ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 34: Xây Móng Miếu Mới
Tám giờ tối ngày mười tám tháng ba, hố móng của ngôi miếu mới đã hiện rõ dưới ánh đèn. Nguyễn Văn Dũng đứng trong hố móng, hai tay lấm đầy vữa hồ tới tận…
Nội dung chương
Tám giờ tối ngày mười tám tháng ba, hố móng của ngôi miếu mới đã hiện rõ dưới ánh đèn. Nguyễn Văn Dũng đứng trong hố móng, hai tay lấm đầy vữa hồ tới tận khuỷu tay. Ông vừa tự tay trộn xong mẻ hồ thứ ba của buổi chiều tối hôm nay. Mồ hôi chảy dọc sống lưng ông dưới lớp áo bảo hộ đã sẫm màu. Mấy người thợ đứng quanh hố móng nhìn ông với vẻ ngạc nhiên chưa giấu hết. Suốt bao nhiêu năm làm đường, họ chưa từng thấy đội trưởng tự tay trộn hồ. Ông vẫn thường đứng ở phía trên, cầm bản vẽ và ra lệnh cho từng nhóm. Tối nay ông ở dưới hố cùng họ, làm đúng phần việc của một người thợ phụ.
Buổi đào móng bắt đầu từ lúc nắng chiều còn chưa tắt hẳn. Tuấn đã căng dây lại bốn góc của vị trí miếu mới trước khi đội tới. Bốn cọc tre cũ được thay bằng bốn cọc gỗ chắc chắn hơn nhiều. Dây căng giữa các cọc tạo thành một hình chữ nhật ngay ngắn trên mặt đất. Vị trí này nằm lùi vào bên trong lề đường mới đúng tám mét. Nó vẫn nằm trọn dưới tán me cổ thụ như vị trí miếu cũ ngày trước. Dũng là người cầm cuốc bổ nhát đầu tiên xuống lớp đất mặt. Ông bổ chậm và chắc, như thể muốn tự mình mở đầu việc làm lại này. Mấy người thợ sau đó mới cùng vào việc theo phân công của Phước.
Đất ở vị trí miếu mới khô và chắc, khác hẳn cảm giác ở khu vực gần mương. Xẻng cuốc đi xuống từng lớp đều tay mà không gặp chỗ nào bất thường. Tám phụ trách việc chuyển đất đào lên ra phía ngoài bằng xe rùa. Anh làm việc hăng hái, thỉnh thoảng lại đùa một câu cho cả nhóm bớt mệt. Rinh và mấy thợ trẻ lo việc đóng cốp pha cho thành hố móng. Phước đi lại giữa các nhóm, ghi chép vật liệu và nhắc giờ nghỉ uống nước. Dũng luân phiên giữa việc đào đất và việc trộn hồ ở góc sân. Ông học cách trộn hồ từ Phước, người thợ cả của đội, bằng đôi mắt của người mới làm. Mẻ hồ đầu tiên ông trộn hơi loãng, phải thêm cát và xi măng hai lần. Mẻ thứ hai đã đạt hơn, được Phước gật đầu cho dùng vào việc.
- Anh Dũng cứ để phần trộn hồ cho anh em làm cũng được mà.
- Không. Việc này tôi đã tuyên bố là ngày công của đội làm lại. Tôi là đội trưởng thì càng phải có phần tay chân trong đó.
- Vậy anh trộn tiếp mẻ nữa đi. Mẻ này đạt rồi, anh làm khéo hơn lúc đầu nhiều rồi đó.
- Được. Anh đứng đây coi chừng, thấy sai chỗ nào thì nhắc tôi liền.
