NGŨ THÔNG THẦN MIẾU HOANG BẾN ĐÒ - Chương 3: Lời Người Bán Cá Ở Chợ
Sáng hai mươi chín tháng Tám, Trần Huyền Cơ lại qua đò sang thị trấn Bến Đò. Ông nói với mình là sang mua thêm ít cá khô ngon để mang về làng biếu người…
Nội dung chương
Sáng hai mươi chín tháng Tám, Trần Huyền Cơ lại qua đò sang thị trấn Bến Đò.
Ông nói với mình là sang mua thêm ít cá khô ngon để mang về làng biếu người quen. Nhưng bước chân vừa đặt lên cầu ván, ông đã hiểu bụng mình muốn gì hơn. Ông muốn ghé chợ cá một lần nữa, muốn nghe cho rõ chuyện sạp của Hoa mà hôm qua mới chỉ nghe thoáng qua.
Chợ buổi sáng đông nghẹt người. Hàng cá tươi ướt nước, hàng cá khô thơm mùi nắng, tiếng trả giá vang lên từ đầu chợ tới cuối chợ không ngớt. Ông đi chậm, ghé sạp này xem một ít, ghé sạp kia hỏi giá một câu, cốt để có cớ đứng lâu ở từng chỗ.
Sạp của Hoa nằm ở dãy giữa chợ, bày cá khô thành từng đống gọn gàng trên chiếu. Lúc ông tới nơi thì Hoa chưa ra sạp. Một cô em họ của Hoa đang trông sạp thay, tay cân cá thoăn thoắt mà mắt cứ nhìn ra ngõ chợ như đợi người.
Mấy bà bán hàng ở sạp bên cạnh vừa làm vừa nói chuyện. Tiếng họ không to, nhưng sạp sát sạp nên ông đứng gần là nghe rõ từng lời.
- Hôm nay chị Hoa lại ra muộn nữa rồi, dạo này toàn thế.
- Ra muộn còn đỡ, có hôm mặt mũi nhợt nhạt, đứng bán một lúc phải ngồi xuống nghỉ.
- Tôi nhớ mới tháng trước thôi, Hoa còn hồng hào khỏe mạnh, đứng bán cả ngày không biết mệt.
- Đúng thế, tháng trước sạp này đông khách nhất dãy, chị ấy cân cá nói cười không nghỉ tay.
- Vậy mà dạo này cứ như người mất sức, nhìn mà thương.
Người nói câu giữa là một bà chủ sạp đã đứng chợ lâu năm, tóc búi cao, tay đang lật cá trên chiếu. Bà nói xong thì thở dài, lắc đầu, rồi tiếp tục gọi khách như thường. Không ai trong mấy người ấy nói điều gì ác ý. Họ chỉ nhắc lại một sự thay đổi mà ai ở chợ cũng nhìn thấy bằng mắt thường.
Trần Huyền Cơ đứng ở sạp đối diện, giả vờ chọn mua ít tôm khô. Ông nghe hết, ghi nhớ hết trong lòng. Tháng trước khỏe mạnh hồng hào, tháng này mất sức nhợt nhạt. Khoảng cách chỉ có một tháng, đúng bằng khoảng thời gian nhà họ Phạm bắt đầu phát tài mà dân chợ nhắc tới.
Ông mua một gói tôm khô nhỏ, trả tiền rồi hỏi cô em họ đang trông sạp một câu nhẹ nhàng.
- Cô chủ sạp hôm nay chưa ra à cháu.
- Dạ, chị Hoa mệt nên ra muộn một chút, ông cần mua nhiều thì đợi chị ấy ra ạ.
- Cô ấy mệt lâu chưa cháu.
- Cũng dạo gần đây thôi ông ạ, đêm nào chị ấy cũng khó ngủ.
Cô gái nói tới đó thì có khách tới mua cá, cô vội quay sang cân hàng. Ông không hỏi thêm, chỉ gật đầu cảm ơn rồi bước sang dãy sạp bên cạnh. Hai chữ khó ngủ mà cô gái vừa nói, đặt cạnh quầng thâm dưới mắt Hoa chiều hôm qua, làm ông càng thêm để ý.
Ông đi một vòng quanh chợ, ở đâu cũng nghe người ta nhắc chuyện nhà họ Phạm theo cách này hay cách khác. Người nhắc chuyện Lượng trúng mối thì giọng đầy thán phục. Người nhắc chuyện Hoa xuống sức thì giọng lại hạ xuống, như thể hai chuyện ấy không nên đặt cạnh nhau mà vẫn cứ phải đặt cạnh nhau.
