được que tre đỡ vẫn nguyên vị trí cũ. Đất trong chậu không ai đụng vào. Vậy mà cảm giác nặng nề dồn lại ở đúng khoảng hiên này, đậm hơn hẳn những ngày trước. Bà Mai nhìn sang hai bên. Trước cửa tiệm tạp hóa của bà Linh, người ta vẫn đứng ngồi thoải mái. Trước cửa tiệm kế bên phía tay phải, mấy người giao hàng vẫn ngồi uống nước trò chuyện bình thường. Chỉ riêng khoảng cửa nhà bà là có một vùng nặng nề vô hình mà ai tới gần cũng muốn tránh ra.
Bà vào trong, nói với Gia Kiệt một câu mà chính bà cũng thấy buốt lòng khi nói ra.
- Hôm nay là ngày người ta sắm Tết đông nhất trong tuần đó con. Mà nhà mình đứng ở cửa nhìn người ta đi qua hết lượt này tới lượt khác.
Gia Kiệt lật lại cuốn sổ theo dõi của buổi sáng. Chỉ riêng từ bảy giờ tới mười một giờ, cậu đã ghi mười một lượt khách dừng ở bậc cửa rồi quay đi. Trong số đó có ba lượt là khách quen mà cậu nhận được mặt. Cậu nói nhỏ rằng những ngày đầu tháng, khách còn vào trong đứng một lúc rồi mới bỏ đi. Tới hôm nay, người ta không còn vào trong nữa. Người ta quay đi ngay từ bậc cửa. Bà Mai nghe con nói mà tay bà siết chặt mép quầy. Bà hiểu mức độ của buổi sáng hôm nay khác hẳn mọi buổi sáng trước đó trong mùa Tết này.
Đến gần trưa, bà tự mình bước ra giữa vỉa hè, đứng ở khoảng cách giữa hai tiệm bên cạnh để kiểm chứng một lần chót. Từ chỗ đứng đó, không khí thoáng và nhẹ như mọi con phố đông người ngày giáp Tết. Bà đi chậm về phía cửa nhà mình. Càng tới gần chậu cây và bậc cửa An Phúc, cảm giác ép nặng càng rõ. Bà dừng lại ngay trước cửa tiệm, hít một hơi dài rồi nói thành lời, chậm và rõ, như người đang ghi một dòng kết luận vào sổ.
- Đúng là không khí trước cửa tiệm ngột ngạt nhất từ đầu mùa tới nay.
Gia Kiệt nghe mẹ nói thì ghi lại nguyên câu đó vào cuốn sổ theo dõi, kèm theo giờ giấc của buổi trưa hôm đó. Cậu ghi thêm số lượt khách quay đi trong buổi sáng. Mười bốn lượt tính tới giờ nghỉ trưa. Không một lượt nào mua được một món hàng nào.
Sau giờ trưa, bà Mai đưa ra một quyết định mà suốt mấy chục năm giữ tiệm bà chưa từng làm vào một ngày chủ nhật giáp Tết. Bà cho đóng cửa sớm một buổi. Bà nói rõ lý do với con trai và cha: đóng cửa không phải vì bỏ cuộc. Đóng cửa để cả nhà ngồi lại bình tĩnh, tính cho ra đường xử lý phần đất dưới chậu cây với thầy Diệp vào sáng mai. Bán thêm một buổi chiều trong tình trạng khách tới cửa rồi quay đi chỉ làm hao thêm sức người và làm xấu thêm tiếng của tiệm. Một buổi chiều đóng cửa có tấm bảng ghi rõ giờ mở lại còn giữ được sự đàng hoàng cho An Phúc hơn.
Ông Chấn Đông nghe con gái nói thì đồng ý ngay. Ông bảo đóng một buổi để lo việc gốc rễ còn hơn mở cửa cả ngày mà chỉ đứng nhìn khách bỏ đi. Gia Kiệt viết một tấm bảng nhỏ bằng chữ rõ ràng, treo ngay ngắn trước cửa cuốn: tiệm nghỉ buổi chiều nay vì việc nhà, sáng mai mở cửa lại như thường, kính mong khách thông cảm. Bà Mai tự tay kéo cửa cuốn xuống tới nửa, rồi cả nhà dọn dẹp quầy kệ trong ánh sáng dịu của buổi chiều vừa bắt đầu.
