ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 33: Đối Chiếu Số Liệu Cũ Mới
Chín giờ sáng ngày mười tám tháng ba, tổ khoan quay lại đầu phum để lấy thêm mẫu đất. Thạch Minh Tuấn đã có mặt ở vị trí mũi khoan thứ hai từ lúc trời…
Nội dung chương
Chín giờ sáng ngày mười tám tháng ba, tổ khoan quay lại đầu phum để lấy thêm mẫu đất. Thạch Minh Tuấn đã có mặt ở vị trí mũi khoan thứ hai từ lúc trời còn mát. Anh mang theo tập hồ sơ khảo sát cũ và cuốn sổ ghi chép của ngày hôm qua. Trên chiếc bàn gấp bên gốc me, anh bày sẵn hai bộ tài liệu cạnh nhau. Một bên là biên bản hiện trường có đủ chữ ký của tổ khoan. Một bên là bản sao những trang ghi chú từ đợt khảo sát nhiều năm trước. Anh muốn đối chiếu hai bộ số liệu này ngay tại hiện trường cho thật khách quan.
Kỹ thuật viên tổ khoan cho thợ mở lại miệng hố của mũi khoan thứ hai. Lần này họ lấy thêm mẫu ở đúng khoảng sâu đã xác định trong biên bản. Mẫu đất được đưa lên bằng ống chuyên dụng để giữ nguyên trạng thái tự nhiên. Từng đoạn mẫu được đặt vào hộp riêng và dán nhãn ngay tại chỗ. Tuấn đứng bên cạnh quan sát từng thao tác mà không can thiệp vào chuyên môn. Anh chỉ ghi lại giờ lấy mẫu và ký hiệu của từng hộp mẫu vào sổ tay. Phước phụ tổ khoan việc ghi nhãn và sắp xếp các hộp mẫu lên xe. Công việc diễn ra chậm rãi, cẩn thận, không ai tỏ ra vội vàng.
Lấy mẫu xong, Tuấn mời kỹ thuật viên ngồi lại dưới bóng me để đối chiếu. Anh mở tập hồ sơ cũ ra ở trang có dòng ghi chú về đoạn đất yếu. Trang giấy đã ngả vàng, nét chữ ghi chú bằng bút mực xanh vẫn còn đọc rõ. Kỹ thuật viên cầm trang giấy lên đọc chậm rãi từng dòng một. Ông đọc xong thì quay sang mở biên bản hiện trường của ngày hôm qua. Hai người đặt hai tờ giấy cạnh nhau trên mặt bàn gấp. Tuấn lấy bút chì kẻ một bảng đối chiếu nhỏ ngay trong sổ tay của mình. Cột bên trái anh chép số liệu từ ghi chú của đợt khảo sát cũ. Cột bên phải anh chép số liệu vừa đo được ở mũi khoan thứ hai.
Con số đầu tiên được đối chiếu là độ sâu bắt đầu của lớp đất yếu. Ghi chú cũ ghi lớp đất yếu bắt đầu ở khoảng sáu mét rưỡi. Biên bản mới ghi chính xác độ sâu 6,5 mét tại mũi khoan thứ hai. Hai con số khớp nhau khiến kỹ thuật viên khẽ gật đầu liên tục. Con số tiếp theo là bề dày của lớp bùn sét yếu bên dưới. Ghi chú cũ ước lượng lớp này dày hơn ba mét một chút. Biên bản mới đo được bề dày chính xác là 3,2 mét. Con số cuối cùng trong bảng là mực nước ngầm tại vị trí khoan. Ghi chú cũ ghi nước ngầm xuất hiện ở khoảng hai mét. Biên bản mới xác định mực nước ngầm ở 2,1 mét. Tuấn nhìn ba hàng số trong bảng đối chiếu mà lòng nặng trĩu. Hai bộ số liệu cách nhau nhiều năm trời khớp nhau gần như hoàn toàn.
- Anh Tuấn, tôi làm khoan thăm dò bao nhiêu năm rồi. Ít khi tôi thấy số liệu cũ mới khớp nhau tới mức này.
- Nghĩa là đợt khảo sát trước họ đã đo đúng, phải không anh?