Ở sạp rau gần cuối chợ, một bà già vừa nhặt rau vừa nói với người mua đứng cạnh.
- Nhà giàu lên mà người trong nhà cứ yếu đi thì cũng sợ.
- Bà nói nhà ông Lượng đấy à.
- Tôi nói chung thế thôi, nhà nào chẳng thế. Tiền nhiều mà người cứ hao mòn thì không yên được.
- Chị Hoa dạo này yếu thật, hôm qua tôi gặp ở ngõ, chị ấy đi chậm lắm.
- Yếu mà vẫn phải lo sạp, lo nhà, thương lắm.
Ông đứng nghe, không xen vào. Lời của bà già nói chung chung, nhưng ông nghe mà hiểu người nghe ở chợ này ai cũng hiểu đang nói tới nhà nào. Cái sợ của dân chợ, theo ông nghĩ, không phải là sợ ma quỷ gì rõ ràng. Ông đoán họ chỉ thấy một điều lệch lạc rất đời thường: tiền vào nhà ngày càng nhiều, sức của người vợ lại ngày càng ít đi.
Gần trưa, Hoa mới ra tới sạp. Ông lúc ấy đang ngồi ở quán nước nhỏ ở đầu chợ, từ xa nhìn thấy cô đi vào. Cô mặc áo bà ba màu nhạt, tay xách một làn nhỏ, bước đi chậm và hơi cúi đầu. Tới sạp, cô cười chào mấy bà hàng xóm, rồi ngồi xuống sau đống cá khô, bắt đầu cân hàng cho khách đang đợi.
- Chị Hoa ra rồi đấy à, chúng tôi vừa nhắc chị xong.
- Tôi ra muộn một chút, nhà có chút việc, các chị thông cảm.
- Chị cứ nghỉ thêm cũng được, sạp đã có em nó trông rồi mà.
- Nghỉ sao được, khách quen tới mà không gặp tôi họ lại lo.
Hoa cười, tay cân cá vẫn đều, nhưng ông ngồi xa vẫn thấy tay cô hơi run khi đặt quả cân lên đĩa. Một vị khách mua nhiều, cô phải đứng dậy lấy thêm cá ở thùng phía sau. Đứng dậy được nửa chừng, cô phải vịn tay vào cột sạp một nhịp, rồi mới bước tiếp như không có gì.
Mấy bà sạp bên nhìn nhau, không ai nói ra tiếng. Cái nhìn ấy ông hiểu. Ông đoán họ đã thấy cảnh này nhiều lần trong mấy ngày qua, tới mức không còn ngạc nhiên nữa, chỉ còn thương và lo.
Ông uống hết chén trà ở quán nước, đứng dậy đi về phía sạp của Hoa. Ông định mua thêm một ít cá khô, cũng là để nhìn gần cô hơn một lần nữa trong buổi sáng nay. Tới nơi, ông chọn một đống cá nhỏ, nói giá cả vài câu như khách thường.
- Cô cho tôi nửa cân loại này, chọn con vừa vừa thôi.
- Dạ, ông đợi cháu một lát, cháu cân ngay đây.
- Sạp cô hôm nay ra muộn, chợ sắp tan rồi còn gì.
- Dạ, dạo này cháu hay mệt, sáng dậy cứ nặng đầu ông ạ.
Hoa nói câu ấy rất khẽ, như nói cho qua chuyện với một người khách lạ. Cô cân cá xong, gói vào lá chuối khô, đưa cho ông bằng cả hai tay. Ông nhận gói cá, nhìn thoáng qua gương mặt cô ở khoảng cách gần. Da cô nhợt nhạt, môi khô, mắt trũng sâu vì thiếu ngủ, khác hẳn hình ảnh mà mấy bà hàng xóm vừa tả về một tháng trước.
Ông trả tiền, cảm ơn rồi rời sạp. Ông không nói thêm điều gì, cũng không tỏ ra mình là người biết xem tướng số. Với một người đang mệt mỏi như thế, lời hỏi han sâu xa của người lạ chỉ làm người ta thêm ngại ngần.
Trước khi rời chợ, ông ghé qua sạp của bà chủ sạp vừa nói câu nhắc tới tháng trước. Bà đang thu dọn chiếu, thấy ông quay lại thì tưởng ông muốn mua thêm cá.
