Thần Giữ Của Núi Bạch Thạch - Chương 49: Cuối năm 2025, khi những cơn gió bấc đầu mùa se lạnh thổi về trên núi Bạch Thạch, nhà trưng bày Khu bảo tồn di tích hầm vàng Bạch Thạch chính thức khánh thành trong niềm vui vỡ òa của cả vùng.

Trần Ngọc Anh, trong vai trò cố vấn khoa học danh dự của khu bảo tồn, đã dành nhiều tháng ròng rã biên soạn toàn bộ tài liệu trưng bày, từ những dòng…

Nội dung chương

Trần Ngọc Anh, trong vai trò cố vấn khoa học danh dự của khu bảo tồn, đã dành nhiều tháng ròng rã biên soạn toàn bộ tài liệu trưng bày, từ những dòng thuyết minh ngắn gọn súc tích đến những bài viết chuyên sâu đầy tâm huyết. Báo cáo khoa học dày hơn hai trăm trang của cô viết về hầm vàng Bạch Thạch, về cửa vòm gạch vồ có niên đại thời Đường, về tục ngậm sâm giữ của và lễ Chuộc Mạng với năm yếu tố nghiêm ngặt. Được Hội Khảo cổ học Việt Nam đánh giá rất cao, chính thức công nhận đây là một trong những phát hiện khảo cổ quan trọng nhất về thời Mạc trong cả thập kỷ qua.

Ngày khánh thành trọng đại, đông đảo khách mời từ khắp mọi nơi đổ về dự: lãnh đạo tỉnh và huyện, các nhà khoa học đầu ngành từ trung ương, đông đảo phóng viên báo chí các cơ quan thông tấn, và hàng trăm người dân địa phương háo hức. Ngọc Anh, trong bộ áo dài trắng trang nhã, đích thân hướng dẫn đoàn khách tham quan từng gian trưng bày, giải thích tỉ mỉ từng hiện vật với tất cả tâm huyết. Giọng cô vang lên trong trẻo, lúc trầm lúc bổng đầy cảm xúc, khiến đoàn khách ai cũng chăm chú lắng nghe không rời mắt, nhiều người ghi chép cẩn thận vào sổ tay.

Ngoài gian chính, nhà trưng bày còn có nhiều gian chuyên đề khác. Gian "Cửa vòm thời Đường" trưng bày những viên gạch vồ cổ có niên đại hơn nghìn năm. Gian "Đời sống thợ hầm thời Mạc" với những công cụ lao động thô sơ được phục chế. Gian "Hành trình giải oan" kể lại cuộc đấu tranh đầy gian nan của Ngọc Anh và thầy Quách qua những bức ảnh tư liệu chân thực.

Thầy Quách Văn Đài, dù tuổi đã cao và sức khỏe còn yếu sau lần trọng thương, vẫn cố gắng đến dự lễ khánh thành từ sáng sớm. Ông đi chậm rãi từng gian trưng bày với cây gậy chống, dừng lại rất lâu trước bản sao Văn Tế Giải Oan Khóa Hồn, mắt rưng rưng xúc động:

- Sư phụ ta mà còn sống đến ngày hôm nay, thấy cảnh này, chắc người vui lắm. Bao nhiêu năm trời giữ kín bí mật trong lòng, cuối cùng sự thật cũng được phơi bày ra ánh sáng, oan khuất cũng được giải tỏa.

Ngọc Anh dìu thầy đi từng bước chậm rãi, lòng đầy biết ơn sâu sắc. Nếu không có thầy với kiến thức uyên thâm và lòng dũng cảm, cô đã không thể đi đến được ngày hôm nay.

Điểm nhấn đặc biệt nhất của nhà trưng bày là gian "Hầm vàng và oan hồn", nơi trưng bày củ sâm hóa thạch trong tủ kính đặc biệt chống ẩm hiện đại. Cùng với mô hình tái hiện tâm hầm với hài cốt và ba rương tro bụi. Những bức ảnh khai quật chân thực đầy xúc động. Và bản sao Văn Tế Giải Oan Khóa Hồn được viết bằng chữ Nho trên giấy dó truyền thống.

