ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 39: Lễ Xá Tội

Tám giờ sáng ngày hai mươi mốt tháng ba, buổi lễ xá tội bắt đầu ở miếu mới. Thạch Minh Tuấn có mặt ở sân miếu từ lúc trời còn chưa sáng rõ. Anh đứng ở…

Nội dung chương

Tám giờ sáng ngày hai mươi mốt tháng ba, buổi lễ xá tội bắt đầu ở miếu mới. Thạch Minh Tuấn có mặt ở sân miếu từ lúc trời còn chưa sáng rõ. Anh đứng ở phía bên trái sân, cạnh chiếc bàn ghi chép của đội. Trước mặt anh, ngôi miếu mới đứng trang nghiêm dưới tán me cổ thụ. Trên chiếc bàn dài đặt trước miếu, lễ vật đã được bày đầy đủ từ sớm. Gà luộc nguyên con nằm trên chiếc đĩa lớn ở vị trí chính giữa bàn. Chuối sứ được xếp thành nải ngay ngắn trên một chiếc đĩa khác bên cạnh. Rượu trắng đã rót vào chai sạch và đặt ở phía bên phải bàn lễ. Trầu cau được têm sẵn và xếp gọn gàng trên một chiếc khay nhỏ. Nhang đèn được đặt ở phía trước, đèn dầu đã châm tim mới từ sáng sớm. Phước đứng bên cạnh Tuấn, tay cầm cuốn sổ ghi chép buổi lễ hôm nay. Anh đã kiểm kê lại từng món lễ vật một lần cuối trước giờ lễ. Cả năm món đều có mặt đầy đủ, đúng như danh sách đã chuẩn bị hôm qua. Tuấn nhìn lại từng món trên bàn một lượt nữa cho thật yên tâm. Khói từ tim đèn dầu mới châm tỏa mùi dầu nhẹ trong buổi sớm. Tay anh chạm nhẹ vào mép bàn, mặt gỗ còn mát hơi sương đêm.

Bà con trong phum tới sân miếu từ rất sớm và đứng thành vòng rộng. Các cao niên ngồi ở hàng ghế phía trước, gần chiếc bàn lễ nhất. À cha Chau Sóc Ha ngồi ở ghế giữa, áo quần chỉnh tề, vẻ mặt nghiêm trang. Ông Lượng ngồi ngay bên cạnh ông, tay chống cây gậy quen thuộc. Đội thi công đứng thành hàng ở phía bên phải của sân miếu. Dũng đứng ở vị trí đầu hàng của đội, ngay phía trước mọi người. Ông mặc bộ đồ sạch sẽ nhất của mình, hai tay chắp lại trước bụng. Gương mặt ông nghiêm túc và bình tĩnh hơn Tuấn từng thấy bao giờ hết. Không ai trong sân nói chuyện to tiếng trong buổi sáng trọng đại này. Chỉ có tiếng lá me xào xạc trên cao và tiếng chim hót xa xa. Ánh nắng sớm chiếu qua tán me, rải xuống sân những vệt sáng dịu dàng.

Đúng giờ đã định, À cha đứng dậy và bước tới trước bàn lễ. Ông thắp ba nén nhang từ ngọn đèn dầu trên bàn bằng hai tay. Khói nhang bắt đầu tỏa lên thành những sợi mỏng trong không khí yên tĩnh. Ông cắm nhang vào chiếc lư nhỏ đặt ở chính giữa bàn lễ. Rồi ông chắp hai tay lại và bắt đầu khấn bằng tiếng Khmer của phum. Giọng khấn của ông trầm, chậm và rõ ràng từng tiếng một. Tuấn đứng gần đó, lắng nghe và hiểu trọn vẹn từng lời ông khấn. Anh là người con của vùng đất này nên tiếng Khmer là tiếng mẹ đẻ của anh. Anh nghe ông khấn lời đầu tiên gửi tới Neak Ta của phum mình.

- Sôm tốh, Neak Ta. Giơng khnhôm ban thơ khốh.

À cha khấn xong câu đầu thì dừng lại một nhịp ngắn. Ông nhắc lại ý ấy bằng tiếng Việt cho đội thi công cùng hiểu. Ông nói xin lỗi Ông Tà, chúng tôi đã làm điều sai trái. Rồi ông khấn tiếp câu thứ hai bằng tiếng Khmer với giọng trầm hơn. Câu khấn kể rõ nguyên do của buổi lễ ngày hôm nay.

