Ngũ Chi Phân Tranh – Quyển 2: Kim Hỏa Thiêu Thân - Chương 51: Hàng Dài Trước Cửa Ngân Hàng
Sáng mùng mười tháng ba, bà Nguyễn Thị Lan, sáu mươi ba tuổi, thức dậy từ bốn giờ sáng. Bà không phải người hay lo xa. Suốt hai mươi năm gửi tiền tiết…
Nội dung chương
Sáng mùng mười tháng ba, bà Nguyễn Thị Lan, sáu mươi ba tuổi, thức dậy từ bốn giờ sáng. Bà không phải người hay lo xa. Suốt hai mươi năm gửi tiền tiết kiệm tại Ngân hàng Vạn Kim, bà chưa bao giờ nghĩ đến chuyện rút tiền trước hạn. Nhưng ba ngày qua, con trai bà gọi điện từ nước ngoài về, giọng hốt hoảng: - Mẹ ơi, mẹ đọc báo chưa? Ngân hàng Vạn Kim sắp sập rồi. Mẹ rút hết tiền ra ngay đi.
Bà Lan không đọc báo mạng. Nhưng bà tin con trai. Và khi bà đến phòng giao dịch Vạn Kim gần nhà lúc sáu giờ sáng, bà thấy mình không đơn độc. Hàng người đã xếp dài ra đến vỉa hè, gấp khúc hai lần. Có cụ già, có chị công nhân, có anh xe ôm. Tất cả đều có chung một vẻ mặt: lo lắng xen lẫn quyết tâm. Bà Lan chợt nhớ đến câu nói của người hàng xóm tối qua: "Bà ơi, rút nhanh đi, kẻo không còn kịp." Lúc đó bà còn cười cho qua. Giờ thì bà không cười nổi nữa.
- Chị cũng rút à? - người phụ nữ đứng sau bà hỏi.
- Rút, - bà Lan đáp. - Nghe nói ngân hàng nợ xấu nhiều lắm. Tiền mồ hôi nước mắt cả đời, không rút thì mất.
Đến tám giờ sáng, khi phòng giao dịch mở cửa, hàng người đã dài đến mức cảnh sát khu vực phải đến giữ trật tự. Nhân viên ngân hàng làm việc với tốc độ tối đa, nhưng mỗi giao dịch rút tiền trước hạn đều cần kiểm tra, đối chiếu, phê duyệt. Dòng người nhích từng bước chậm chạp.
Cảnh tượng tương tự diễn ra đồng loạt tại hàng chục phòng giao dịch Vạn Kim trên khắp thành phố. Tin đồn rò rỉ từ mấy tuần trước, vốn chỉ khiến vài trăm người rút tiền lẻ tẻ, giờ đây đã biến thành làn sóng thật sự sau loạt bài báo phanh phui. Người ta không cần hiểu nợ xấu chín phần trăm nghĩa là gì. Họ chỉ cần biết một điều: hàng xóm của họ đang rút tiền. Và trong chuyện tiền bạc, không ai muốn là người cuối cùng.
Mười giờ sáng, Tổng giám đốc điều hành Vạn Kim gọi điện khẩn cho Hoàng Kim Trọng, giọng lạc đi:
- Thưa Chủ tịch, tốc độ rút tiền đã vượt quá mọi kịch bản dự phòng. Ba phòng giao dịch lớn nhất báo cáo sắp hết tiền mặt tại quầy. Chúng ta phải điều tiền từ kho dự trữ trung tâm, nhưng xe chở tiền không kịp...
- Điều hết những gì có thể điều, - Kim Trọng ra lệnh, tay siết chặt điện thoại. - Ưu tiên các phòng giao dịch đông người nhất. Tuyệt đối không được để bất kỳ phòng giao dịch nào phải treo biển "tạm hết tiền chi trả". Nghe rõ chưa? Tuyệt đối không!
- Rõ, thưa Chủ tịch.
Tại quầy giao dịch số 4, cô nhân viên Trần Thu Hà đã làm việc liên tục từ tám giờ sáng mà chưa được uống một ngụm nước. Tay cô run run khi đếm tiền, mắt hoa lên vì mệt. Trước mặt cô, hàng người vẫn dài dằng dặc.
- Cô ơi, nhanh lên được không? - một khách hàng sốt ruột. - Tôi xếp hàng từ sáu giờ sáng rồi.
- Anh thông cảm, - Hà cố nặn ra một nụ cười. - Mỗi giao dịch em phải kiểm tra kỹ, không nhanh được ạ.
Cô không dám nói ra sự thật: cô cũng đang sợ. Sợ ngân hàng nơi cô làm việc năm năm nay sẽ sập. Sợ mình mất việc. Sợ số tiền tiết kiệm ít ỏi của chính cô gửi ở đây cũng không rút kịp. Nhưng cô vẫn phải cười, vẫn phải phục vụ, vì đó là công việc của cô.
Đến mười một giờ, một người đàn ông trung niên chen lên đầu hàng, đập tay xuống quầy:
- Tôi là chủ cửa hàng vật liệu xây dựng, tôi cần rút hai tỷ để trả tiền hàng cho nhà cung cấp. Hôm nay không có tiền thì ngày mai họ cắt hàng, cửa hàng tôi đóng cửa. Các người có hiểu không?
Bảo vệ phải đến can thiệp. Hà cố gắng trấn an, hứa sẽ ưu tiên xử lý giao dịch lớn của ông ta. Nhưng trong lòng cô, một nỗi tuyệt vọng đang lớn dần: càng nhiều người rút tiền, ngân hàng càng kiệt quệ. Mà ngân hàng càng kiệt quệ, càng nhiều người muốn rút tiền. Một vòng luẩn quẩn không lối thoát.