Trước tủ kính sâm hóa thạch, Ngọc Anh dừng lại lâu nhất, giọng trầm xuống đầy xúc động, ánh mắt long lanh:

- Thưa quý vị, trước mắt chúng ta là củ sâm hóa thạch năm trăm năm tuổi, hiện vật quý giá nhất của nhà trưng bày. Vật mà Đỗ Tiểu Ngọc, cô gái mười lăm tuổi bạc mệnh, đã ngậm trong miệng khi bị chôn sống trong đêm tối năm 1526. Nó là biểu tượng đau thương của lòng tham tàn ác không đáy của kẻ ác, của sự hy sinh oan khuất của người vô tội, và của công lý cuối cùng đã được thực thi sau năm trăm năm đằng đẵng chờ đợi.

Cô chỉ tay vào tấm biển đồng sáng bóng bên cạnh tủ kính, nơi khắc dòng chữ vàng do chính cô đề xuất và được hội đồng nhất trí thông qua:

"Vàng hóa tro, oan hóa người."

- Vàng bạc châu báu, dù nhiều đến đâu, dù quý giá đến đâu, dù khiến bao người đổ máu tranh giành, cuối cùng cũng hóa thành tro bụi vô nghĩa, như ba rương vàng trong hầm đã hóa tro trước mắt chúng tôi. Nhưng oan khuất, khi được giải oan một cách trọn vẹn, sẽ hóa thành người, hóa thành bài học đắt giá cho đời, hóa thành sự thật sống mãi với thời gian, không gì có thể chôn vùi được. Đây là thông điệp sâu sắc và thiêng liêng mà khu bảo tồn muốn gửi đến mọi người, đến các thế hệ mai sau, đến tất cả những ai còn đang bị lòng tham che mờ mắt.

Cả đoàn khách lặng đi trong xúc động sâu sắc, nhiều người rưng rưng nước mắt, có người lấy khăn lau vội. Một cụ già tóc bạc trong đoàn nói với con cháu đi cùng: Các con thấy chưa, tham vàng tham bạc cuối cùng cũng thành tro bụi, chỉ có sống tử tế, sống có lương tâm mới còn mãi với đời. Một nữ nhà báo trẻ với máy ảnh trên vai tiến lên phía trước, hỏi với giọng đầy tò mò và ngưỡng mộ:

- Thưa cô Anh, là một nhà khoa học, cô có tin vào những chuyện tâm linh kỳ lạ đã xảy ra ở đây không?

Ngọc Anh mỉm cười hiền hậu, suy nghĩ một lát rồi trả lời một cách chân thành và sâu sắc:

- Tôi là nhà khoa học, tôi luôn tin vào chứng cứ cụ thể, rõ ràng. Nhưng qua hành trình này, tôi hiểu ra có những chứng cứ không nằm trong phòng thí nghiệm, mà nằm trong lòng người, trong những câu chuyện được kể lại qua nhiều thế hệ, trong những giọt nước mắt của người dân. Năm trăm năm oan khuất đằng đẵng, những cái chết bí ẩn không thể giải thích bằng khoa học, lễ Chuộc Mạng với năm yếu tố nghiêm ngặt, lễ cầu siêu với khói hương bay thẳng lên trời cao... Tôi đã tận mắt chứng kiến tất cả những điều kỳ diệu ấy, và tôi tin vào những gì trái tim mình cảm nhận được.

Câu trả lời chân thành của cô nhận được tràng pháo tay nhiệt liệt vang dội từ đoàn khách. Nhiều người gật gù tâm đắc, có người còn ghi chép lại từng lời cô nói để viết bài.