Khi trời tối hẳn, hai bóng đèn công trường được kéo dây ra đầu phum. Ánh đèn vàng phủ xuống hố móng và khoảng sân đất quanh gốc me. Công việc vẫn tiếp tục trong ánh đèn với nhịp độ chậm rãi, chắc chắn. Dũng để ý thấy người phum bắt đầu tụ lại ở phía ngoài dây căng. Họ đứng xem đội làm việc mà không chen vào khu vực thi công. Mấy bà trong phum mang ra một bình trà lớn và mấy cái ly nhựa. Trà được rót cho từng người thợ ngay tại mép hố móng. Dũng nhận ly trà bằng hai tay còn lấm hồ đã rửa qua loa. Ông gật đầu cảm ơn và thấy cổ họng mình nghẹn lại một chút. Mới nửa tháng trước, cũng những con người này đứng chắn trước máy ủi của ông. Tối nay họ rót trà cho đội của ông ngay bên hố móng miếu mới.
Hòn đá trên bệ tạm dưới gốc me được che chắn cẩn thận suốt buổi làm. Một tấm bạt sạch phủ qua phía trên để tránh bụi vữa bay vào. Dũng dặn riêng hai người thợ không ai được tựa dụng cụ vào bệ tạm. Ông cũng dặn không ai được đặt đồ ăn thức uống lên khu vực quanh bệ. Những lời dặn ấy ngày trước chính ông là người cho là thừa thãi. Bây giờ ông nói ra chúng một cách tự nhiên như điều hiển nhiên. Tuấn đứng ở phía trên hố móng, ghi lại tiến độ công việc vào sổ tay. Anh thỉnh thoảng cúi xuống nhắc nhóm thợ về độ sâu theo đúng thiết kế nhỏ. Ngôi miếu mới không lớn, nhưng mọi kích thước đều được làm cẩn thận. Nền miếu được tôn cao hơn mặt đất quanh đó để tránh nước mưa đọng. Móng được đào đủ sâu để ngôi miếu đứng vững qua nhiều mùa mưa nắng.
Đổ xong phần bê tông móng, cả nhóm ngồi nghỉ ngay bên mép hố. Dũng ngồi giữa anh em thợ, tay vẫn cầm chiếc bay dính đầy hồ khô. Ông nhìn phần móng vừa hoàn thành đang dần se mặt dưới ánh đèn. Một cảm giác lạ lùng dâng lên trong lòng người đội trưởng dày dạn này. Ông đã đổ không biết bao nhiêu cái móng trong mấy chục năm làm đường. Móng cầu, móng cống, móng nhà trạm, cái nào cũng lớn hơn cái móng này. Nhưng chưa cái móng nào khiến ông phải ngồi nhìn nó lâu đến vậy. Cái móng tối nay nhỏ bé, nằm lọt thỏm dưới tán một gốc me già. Nó lại là cái móng nặng nhất trong cả đời làm nghề của ông. Nó được xây bằng ngày công chuộc lỗi của chính đội ông.
Trong lúc chờ bê tông se mặt, Dũng đi một vòng quanh khu vực miếu mới. Ông dừng lại ở vị trí miếu cũ, nơi giờ chỉ còn một khoảng đất trống. Mấy dấu vết của ngôi miếu lá ngày trước đã bị xóa sạch từ lâu. Ông đứng đó một lúc, nhớ lại buổi chiều mình ra lệnh cho máy ủi tiến lên. Tiếng máy gầm, tiếng người phum la hét và tiếng lá me rơi xào xạc. Tất cả những âm thanh ấy ông vẫn còn nghe rõ trong trí nhớ của mình. Ông quay lại nhìn hố móng mới vừa hoàn thành ở phía trong lề đường. Khoảng cách giữa hai vị trí chỉ vỏn vẹn tám mét ngắn ngủi. Nhưng với ông, đó là khoảng cách dài nhất mà ông từng đi trong đời. Nó đo bằng những đêm bệnh tật của cả đội và những giấc mơ không yên. Nó cũng đo bằng uy tín của một người đội trưởng đã mất trước cộng đồng.