- Họ đo đúng và ghi chú đúng. Chỉ tiếc là ghi chú đó không được ai làm theo tới nơi tới chốn.
- Lần này thì khác. Biên bản đã có đủ chữ ký và đang chờ kết quả chính thức.
Tuấn hoàn thiện hồ sơ đối chiếu ngay trong buổi sáng hôm đó. Anh kẹp bảng đối chiếu vào giữa biên bản mới và bản sao ghi chú cũ. Anh đánh số trang cho từng tờ và ghi mục lục ở trang đầu tiên. Anh cũng chụp lại toàn bộ hồ sơ đối chiếu để gửi cho Thanh. Trong thư gửi đi, anh viết rõ đây là hồ sơ đối chiếu giữa hai đợt số liệu. Anh nhấn mạnh phần kết luận chính thức vẫn thuộc về ban quản lý dự án. Anh không viết thêm bất kỳ nhận định chắc chắn nào trong thư. Đó là kỷ luật anh tự đặt ra cho mình từ sau cuộc gọi chiều qua. Số liệu có thể nói rất nhiều điều với người trong nghề. Nhưng trên giấy tờ chính thức, mọi lời kết luận đều phải đúng thẩm quyền.
Ông Lượng tới đầu phum vào lúc tổ khoan đang thu dọn dụng cụ. Ông nghe Tuấn thưa lại chuyện đối chiếu số liệu bằng giọng chậm rãi. Ông ngồi trên chiếc ghế nhựa dưới gốc me, hai tay đặt lên đầu gậy. Nghe xong, ông nhìn về phía vị trí miếu cũ một lúc rất lâu. Rồi ông quay sang nhìn hòn đá đang nằm trang nghiêm trên bệ tạm. Giọng ông trầm xuống khi ông nói câu chuyện của người xưa trong phum. Ông nói người xưa chọn chỗ đặt miếu không bao giờ chọn bừa một chỗ. Họ nhìn đất, nhìn nước, nhìn cả đường đi của mưa nắng qua nhiều đời. Chỗ nào đất không yên, họ đặt miếu để con cháu nhớ mà tránh. Chỗ nào nước hay quấy phá, họ cũng đặt dấu để người sau để ý.
Tuấn ngồi nghe ông Lượng nói mà không chen vào một lời nào. Anh nghĩ tới ba hàng số vừa khớp nhau trong bảng đối chiếu của mình. Anh nghĩ tới dòng ghi chú bị bỏ qua vì áp lực tiến độ ngày trước. Hai con đường khác nhau cùng dẫn tới một sự thật về mảnh đất này. Người xưa đi bằng kinh nghiệm truyền đời và con mắt nhìn đất. Người nay đi bằng máy khoan, ống lấy mẫu và những con số đo đạc. Cả hai đều chỉ về cùng một khoảng đất yếu dưới chân miếu cũ. Anh ghi lại mấy lời của ông Lượng vào cuối trang sổ tay hôm nay. Anh ghi nguyên văn để sau này còn có cái mà đối chiếu khi cần.
Phước thu dọn bàn ghế xong thì ghé lại hỏi Tuấn về việc tiếp theo. Anh hỏi hồ sơ đối chiếu này rồi sẽ đi tới đâu trong dự án. Tuấn đáp rằng nó sẽ đi kèm biên bản khoan lên ban quản lý. Nó sẽ nằm trong hồ sơ chờ ngày công bố kết quả chính thức. Tới ngày đó, mọi chuyện về đoạn đất này sẽ được nói rõ ràng. Còn từ nay tới đó, đội vẫn còn một việc quan trọng hơn phải làm. Đó là xây lại ngôi miếu cho phum theo đúng cam kết đã ký. Phước gật đầu và nói chiều nay anh sẽ ra đầu phum phụ việc đào móng. Tuấn cười, bảo anh cứ làm việc nhẹ, phần nặng đã có người khác lo.
