ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 37: Thừa Nhận Trước Phum

Chín giờ sáng ngày hai mươi tháng ba, sân đầu phum đông đủ người hơn mọi buổi họp trước. Nguyễn Văn Dũng đứng ở giữa khoảng sân đất trước ngôi miếu mới…

Nội dung chương

Chín giờ sáng ngày hai mươi tháng ba, sân đầu phum đông đủ người hơn mọi buổi họp trước. Nguyễn Văn Dũng đứng ở giữa khoảng sân đất trước ngôi miếu mới vừa dựng xong. Sau lưng ông là cả đội thi công xếp thành hàng ngay ngắn, áo quần chỉnh tề. Trước mặt ông, À cha Chau Sóc Ha và ông Lượng ngồi ở hàng ghế danh dự. Bà con trong phum đứng và ngồi thành vòng rộng quanh sân theo từng nhóm. Không ai nói chuyện ồn ào trong buổi sáng trang nghiêm này của phum. Tuấn đứng ở phía bên phải sân, cạnh chiếc bàn để biên bản và sổ sách. Phước đứng ngay sau lưng Dũng, hai tay chắp lại, vẻ mặt nghiêm túc. Tờ giấy viết tay nằm trong túi áo ngực của Dũng từ đêm hôm qua. Ông đưa tay lên ngực một lần nữa để chắc chắn nó vẫn ở đó.

Dũng hít một hơi thật sâu rồi bước lên phía trước một bước. Ông cúi đầu chào À cha, chào ông Lượng và chào bà con trong phum. Cái cúi đầu của ông chậm và sâu, khác hẳn những cái gật đầu thường ngày. Cả sân im lặng tới mức nghe rõ tiếng lá me xào xạc trên đầu. Ông rút tờ giấy trong túi áo ngực ra và mở nó ra trước mặt. Tay ông hơi run khi tờ giấy được mở phẳng dưới ánh nắng sáng. Tờ giấy rung nhẹ theo nhịp tay khiến mấy dòng chữ đầu khẽ nhòe đi. Ông đặt thêm bàn tay còn lại lên mép giấy để giữ cho phẳng. Ông hít chậm một hơi nữa rồi mới nhìn xuống dòng đầu tiên. Ông nhìn xuống những dòng chữ do chính mình viết đêm qua một lúc. Rồi ông ngẩng đầu lên, nhìn thẳng về phía những người phum trước mặt. Ông bắt đầu đọc bằng giọng chậm rãi, rõ ràng, đủ cho cả sân cùng nghe.

- Kính thưa À cha, kính thưa bác Lượng, kính thưa bà con trong phum. Tôi là Nguyễn Văn Dũng, đội trưởng đội thi công tuyến đường liên xã qua phum này. Hôm nay tôi đứng ở đây không phải để báo cáo công việc như mọi lần. Tôi đứng ở đây để nói một việc mà lẽ ra tôi phải nói từ sớm hơn.

Ông dừng lại một nhịp để lấy hơi, mắt vẫn nhìn thẳng về phía trước. Không một tiếng động nào vang lên từ vòng người đứng quanh sân. Mấy người thợ sau lưng ông đứng yên, mắt nhìn xuống mặt đất. Ông đọc tiếp những dòng tiếp theo trong tờ giấy trên tay mình. Giọng ông trầm xuống khi ông nói tới buổi chiều ngày năm tháng ba. Đó là buổi chiều mà cả phum này không ai có thể quên được. Đó cũng là buổi chiều mà chính ông không cho phép mình quên đi.

- Chiều ngày năm tháng ba, chính tôi đã ra lệnh cho máy ủi tiến lên. Lệnh ấy đã làm đổ ngôi miếu Ông Tà ở đầu phum của bà con. Hòn đá thờ trong miếu cũng bị quăng xuống mương theo lệnh của tôi. Trước đó, bác Lượng và bà con đã ra can ngăn đội rất rõ ràng. Tôi đã nghe hết những lời can ngăn ấy mà vẫn cho máy làm tới.

