Phá Toái Mộng Cảnh - Chương 1: *Những câu chữ chưa từng thốt thành lời, rồi sẽ hiện ra dưới hình thức văn tự!*
*Những câu chữ chưa từng thốt thành lời, rồi sẽ hiện ra dưới hình thức văn tự!* Quá khứ của tôi vô cùng tệ hại, chẳng thể tìm ra bất kỳ từ ngữ nào có thể…
Nội dung chương
*Những câu chữ chưa từng thốt thành lời, rồi sẽ hiện ra dưới hình thức văn tự!*
Quá khứ của tôi vô cùng tệ hại, chẳng thể tìm ra bất kỳ từ ngữ nào có thể diễn tả nó một cách chính xác. Bởi vì, tôi đã từng tuyệt vọng với quá khứ của chính mình. Trong khoảng thời gian ấy, tôi chẳng thể thấy được dấu vết của tương lai, có vẻ cũng đánh mất niềm tin vào ngày mai. Mười sáu năm có mặt trên cõi đời, tôi chưa từng làm nổi một việc gì ra hồn, lơ ngơ qua hết ngày này đến ngày khác! Tôi chẳng rõ những ngày tháng thế này sẽ còn kéo dài bao lâu, và trên thế gian này có bao nhiêu kẻ hoang mang, lạc lối như tôi?
Ánh mắt chan chứa hy vọng của thầy cô, giọng nói khản đặc của cha mẹ, trên người tôi chẳng thể nghe thấy một hồi đáp nào. Kỳ thi chuyển cấp, tôi đã thất bại! Tôi là đứa trẻ nông thôn, trong suy nghĩ của người lớn, thầy cô, bà con bạn bè… trẻ con nhà nông muốn thay đổi số phận chỉ có một con đường duy nhất: học hành, thi ra khỏi núi, vào được trường cấp ba trong huyện, rồi đại học trong tỉnh. Chỉ có như vậy mới làm nên chuyện, mới thay đổi được vận mệnh!
Nông thôn xưa nay vốn nhiều người nghèo, có được bao nhiêu chữ nghĩa cơ chứ!
Hôm tra cứu điểm thi chuyển cấp, tôi đã im lặng rất lâu. Những con số hiện ra trên màn hình quả thực là sét đánh ngang tai. Tôi chẳng biết phải làm sao, chẳng biết đi về đâu. Dĩ nhiên, tôi chỉ là một trong số đông những kẻ thi rớt mà thôi!
Cả lớp tôi, phần lớn đều hỏng. Không đỗ cấp ba, thì hoặc đi học trường nghề, hoặc ra ngoài làm công kiếm sống. Bởi số phận đã tuyên án với tôi, tôi chẳng được cấp tấm vé bước vào ngôi đền sáng chói ấy. Như vậy, chẳng lẽ cuộc đời tôi sẽ mờ mịt từ đây ư? Không, tôi không tin, tôi không chấp nhận số phận như thế này! Thực ra, khi cha mẹ biết được điểm thi của tôi, họ chẳng có phản ứng gì quá lớn. Cha chỉ cực kỳ bình thản hỏi tôi định học tiếp hay học nghề. Tôi không trả lời, tôi chẳng biết đối diện với họ thế nào!
Nhà nông thì có bao nhiêu tiền mà tích cóp? Đếm trên đầu ngón tay cũng ra cả. Hai chữ “tiền tiết kiệm” càng là thứ xa vời…
Bà tôi mất ngay khi tôi học hết lớp sáu, vì chẳng còn vướng bận, nhà tôi chuyển lên thị trấn thuê phòng trọ. Để tiện cho chị em tôi ăn học, còn bố mẹ đi làm thuê. Tôi nằm ở nhà mấy ngày liền, cứ nhìn vào màn hình điện thoại mãi. Sau khi tâm trạng hồi phục phần nào, tôi quyết định bán hết sách vở đã học qua, tôi chẳng cần chúng nữa! Sự tồn tại của chúng chỉ càng khiến lòng người bực bội, kể cả những cuốn sách lịch sử từng rất yêu thích.
Kỳ nghỉ hè cứ thế trôi dài vô tận, tôi cùng hai anh em nhà Mục bên cạnh, cùng lũ bạn trên phố rong chơi khắp nơi: đạp xe qua những con đường làng. Vì giới hạn độ tuổi và hoàn cảnh của bản thân, tôi chẳng thể ra mấy thành phố ven biển để làm ăn gì! Mẹ tôi chợt bảo: “Hay con ra trường nghề học vài bữa, quản nó có ích hay không, dẫu sao cũng thêm được ít chữ. Nhà mình có chính sách của Nhà nước, chẳng tốn mấy đồng đâu!”