- Ông mua thêm gì nữa không, cá hôm nay tôi để giá mềm cho ông.
- Tôi mua đủ rồi bà ạ, chỉ muốn hỏi thăm bà một câu cho rõ.
- Ông cứ hỏi, chuyện ở chợ này tôi biết cũng kha khá đấy.
- Cô Hoa ở sạp giữa yếu đi từ bao giờ, bà nhớ rõ không.
Bà dừng tay, ngẫm một lúc rồi gật đầu chậm rãi.
- Rõ chứ ông. Đầu tháng trước chị ấy còn đi chợ từ sớm tinh mơ, gánh hàng nặng mà bước phăm phăm.
- Thế từ lúc nào thì bắt đầu khác đi.
- Từ khoảng giữa tháng trước trở đi là khác hẳn. Đầu tiên là hay ra muộn, sau thì mặt mũi cứ nhợt nhạt dần.
- Nhà ấy cũng bắt đầu trúng mối từ khoảng ấy phải không bà.
- Trùng lắm ông ạ. Nhà ấy vừa phất lên là chị Hoa vừa yếu xuống, dân chợ ai cũng thấy thế.
Ông cảm ơn bà rồi mới rời chợ. Câu trả lời của bà không thêm chi tiết nào mới, nhưng nó chốt lại khoảng thời gian một cách rõ ràng. Giữa tháng trước là mốc chung của cả hai sự thay đổi. Một mốc chung như thế, trong nghề của ông, chưa bao giờ là chuyện nên bỏ qua.
Ông đi thêm một quãng tới đầu ngõ ven sông, nơi mấy người đàn ông đang ngồi sửa lưới. Một người trong số họ nhận ra ông là khách qua đò mấy hôm nay, buột miệng hỏi.
- Ông ở làng bên sang chơi hay có việc gì ở thị trấn này thế.
- Tôi qua mua ít đồ, tiện thể thăm thú chợ bến một ít ngày.
- Chợ này vui thì vui thật, mà dạo này toàn chuyện nhà ông Lượng thôi ông ạ.
- Chuyện làm ăn trúng mối thì đâu cũng nhắc thế mà anh.
- Trúng mối không thì đã đành, đằng này người trong nhà cứ yếu đi, nghe mà ngán.
Người đàn ông nói xong lại cúi xuống vá lưới, như không muốn nói sâu hơn về nhà người khác. Ông đứng nghe, càng hiểu cái ngán ấy không phải lời đồn ác ý. Đó là cảm giác chung của cả một khu chợ nhìn vào một căn nhà mỗi ngày.
Ra khỏi chợ, ông đi dọc bờ sông một quãng dài. Nắng trưa đã lên, mặt sông lấp loáng sáng. Ông vừa đi vừa sắp xếp lại những gì mình nghe được trong hai ngày qua. Một nhà phát tài trong một tháng, người chồng nói cười to hơn, tiêu tiền mạnh hơn. Người vợ trong cùng một tháng ấy lại mất ngủ, nhợt nhạt, đứng bán hàng phải vịn cột sạp.
Ông tự hỏi, nếu chỉ là bận rộn làm ăn thì sao người chồng càng bận càng khỏe, người vợ càng bận càng yếu. Câu hỏi ấy chưa có lời đáp. Ông chưa thấy điều gì thuộc về đường âm ở nhà họ Phạm, chưa có một dấu hiệu nào đủ rõ để ông kết luận. Tất cả mới chỉ là lời kể của dân chợ và mấy thoáng nhìn của chính ông.
Nhưng nghề của ông dạy ông một điều từ lâu. Khi nhiều người không hẹn mà cùng nhìn thấy một sự thay đổi, sự thay đổi ấy thường là thật. Hoa đang yếu đi từng ngày là thật. Nhà họ Phạm đang giàu lên từng ngày cũng là thật. Hai sự thật ấy cùng nằm trong một căn nhà, cùng bắt đầu trong một tháng, thì không thể coi là chuyện ngẫu nhiên đơn thuần được nữa.
Ông quyết định ở lại thị trấn thêm ít ngày nữa, dù việc ở làng vẫn đang đợi. Ông sẽ tá túc đâu đó gần bến đò, đi chợ mỗi ngày, nghe và nhìn thêm cho tới khi mọi chuyện rõ ràng hơn. Ông bước về phía bến, trong tay là gói cá khô còn thơm mùi nắng, trong lòng là hình ảnh một người đàn bà phải vịn cột sạp để đứng vững giữa buổi chợ đông người.