Ông gấp tờ giấy lại một nửa và ngẩng đầu lên nhìn mọi người. Từ chỗ này trở đi, ông không cần nhìn vào giấy nữa. Những lời còn lại đã nằm sẵn trong đầu ông từ đêm hôm qua. Ông nói chậm rãi từng câu, như nói với từng người trong sân này.

- Hôm nay, trước À cha, trước bác Lượng và trước bà con, tôi đứng đây thừa nhận trước phum là tôi đã sai. Lỗi này là của một mình tôi, người đã ra lệnh cho cả đội. Anh em thợ trong đội chỉ làm theo lệnh của đội trưởng mà thôi. Tôi nhận toàn bộ trách nhiệm về lệnh ủi miếu ngày hôm đó. Tôi không đổ lỗi cho tiến độ, cho cấp trên hay cho bất kỳ ai khác.

Cả sân vẫn im lặng tuyệt đối sau những lời thừa nhận của ông. Dũng nhìn thấy mấy cụ già trong phum khẽ gật đầu với nhau. Ông thấy ông Lượng đưa tay lên vuốt chòm râu bạc của mình chậm rãi. Ông thấy À cha ngồi yên, đôi mắt già nua nhìn ông không rời. Ông nói tiếp phần cuối của bài nói đã chuẩn bị từ đêm qua. Ông nói về những việc đội đã làm để sửa lại lỗi lầm đã gây ra. Hòn đá đã được vớt lên nguyên vẹn và tắm rửa đàng hoàng cẩn thận. Ngôi miếu mới đã được xây xong trang nghiêm ở vị trí lùi vào lề đường. Ngày mai đội sẽ cùng phum làm lễ và đặt đá vào miếu mới. Ông nói những việc làm lại ấy không xóa được buổi chiều ngày năm tháng ba. Nhưng đó là tất cả những gì đội có thể làm bằng tấm lòng thành. Ông cúi đầu một lần nữa, sâu hơn cả lần cúi đầu lúc mở đầu. Ông giữ nguyên tư thế cúi đầu ấy trong mấy giây dài trước sân.

Khi ông ngẩng đầu lên, giọng ông đã khàn đi vì xúc động. Ông nói lời cuối cùng gửi tới bà con trong phum sáng nay. Ông xin bà con cho đội được làm buổi lễ ngày mai cho trọn vẹn. Ông cũng nói sau buổi lễ, mọi quyết định kỷ luật ông đều xin nhận đủ. Cả sân bắt đầu có những tiếng xì xào rất nhỏ ở phía sau. Tuấn bước lên phía trước, cầm biên bản họp phum đã chuẩn bị sẵn. Anh đọc lại toàn bộ lời thừa nhận của Dũng cho cả sân nghe xác nhận. Từng ý trong lời thừa nhận được ghi vào biên bản một cách rõ ràng. Biên bản ghi rõ người thừa nhận là đội trưởng Nguyễn Văn Dũng. Biên bản cũng ghi rõ ông nhận toàn bộ trách nhiệm về lệnh ủi miếu. Phước mang biên bản tới trước mặt Dũng để ông ký tên xác nhận. Dũng ký tên mình vào cuối trang biên bản bằng nét chữ chắc chắn. Ông ký chậm từng nét, ngòi bút dừng lại một nhịp ở cuối chữ ký. Ông nhấc bút lên, nhìn lại tên mình trên giấy rồi mới buông tay. Mực còn ướt, ánh nắng sáng chiếu lên trang giấy một vệt bóng mờ. Ông Lượng ký tên ở phần đại diện phum chứng kiến buổi thừa nhận. À cha điểm chỉ vào góc biên bản như cách ông vẫn làm trước nay. Tờ biên bản ấy được Tuấn kẹp vào cặp hồ sơ chung của đội và phum.

À cha Chau Sóc Ha đứng dậy khỏi ghế bằng sự dìu tay của ông Lượng. Ông đi chậm rãi tới trước mặt Dũng và đứng yên một lúc. Cả sân nín thở chờ nghe những lời của người giữ việc lễ trong phum. À cha nhìn Dũng từ đầu tới chân rồi gật đầu một cái rõ ràng. Giọng ông vang lên chậm rãi và ấm áp giữa khoảng sân đầy nắng.