Buổi trưa, Tuấn ghé nhà ông Lượng để thưa lại mọi chuyện cho đầy đủ. Bà con trong nhà ông đang chuẩn bị bữa cơm trưa đơn giản. Ông Lượng rót cho anh một ly trà nóng rồi hỏi thêm về việc xây miếu. Tuấn nói đội sẽ bắt đầu đào móng miếu mới ngay trong chiều tối nay. Vị trí móng nằm lùi vào bên trong lề đường mới đúng tám mét. Gốc me vẫn được giữ nguyên và miếu mới vẫn nằm dưới tán me. Ông Lượng nghe xong thì gật đầu với vẻ hài lòng thấy rõ. Ông nói người phum sẽ ra phụ đội một tay trong những ngày xây miếu. Ông cũng nói À cha Ha đã dặn dò riêng ông mấy điều về buổi lễ. Lễ phải làm sau khi miếu xây xong và trước khi đội thi công trở lại. Tuấn ghi lại lời dặn ấy vào sổ rồi đứng dậy xin phép ra về.
Sau bữa trưa, Tuấn trở về lán trại để sắp xếp lại toàn bộ hồ sơ. Anh đặt hồ sơ đối chiếu lên trên cùng của cặp tài liệu dự án. Bên dưới nó là biên bản khoan và văn bản tạm dừng thi công đoạn qua phum. Ba thứ giấy tờ này kể lại trọn vẹn hành trình của đoạn đất trong nửa tháng. Từ một dòng ghi chú bị bỏ qua, tới những con số được đo lại cẩn thận. Tuấn viết thêm một tờ ghi chú ngắn kẹp vào đầu tập hồ sơ. Tờ ghi chú liệt kê thứ tự các tài liệu để người đọc sau dễ theo dõi. Anh làm việc này rất tỉ mỉ, như cách anh vẫn làm với mọi hồ sơ kỹ thuật. Anh biết giấy tờ rõ ràng là cách bảo vệ sự thật lâu dài nhất.
Dũng ghé vào lán đúng lúc anh đang khóa cặp tài liệu lại. Ông hỏi thăm về buổi lấy mẫu và việc đối chiếu sáng nay. Tuấn thưa lại ngắn gọn những gì được phép nói vào lúc này. Anh nói số liệu mới và ghi chú cũ khớp nhau gần như hoàn toàn. Anh nói hồ sơ đối chiếu đã hoàn thiện và đã gửi cho ban quản lý. Anh cũng nói rõ kết luận chính thức vẫn phải chờ ngày công bố. Dũng nghe xong thì im lặng một lúc lâu bên cửa lán. Ông hỏi một câu mà Tuấn biết ông đã nghĩ tới từ lâu.
- Nếu ngày đó người ta làm theo ghi chú cũ, chắc đã không có chuyện gì xảy ra.
- Dạ, có lẽ vậy, thưa anh. Nhưng chuyện đã qua rồi thì mình lo phần việc trước mắt thôi.
- Ừ. Chiều nay đào móng miếu mới, tôi sẽ ra làm cùng anh em.
Tuấn nhìn theo bóng Dũng đi ra sân lán mà thấy lòng nhẹ đi một chút. Người đội trưởng từng chỉ quen ra lệnh nay đã nói tới việc tự tay làm. Sự thay đổi ấy không ồn ào nhưng nó hiện rõ trong từng việc nhỏ. Anh cất cặp tài liệu vào tủ hồ sơ rồi ra sân chuẩn bị dụng cụ đào móng. Phước đã tập hợp sẵn cuốc xẻng và dây căng cho buổi chiều nay. Mấy người thợ khỏe mạnh trong đội cũng đã có mặt đông đủ. Ai cũng biết buổi đào móng chiều nay không giống những buổi đào móng khác. Đây là cái móng của ngôi miếu mà chính đội đã hứa xây lại. Nó phải được đào bằng tất cả sự đàng hoàng mà đội còn có thể dành ra.
Chiều hôm đó, khi Tuấn quay lại đầu phum, ông Lượng vẫn ngồi dưới gốc me. Ông nhìn hàng mẫu đất cuối cùng được tổ khoan khiêng lên xe. Ông chậm rãi nói với Tuấn một câu mà anh sẽ nhớ rất lâu. Ông nói người xưa đặt miếu ở đó là có lý do của họ.