Nhưng mệnh lệnh không thể thắng được thực tế. Đến hai giờ chiều, hai phòng giao dịch ở quận ven thành phố buộc phải thông báo tạm ngưng chi trả vì xe chở tiền bị kẹt xe giữa đường. Hình ảnh tấm biển "Tạm ngưng giao dịch" được người dân chụp lại, đăng lên mạng xã hội trong vòng mười phút. Bình luận bùng nổ: "Thấy chưa, tôi đã bảo mà!" "Ngân hàng hết tiền thật rồi!" "Ai chưa rút thì nhanh lên!"
Hiệu ứng domino bắt đầu. Những người còn đang do dự, khi thấy ảnh chụp tấm biển, lập tức lao đến các phòng giao dịch gần nhất. Hàng người dài thêm gấp đôi trong buổi chiều.
Hoàng Kim Thành đứng trong phòng điều hành khẩn cấp tại hội sở, nhìn vào màn hình tổng hợp số liệu realtime. Con số tiền rút ra trong ngày đã vượt quá tổng số của cả tuần trước cộng lại. Anh quay sang cha, giọng khàn đặc:
- Ba, chúng ta không cầm cự được quá ba ngày với tốc độ này. Tiền bán cổ phiếu quỹ chỉ đủ bù vào chỗ trống hôm nay.
Hoàng Kim Trọng không đáp. Ông ta đứng bên cửa sổ, nhìn xuống dòng người vẫn đang xếp hàng dưới sân. Những khuôn mặt lo âu, những đứa trẻ được bố mẹ dắt theo vì không ai trông, những cụ già ngồi bệt xuống vỉa hè vì mỏi chân. Tất cả những con người này, hôm qua còn tin tưởng gửi tiền vào ngân hàng của ông ta. Hôm nay, họ đang đòi lại từng đồng với ánh mắt của kẻ bị phản bội.
- Ba đã làm gì sai? - ông ta thì thào, không hướng về ai cụ thể.
Kim Thành nghe thấy, lòng nhói lên. Anh muốn nói với cha rằng sai lầm bắt đầu từ nhiều năm trước, từ những khoản cho vay sân sau đầu tiên, từ những con số được tô vẽ đầu tiên. Nhưng bây giờ không phải lúc truy cứu trách nhiệm. Bây giờ là lúc cứu lấy những gì còn lại.
- Ba, - anh nói cứng rắn, - bây giờ không phải lúc tự trách. Con cần ba ký lệnh khẩn cấp: huy động mọi nguồn tiền mặt có thể, kể cả vay nóng liên ngân hàng với lãi suất cao. Chúng ta phải sống sót qua tuần này. Chỉ cần sống sót qua tuần này, chúng ta mới có cơ hội nói chuyện với Ngân hàng Nhà nước.
Kim Trọng gật đầu, cầm bút ký vào tờ lệnh mà tay run run. Ông ta chợt nhớ đến buổi sáng nhiều năm trước, khi ông ta ký khoản vay đầu tiên cho công ty sân sau của Chi Hỏa. Hồi đó, ông ta nghĩ đó chỉ là "linh hoạt nghiệp vụ". Ông ta không ngờ rằng "linh hoạt" ngày hôm nay sẽ biến thành "tự sát".
Chiều mùng mười tháng ba, tại văn phòng Chi Mộc, Hoàng Minh Diệp nhận được báo cáo từ Trình Hạo Nam: tổng số tiền rút ra khỏi Vạn Kim trong ngày ước tính đã vượt quá ba nghìn tỷ đồng.
- Nhanh hơn dự kiến, - Hạo Nam nói, giọng pha lẫn thán phục và lo sợ.
Minh Diệp không tỏ vẻ vui mừng. Anh đứng bên cửa sổ, nhìn về phía những con phố nơi dòng người vẫn đang xếp hàng. Trong đầu anh, mô hình Bách Mục đã dự báo kịch bản này với sai số cộng trừ mười lăm phần trăm. Thực tế đang diễn ra ở biên trên của dự báo, nhanh hơn một chút, nhưng vẫn trong tầm kiểm soát của kế hoạch.
- Đây mới chỉ là bắt đầu, - anh nói khẽ. - Khi con người đã hoảng loạn, họ không dừng lại cho đến khi nhìn thấy đáy. Mà đáy của Vạn Kim... còn sâu lắm.
Anh mở cuốn sổ tay, viết thêm một dòng:
- Dòng 4: 10/03. Sóng đã thành bão. Vạn Kim còn ba ngày.
Ngoài kia, bà Nguyễn Thị Lan cuối cùng cũng đến lượt mình sau sáu tiếng xếp hàng. Bà nhận lại toàn bộ số tiền tiết kiệm hai mươi năm, ôm chặt túi xách vào lòng, bước ra khỏi phòng giao dịch với đôi chân run rẩy. Bà không biết rằng hành động của bà, cộng với hàng nghìn hành động tương tự, đang góp phần nhấn chìm một ngân hàng.
Bà chỉ biết một điều duy nhất: tiền của bà đã an toàn. Còn số phận của ngân hàng, đó là chuyện của những người giàu có trên cao. Không phải chuyện của bà.
Bà đã nhầm. Trong cơn bão này, không có ai đứng ngoài. Kể cả người đã khơi mào cơn bão, đang đứng trên cao nhìn xuống với cuốn sổ tay trong tay.