Tôi như chú chim bị nhốt trong lồng, lời cha mẹ nói tôi không thể khước từ hay chối bỏ. Mà có làm thế, họ sẽ buồn lòng. Tôi chẳng muốn vì mình mà khiến họ đau lòng! Số phận đã được định đoạt trong cuộc trò chuyện của họ. Thị trấn Sa Đường cách huyện độ chừng bốn năm chục cây số: đi một tiếng, về một tiếng. Đứa trẻ trong núi làm sao có thời giờ và tiền bạc mà ngồi xe lên huyện. Cha tôi nghiến răng đưa tôi đến trường nghề trong huyện, chấp nhận làm thủ tục trước. Hai cha con tôi đi từ sáng, cũng khéo, gặp ngay bạn học cấp hai của tôi, Trần Quân Di. Trong ấn tượng, cô ấy học khá tốt, ít nhất là giỏi hơn tôi nhiều.
Thực ra lúc đó tôi đã định ghi danh. Cô giáo tuyển sinh nói đủ điều hay ho, hoa mỹ và không chê vào đâu được, kết hợp thành một mớ lý lẽ vô cùng hoàn hảo, như kiểu dệt ra một giấc mộng hoàn mỹ. Thực sự làm người ta rung động, khiến người ta thật lòng muốn ký tên. Nhưng nghĩ kỹ lại, tôi vẫn quyết định bỏ ý định, níu tay cha nhanh chóng ra khỏi cổng trường!
Trần Quân Di không quá xinh đẹp, cô ấy mặc chiếc áo xám và quần bò, tóc buộc đuôi ngựa. Mày thanh mắt sáng, nước da trắng, bên má phải có một nốt ruồi thịt. Người cô ấy toát ra một thứ khí chất đặc biệt khiến người khác lặng lại. Cô ấy là lớp trưởng môn chính trị. Có lần tôi đùa nghịch ném trái bóng rổ vào người cô ấy; cô ấy trừng mắt lườm tôi một cái, rồi lập tức ngồi thụp xuống, vẻ mặt đau đớn tột cùng. Lúc đó tôi hơi luống cuống, muốn an ủi nhưng chẳng biết nói gì. Tôi tự trách mình vài câu, thì cô ấy bỗng bật dậy, cố tình bóp lên tay tôi một vệt đỏ, rồi hãnh diện nói: “Lần này biết đau chưa!”
Còn nhiều kỷ niệm về cô ấy nữa, nhưng tôi chẳng muốn nhắc lại nữa. Cũng trong ngày hôm đó, trước cổng trường chúng tôi rẽ hai ngả. Chúng tôi hét vang lên rằng đã tốt nghiệp! Cấp hai, một điều trừu tượng, xa lạ, vĩnh viễn rời xa tôi, và tôi sẽ chẳng bao giờ có cơ hội trải qua thêm lần nào nữa! Tôi muốn quên hết tất cả bọn họ, quên hết những tháng ngày tồi tệ ấy.
Vậy là tôi cùng cha bỏ đi!
Trên QQ, cô ấy hỏi tôi có định học ở trường nghề trong huyện không. Tôi trả lời: “Chắc thế!” Cô ấy gửi hai mặt cười bảo: “Sau này vẫn phải giữ liên lạc nhé.” Chỉ có điều, cái không khí vui vẻ, tự nhiên lúc đầu cứ thế nhạt dần. Hai đường thẳng song song, chẳng thể nào cắt nhau. Chúng tôi bị cuốn đi theo những quỹ đạo riêng, rồi mỗi lúc một xa. Về nhà, tôi lại tiếp tục làm những gì đã làm mấy hôm trước: ngủ, lêu lổng, chơi bóng bàn… Lúc đó suy nghĩ thật nông cạn, cái kiểu “đã hỏng thì mặc kệ” quả thực buồn cười. May thay, cha mẹ tôi chẳng hề bỏ cuộc, dù tôi có khiến họ thất vọng hết lần này đến lần khác.
Trước ngày thi, mẹ vẫn thường treo trên môi câu: “Đỗ thì học, không đỗ thì thôi.” Mãi đến khi kết quả hiện ra, bà lại từ ái bảo: “Không đỗ cũng phải đi học!” Tổ tiên mấy đời làm nông, chẳng có quan hệ, chẳng người quen, thiếu cả vốn liếng. Xưa nay làm ruộng trông trời, còn phải đi nộp thuế. Trong nhà có việc cần xã hội giúp đỡ, thì phải mang thuốc lá, rượu ngon đến nhờ. Mấy thứ như trợ cấp giống cây trồng, cứu trợ hạn hán lũ lụt cũng chẳng được bao nhiêu. Nguyên do chẳng cần phải nói nhiều!