Trong lúc dọn dẹp, điện thoại ở quầy reo lên. Là người quen bên chợ đầu mối gọi hỏi thăm vì nghe tin An Phúc đóng cửa sớm giữa ngày chủ nhật. Bà Mai trả lời đàng hoàng rằng nhà bà có việc cần lo gấp trong buổi chiều, sáng mai tiệm mở lại bình thường. Bà không than vãn, không kể lể chuyện cây héo hay chuyện đất lạ với người ngoài dãy phố. Bà giữ cách nói đó từ đầu mùa tới nay: việc của nhà mình, nhà mình lo cho có căn cứ rồi mới nói ra.
Buổi chiều đóng cửa, dãy phố ngoài kia vẫn rộn ràng tiếng người sắm Tết. Âm thanh đó vọng qua lớp cửa cuốn khép hờ, nghe vừa gần vừa xa. Bà Mai ngồi trong tiệm mình mà thấy rõ hơn bao giờ hết khoảng cách giữa An Phúc và phần còn lại của dãy phố trong mùa Tết này. Những mùa trước, giờ này bà đang đứng quầy không ngơi tay, Gia Kiệt phải chạy ra chạy vào lấy hàng liên tục. Mùa này, hai mẹ con ngồi nhìn nhau trong một buổi chiều chủ nhật yên tĩnh tới mức nghe được tiếng quạt trần quay đều trên đầu.
Gia Kiệt mang ra thêm cuốn sổ ghi chép chung của nhà, lật tới những trang cuối. Cậu đọc lại cho ông và mẹ nghe những việc đã rõ tính tới hôm nay. Cây không bệnh theo lời thầy Diệp coi từ hôm 11. Đất trong chậu có mùi lạ rất nhẹ theo lời thầy coi hôm 12. Dưới vệt đất sẫm sát gốc có một vật cứng nhỏ mà mẹ đã chạm phải trong đêm tự đào hôm 21. Đoạn ghi hình của nhà bà Linh cho thấy có người lúi húi bên chậu lúc một giờ bốn mươi phút đêm 28 tháng 12. Tiếng xẻng khuya bà Linh nghe được cũng vào đêm đó. Mỗi việc đứng riêng thì còn mong manh. Đặt cạnh nhau, chúng chỉ về cùng một hướng: có người đã đụng vào đất chậu này trong đêm cuối năm, trước khi cây bắt đầu xấu đi.
Ông Chấn Đông nghe cháu đọc xong thì nói chậm rãi. Ông nói nhà mình đã có đủ chuyện để mời thầy qua tính việc xử lý đất một cách đàng hoàng. Ông dặn con gái ngày mai tiếp thầy cho tử tế, trình bày hết những gì đã ghi, rồi nghe thầy định liệu. Ông cũng nhắc lại nguyên tắc cũ của nhà: dù dưới đất có việc gì, dù ai là người làm ra việc đó, nhà mình cũng chỉ lo gỡ phần hại cho cây của mình. Ông không muốn nghe tới chuyện làm lại với bất cứ ai. Bà Mai gật đầu trước mặt cha. Bà nói bà nhớ nguyên tắc đó, và bà sẽ nói rõ điều đó với thầy ngay trong buổi sáng mai.
Dọn xong, bà pha một ấm trà nóng, bưng vào bàn trong cho cha. Ba người trong nhà ngồi quanh bàn. Trước mặt bà là hai cuốn sổ: sổ bán hàng gầy đi thấy rõ của tháng Chạp này, và cuốn sổ theo dõi khách bỏ đi dày lên từng ngày. Bà mở cả hai cuốn ra, đặt song song với nhau, rồi nói câu đầu tiên của buổi bàn tính chiều hôm đó.
- Sáng mai thầy Diệp qua. Nhà mình không hỏi thầy chuyện coi cây nữa. Nhà mình hỏi thầy một việc thôi: xử lý phần đất dưới gốc cây này thì phải làm cách nào cho đúng, và làm vào ngày nào.