- Giơng khnhôm ban phlêch miếu, bâng đá Neak Ta chôl pralây.

Lời Việt tương ứng được ông nói ngay sau đó cho mọi người cùng nghe. Ông kể đội thi công đã ủi đổ ngôi miếu ở đầu phum này. Ông kể hòn đá thờ đã bị quăng xuống mương nước trong buổi chiều ấy. Ông kể người ra lệnh là đội trưởng đang đứng đây ngày hôm nay. Không một chi tiết nào của vụ việc bị giấu đi trong lời khấn. Cả sân im lặng lắng nghe từng lời kể rõ ràng và thành thật ấy. Dũng đứng ở đầu hàng của đội, đầu cúi thấp xuống trong suốt phần khấn. Hai tay ông vẫn chắp lại trước bụng không hề buông xuống. Tuấn nhìn ông và hiểu rằng đây là khoảnh khắc khó nhất của buổi lễ. Mọi lỗi lầm được kể lại công khai trước thần linh và cộng đồng. Không còn chỗ nào để trốn tránh hay giảm nhẹ cho bất kỳ ai.

À cha khấn tiếp phần thứ ba bằng tiếng Khmer với giọng ấm áp hơn.

- Giơng khnhôm sôm âphây tốh, sôm Neak Ta tha tốh aoy giơng khnhôm.

Ông nhắc lại bằng tiếng Việt rằng cả đội xin được xá tội hôm nay. Ông nói đội đã vớt hòn đá lên nguyên vẹn và tắm rửa đàng hoàng. Ông nói đội đã xây lại ngôi miếu mới trang nghiêm ở vị trí lùi vào. Ông nói người ra lệnh đã đứng trước phum thừa nhận lỗi của mình. Ông xin Ông Tà tha thứ cho đội thi công vì những việc đã làm. Ông cũng khấn rằng từ nay đội sẽ giữ gìn ngôi miếu này cẩn thận. Lời khấn cuối cùng được ông nói bằng cả hai thứ tiếng nối tiếp nhau. Tiếng Khmer vang lên trước cho người phum nghe rõ từng lời. Tiếng Việt vang lên sau cho đội thi công hiểu trọn vẹn ý nghĩa. Cả hai cộng đồng đứng quanh sân cùng nghe chung một lời khấn thành tâm. Tuấn đứng nghe mà thấy sống mũi mình cay lên vì xúc động. Anh đã chờ đợi buổi sáng này suốt từ những ngày đầu tiên của vụ việc.

Khấn xong, À cha ra hiệu cho đội bắt đầu phần đặt đá. Bốn người được chọn từ trước bước tới bệ tạm dưới gốc me. Dũng là một trong bốn người khiêng hòn đá ngày hôm nay. Ba người còn lại là Tám, Rinh và một thanh niên khỏe mạnh trong phum. Họ luồn dây vải qua phía dưới hòn đá theo đúng cách đã làm khi vớt. Tấm vải sạch lót dưới đá được giữ nguyên như từ ngày tắm rửa. À cha đứng bên cạnh, thắp thêm một nén nhang và khấn nhỏ mấy câu. Rồi bốn người cùng nâng hòn đá lên khỏi bệ tạm một cách chậm rãi. Họ bước từng bước ngắn và chắc chắn trên đoạn đường đã dọn sẵn. Dây vải căng ra và cọ nhẹ vào vai áo người khiêng phía trước. Dũng bước chậm lại mỗi khi hòn đá khẽ nghiêng theo nhịp đi. Cả bốn người giữ nhịp đều nhau, không ai thúc ai nhanh hơn. Cả sân nín thở nhìn hòn đá di chuyển qua khoảng sân đầy nắng sớm. Không một tiếng động mạnh nào vang lên trong suốt hành trình ngắn ngủi ấy. Tới trước miếu mới, bốn người dừng lại và chờ hiệu của À cha. Ông gật đầu, và họ khiêng hòn đá vào gian trong của miếu mới. Hòn đá được đặt nguyên xuống bệ đá đã chuẩn bị sẵn ở chính giữa. Nó nằm xuống đúng vị trí của mình một cách yên ổn và vững chãi. Không ai chạm thêm vào nó sau khi nó đã yên vị trên bệ. Ngôi miếu mới lùi vào bên trong lề đường mới nay đã có chủ của nó. Hòn đá tự nhiên nhẵn bóng nằm trang nghiêm trên bệ như bao đời trước.