- Đội trưởng đã nói được những lời này trước mặt cả phum. Lời nói ra rồi thì coi như phum đã nghe, ông Tà cũng đã nghe. Việc còn lại chỉ là làm cho trọn vẹn buổi lễ ngày mai nữa thôi. Ngày mai làm lễ được rồi.

- Dạ, thưa À cha. Con xin làm đúng như À cha dặn, không thiếu một việc nào.

Bà con trong phum bắt đầu ra về trong trật tự sau buổi thừa nhận. Nhiều người đi ngang qua Dũng thì gật đầu chào ông một cách nhẹ nhàng. Một bà cụ trong phum dừng lại trước mặt ông và nói mấy câu ngắn. Bà nói người biết nhận lỗi trước cộng đồng là người còn giữ được lòng. Bà nói phum này từ xưa tới nay vẫn trọng người biết sửa sai như vậy. Dũng chắp hai tay lại và cúi đầu cảm ơn bà cụ rất lâu. Ông không ngờ những lời đầu tiên sau buổi thừa nhận lại ấm áp đến thế. Ông từng chuẩn bị tinh thần cho những lời trách móc nặng nề nhất. Nhưng người phum chỉ nhìn ông bằng ánh mắt nghiêm mà không hằn học. Sự bao dung ấy khiến ông càng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình. Ông tự nhủ ngày mai phải dự lễ bằng tất cả sự thành tâm mình có.

Tuấn ở lại sân cùng Phước để hoàn tất những giấy tờ cuối cùng. Anh kiểm tra lại biên bản một lượt rồi đưa cho Dũng xem lại. Dũng đọc kỹ từng dòng ghi trong biên bản mà không sửa một chữ. Ông nói biên bản ghi đúng như những gì ông đã nói sáng nay. Ông dặn Tuấn lưu biên bản này cùng với biên bản họp phum trước đây. Hai tờ biên bản ấy là hai dấu mốc quan trọng nhất của vụ việc này. Một tờ ghi lại cam kết làm lại của đội trước toàn thể cộng đồng. Một tờ ghi lại lời thừa nhận chính thức của người ra lệnh ủi miếu. Tuấn gật đầu và cẩn thận cất cả hai vào cặp hồ sơ của đội. Phước đứng bên cạnh nói nhỏ rằng anh em trong đội đều thấy nhẹ lòng. Anh nói buổi sáng nay là buổi sáng yên ổn nhất của đội từ ngày tới đây. Dũng nghe vậy thì chỉ gật đầu, mắt vẫn nhìn về ngôi miếu mới.

Ông đi chậm rãi tới trước ngôi miếu mới và đứng yên một lúc lâu. Bệ đá bên trong miếu vẫn còn trống, chờ buổi lễ của ngày mai. Hòn đá trên bệ tạm dưới gốc me nằm yên trong nắng trưa tháng ba. Ngày mai nó sẽ được khiêng sang đây và đặt vào đúng chỗ của nó. Ông nghĩ về chặng đường nửa tháng vừa qua của chính mình. Từ một người ra lệnh lạnh lùng, ông đã đi tới buổi sáng thừa nhận này. Con đường ấy không ai đi thay ông được một bước nào cả. Mỗi bước đều phải do chính ông tự bước bằng đôi chân của mình. Ông quay lại nhìn đội của mình đang thu dọn ghế bàn ở sân. Những con người ấy ngày mai sẽ đứng cùng ông trong buổi lễ quan trọng. Ông thấy mình mắc nợ họ một lời cảm ơn chưa nói ra thành tiếng. Ông tự hứa sau buổi lễ sẽ nói lời cảm ơn ấy với từng người. Còn bây giờ, ông cùng mọi người quay về lán để chuẩn bị việc chiều nay. Chiều nay cả đội và người phum sẽ cùng nhau chuẩn bị lễ vật cho ngày mai.

Chương khác

Xem thêm