Tuấn bước tới đứng bên cạnh ông, tay cầm cuốn sổ ghi tiến độ. Anh báo lại rằng phần móng đã đạt đúng kích thước theo thiết kế. Anh nói ngày mai đội và thanh niên phum sẽ cùng dựng khung miếu. Phần lợp lá sẽ do người phum phụ trách theo đúng lệ cũ của họ. Dũng gật đầu và hỏi thêm về việc chuẩn bị cho ngày đặt đá. Tuấn đáp rằng bệ đặt đá sẽ được hoàn thiện cùng phần nền miếu. Tới ngày lễ, hòn đá sẽ được khiêng từ bệ tạm sang miếu mới. Mọi việc đều đã nằm trong kế hoạch mà À cha và phum đã thống nhất. Dũng nghe xong thì dặn anh ghi thêm một dòng vào sổ công tác. Dòng ấy ghi rằng đội trưởng trực tiếp tham gia lao động trong buổi xây móng. Anh nhìn ông một lúc rồi mỉm cười và ghi đúng như lời ông dặn.
- Anh ghi vậy để làm gì, thưa anh Dũng? Sổ công tác đâu có mục đó.
- Cứ ghi đi. Sau này ai đọc lại hồ sơ cũng biết tôi không đứng ngoài việc này.
- Dạ, tôi ghi rồi. Mai anh còn ra dựng khung với anh em nữa không?
- Có. Tôi ra từ sáng sớm. Việc nào làm được tôi sẽ làm cùng hết.
Mấy người thợ thu dọn dụng cụ xong thì kéo nhau ngồi nghỉ dưới gốc me. Tám kiểm tra lại hai bóng đèn công trường trước khi tắt bớt một bóng. Anh nói đùa rằng tối nay là tối làm việc yên ổn nhất của đội ở phum này. Không ai phải lo chuyện máy móc, cũng không ai phải lo chuyện bệnh tật. Rinh ngồi bên cạnh gật đầu, nói mình đã khỏe hẳn mấy ngày nay rồi. Phước ghi nốt mấy dòng cuối vào sổ vật liệu rồi khóa thùng dụng cụ lại. Dũng nhìn quanh đội của mình một lượt dưới ánh đèn vàng ấm áp. Ông thấy những gương mặt đã cùng ông đi qua nửa tháng đầy sóng gió. Họ vẫn ở đây, vẫn làm việc, vẫn tin vào người đội trưởng của mình. Niềm tin ấy ông đã suýt đánh mất và đang từng ngày gây dựng lại. Ông tự nhủ phải giữ nó bằng việc làm cụ thể chứ không bằng lời nói.
À cha Chau Sóc Ha tới đầu phum khi công việc vừa kết thúc. Ông đi cùng ông Lượng, hai ông già bước chậm rãi trong ánh đèn vàng. Cả đội đứng dậy chào hai ông bằng thái độ kính trọng thật lòng. À cha đi một vòng quanh hố móng, nhìn kỹ từng góc một. Ông cúi xuống nhìn mặt bê tông vừa đổ rồi gật đầu rất khẽ. Ông Lượng đứng bên cạnh, tay chống gậy, mắt nhìn về phía bệ đá. Dũng bước tới trước hai ông và thưa lại toàn bộ việc làm tối nay. Ông nói móng đã xong, ngày mai đội sẽ dựng khung và lợp mái. Ông nói mọi việc đều làm đúng vị trí đã thống nhất trong buổi họp phum. À cha nghe xong thì nhìn thẳng vào mặt ông mà nói chậm rãi.
- Móng làm chắc như vậy là được rồi. Ta coi trọng cái lòng của người làm hơn cái móng này.
- Dạ, thưa À cha. Đội con sẽ làm cho xong đàng hoàng tới ngày đặt đá.
- Nghe ta dặn đây. Miếu xong thì lễ phải làm trước ngày đội quay lại thi công.
Dũng cúi đầu nhận lời dặn ấy trước mặt cả đội và ông Lượng. Ông hứa ngày mai sẽ cho dựng xong ngôi miếu cho thật trang nghiêm. Ông cũng hứa việc thừa nhận của mình trước phum sẽ làm đúng như đã hẹn. À cha gật đầu rồi cùng ông Lượng chậm rãi ra về trong đêm. Dũng đứng ở đầu phum nhìn theo hai ông già cho tới khi bóng họ khuất hẳn. Sau lưng ông, phần móng mới nằm yên dưới tán me trong ánh đèn vàng.