Buổi lễ khánh thành kết thúc trong không khí trang trọng và đầy cảm xúc khó quên. Khu bảo tồn di tích hầm vàng Bạch Thạch chính thức mở cửa đón khách tham quan từ ngày hôm sau, hứa hẹn trở thành điểm đến văn hóa tâm linh nổi tiếng của cả vùng Đông Bắc. Trong sổ lưu niệm đặt ở lối ra, du khách viết kín những dòng cảm xúc: "Một câu chuyện buồn nhưng đầy ý nghĩa", "Xin đừng để lòng tham che mờ mắt", "Cảm ơn cô Ngọc Anh đã kể lại sự thật". Ngọc Anh đọc từng dòng chữ nắn nót, nước mắt lăn dài vì xúc động và hạnh phúc. Cô biết, thông điệp "Vàng hóa tro, oan hóa người" đã thực sự chạm đến trái tim của mọi người, đã gieo vào lòng họ những hạt giống của lương thiện.

Những ngày sau lễ khánh thành, Ngọc Anh thường đến nhà trưng bày vào mỗi buổi chiều tà, đứng lặng hàng giờ trước tủ kính sâm hóa thạch, như đang trò chuyện thầm lặng với một người bạn cũ. Cô nhớ Tiểu Ngọc da diết khôn nguôi, nhớ những đêm kinh hoàng trong hầm tối đầy cát lún, nhớ những người đã khuất vì lòng tham không đáy của kẻ ác.

Các nhân viên bảo tồn đã quá quen với hình ảnh cô cố vấn trẻ xinh đẹp đứng trầm ngâm hàng giờ trước tủ kính, ai cũng cảm động trước tình cảm sâu nặng, thủy chung của cô dành cho những linh hồn oan khuất đã siêu thoát.

Một hôm cuối tuần đầy nắng, Cu Tí, nay đã chín tuổi và học lớp bốn, đến thăm khu bảo tồn cùng lớp học trong chuyến dã ngoại thực tế. Vừa thấy Ngọc Anh từ xa, thằng bé liền chạy đến bên, hỏi với giọng ngây thơ trong trẻo:

- Cô Anh ơi, sao chiều nào cô cũng đứng nhìn củ sâm mãi thế? Nó có gì đặc biệt mà cô thích vậy ạ?

Ngọc Anh cúi xuống xoa đầu thằng bé, mỉm cười hiền hậu đầy yêu thương:

- Cô đang nhớ một người bạn rất đặc biệt của cô. Người bạn ấy chỉ mới mười lăm tuổi khi ra đi một cách oan khuất, nhưng đã dạy cô một bài học quý giá nhất trong đời, bài học mà có lẽ cả đời này cô cũng không bao giờ quên được.

- Bài học gì vậy cô? Cháu cũng muốn được học để sau này thành người tốt như cô.

- Rằng có những cánh cửa, mở ra không phải để lấy, mà để trả. Rằng lòng tham không đáy sẽ hủy hoại con người, còn tình thương chân thành sẽ cứu rỗi được cả những linh hồn oan khuất nhất.

Thằng bé gật gù như đã hiểu được phần nào lời cô dạy, rồi vẫy tay chào và chạy đi chơi cùng các bạn học đang gọi í ới ngoài sân đầy nắng. Ngọc Anh nhìn theo bóng dáng nhỏ bé hồn nhiên ấy khuất dần sau những tán cây, mỉm cười trong nước mắt hạnh phúc, lòng ấm áp lạ thường như có nắng sưởi.

Cô biết chắc chắn, câu chuyện bi thương mà đầy tính nhân văn của núi Bạch Thạch sẽ còn được kể mãi mãi. Qua những thế hệ hướng dẫn viên tận tâm. Qua những du khách từ khắp mọi miền đến thăm. Qua những trang sách cô đang viết dở về hành trình giải oan đầy gian nan.

Và trong câu chuyện bất tử đó, Đỗ Tiểu Ngọc sẽ sống mãi trong lòng mọi người. Không phải như một oan hồn vất vưởng đáng sợ trong đêm tối, mà như một con người bằng xương bằng thịt. Với nụ cười hiền hậu, ánh mắt trong veo và trái tim nhân hậu bao dung đã tha thứ cho cả kẻ đã hại mình.

Chương khác

Xem thêm