À cha bước vào trước miếu và khấn thêm một đoạn ngắn để kết lễ. Ông khấn bằng tiếng Khmer trước rồi nhắc lại bằng tiếng Việt sau. Ông nói hòn đá đã trở về ngôi miếu của nó từ hôm nay. Ông nói phum và đội từ nay cùng nhau giữ gìn nơi thờ tự này. Ông cũng nói việc làm lại của đội tới đây đã được chứng kiến đầy đủ. Sau đó ông quay ra nhìn Dũng và cả đội đang đứng trước sân. Buổi lễ kết thúc trong không khí nhẹ nhõm lan khắp khoảng sân. Bà con trong phum lần lượt tới trước miếu mới thắp một nén nhang. Khói nhang tỏa lên đều đặn trước bệ đá trong gian miếu nhỏ. Mấy cụ già đứng ngắm hòn đá yên vị trên bệ một lúc rất lâu. Ông Lượng chống gậy đứng ở cửa miếu, mắt ông rưng rưng vì xúc động. Ông nói với Tuấn rằng ông đã chờ buổi sáng này từ rất lâu rồi. Ông nói người phum từ nay lại có chỗ đi qua cúi đầu như xưa. Tuấn chắp tay đáp lại ông và hứa đội sẽ giữ gìn miếu cẩn thận. Anh cũng ghi vào sổ buổi lễ toàn bộ diễn biến chính của sáng nay. Anh ghi giờ bắt đầu, giờ đặt đá và giờ kết thúc buổi lễ. Anh ghi rõ À cha là người chủ trì toàn bộ buổi lễ hôm nay. Anh ghi rõ Dũng dự lễ với tư cách người chuộc lỗi của đội. Từng dòng ghi chép đều được anh viết cẩn thận như mọi hồ sơ trước.

Dũng đứng lại trước miếu mới một lúc lâu sau khi lễ đã xong. Ông nhìn hòn đá nằm yên trên bệ qua khung cửa nhỏ của miếu. Ông không nói thêm lời nào trong khoảnh khắc yên tĩnh ấy. Mấy người thợ trong đội cũng đứng lại cùng ông ở sân miếu. Tám nói nhỏ rằng tối nay chắc chắn anh sẽ ngủ ngon hơn mọi đêm. Rinh gật đầu và nói anh đã thấy người nhẹ hẳn từ lúc đặt đá xong. Phước ghi lại nhận xét ấy vào cuốn sổ theo dõi của đội. Cuốn sổ từng ghi đầy những đêm bệnh tật của cả đội suốt nửa tháng. Từ hôm nay nó sẽ ghi những điều khác, nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Tuấn đóng cuốn sổ của mình lại và nhìn quanh sân miếu lần cuối. Ngôi miếu mới đứng vững vàng dưới tán me trong nắng trưa tháng ba. Hòn đá của phum đã trở về đúng chỗ của nó sau bao nhiêu biến cố. Anh biết chặng đường làm lại của đội đã đi tới chỗ trọn vẹn nhất. Những việc còn lại thuộc về giấy tờ, kỷ luật và công việc thi công phía trước. Nhưng phần việc với phum này, với ngôi miếu này, đã khép lại đàng hoàng.

À cha bước tới vỗ nhẹ lên vai Dũng trước khi cùng ông Lượng ra về. Ông nói từ đêm nay đội cứ ngủ một giấc cho biết. Dũng cúi đầu cảm ơn ông bằng tất cả sự thành tâm của mình. Cả đội đứng nhìn theo hai ông già ra về trong nắng trưa yên bình. Dũng nghe lời dặn ấy mà thấy lòng mình nhẹ đi như vừa trút được gánh nặng lớn nhất đời. Cả đội nghe rõ lời dặn ấy và ai cũng mong đêm nay tới thật nhanh.

Chương khác

Xem thêm