Đạo của trời là bớt chỗ thừa mà bù cho chỗ thiếu; đạo của người thì chẳng thế, lại bớt chỗ thiếu mà dâng cho chỗ thừa…
Bao câu chuyện ấy khiến phần lớn gia đình nông thôn phải dốc hết sức cho con cái ăn học, dù có bán nhà bán cửa cũng chẳng từ. Nghèo đã từng khiến người ta sợ hãi, thứ vô hình ở phía trên như ngọn núi đè xuống khiến người ta không thể sống nổi! Thế nên, chỉ có thể một mất một còn, liều một phen. Nhưng chẳng phải ai cũng thành công. Rủi ro là cực lớn. Mặt hướng lên bùn đất, lưng phơi với trời; dùng cả một đời nếp nhăn, tóc bạc, bệnh tật để mà nuôi một, hai hoặc ba con người. Đấy là thứ tình cảm đặc biệt của cha mẹ Trung Hoa, đã như thế cả mấy nghìn năm rồi.
Vài hôm sau, điện thoại của cha tôi đổ chuông, một hồi lâu cha mới bắt máy. Cuộc gọi từ tỉnh ngoài, giọng người phụ nữ ở đầu dây. Vừa bắt liền kể rõ tình cảnh của tôi, rồi nói bên cô ấy có thể học cấp ba, tham dự thi đại học… Mấy lời đó lập tức khơi dậy sự chú ý của cha tôi. Tối hôm ấy, cha cầm điện thoại nói chuyện đến gần hai ba tiếng đồng hồ. Cô tuyển sinh đầu dây sợ cha tôi không tin, còn gửi cả định vị, địa chỉ trường; mời cha con tôi đến tham quan, khảo sát. Không ưng lúc nào cũng có thể về. Cô ấy lấy rất nhiều cựu học sinh, bằng cấp ra làm bằng chứng, cốt để chứng minh những lời cô nói là thật. Rằng đó đúng là thiên đường dành cho những kẻ trượt cấp, giúp học sinh ở đây mang theo ước mơ và niềm tin mà cất cánh trở lại. Ban đầu tôi còn nghi hoặc, sách chưa đọc được bao nhiêu, nhưng lời đồn nhảm và chuyện lừa đảo thì nghe nhiều rồi. Biết bao người nghe lời đến trường, tiền mất tật mang, chẳng được gì, cuối cùng như xách giỏ trúc đi múc nước, công cốc mà thôi. Phí ba năm thanh xuân, bốn, năm vạn đồng tiền! Cha mẹ tôi bàn bạc, quyết định dẫn tôi đến tận nơi xem tình hình thế nào. Dù không ổn thì cũng coi như dắt tôi đi chơi một bận, cho khuây khỏa. Từ hôm biết điểm thi đến giờ, tâm trạng tôi tồi tệ vô cùng, lời nói và hành động đều thấm đượm sự chán nản, tuyệt vọng. Mất hết mọi khát khao đối với cuộc sống, mọi thứ trước mắt chỉ toàn một màu đen. Tôi đã rơi xuống vực thẳm, vậy thì cứ để tôi chìm nghỉm ở đó! Tôi chẳng muốn chiến đấu thêm nữa, lại một lần nữa thất bại mà quay về.
Trốn tránh trở thành lối thoát duy nhất.
Tôi không muốn quy phục số phận, nhưng chẳng còn cách nào! Buông trôi theo dòng nước chẳng phải cũng là một cách cứu rỗi sao! Tôi giữ nguyên những suy nghĩ chân thật nhất của mình, rồi lên xe khách đến một bầu trời xa lạ.
Bảng tin của thị trấn dán đầy thông tin những đứa trúng tuyển cấp ba trong huyện. Chúng dùng mọi cách để phủ kín tên những kẻ may mắn ở khắp các xó xỉnh. Như thể để phô trương trước mặt bọn thi rớt, vẻ mặt kiêu căng, hống hách.
Một người bạn cùng lớp tên Vương Tử Phong thì có tên trên bảng vàng ấy. Cậu ta biết hoàn cảnh của tôi, liền gọi điện rủ tôi đến nhà chơi. Từ thị trấn Sa Đường đến nhà cậu ấy cũng mất chừng một tiếng đồng hồ, đạp xe chắc cũng chẳng hơn kém. Tôi chẳng có việc gì làm, tự nhiên chẳng có lý do gì để từ chối. Nói với cha một tiếng, ngoảnh đi đã thấy bóng người khuất xa; làn bụi vương sau chiếc xe đạp lờ mờ hiện ra. Cha tôi ngoái ra nhìn, bảo: “Suốt ngày lông bông, chẳng oán được ai!” Mẹ tôi liếc ông, thản nhiên bảo: “Kệ con, trong lòng nó cũng chẳng dễ chịu gì đâu.” Đỗ hay hỏng thì ai dễ chịu? Sự việc đã đến nước này, nói nhiều có thay đổi được gì đâu, chỉ làm cái buồn thêm mà thôi!
Ánh nắng rọi trên da thấy nhức nhối, may sao lúc đi toàn đường xuống dốc, chẳng cần đạp cũng có thể lướt. Những cơn gió thổi qua biến thành hơi nóng, trời đất như cái lò lửa thiêu đốt vạn vật. Vương Tử Phong cao một mét bảy, thích câu cá. Cậu ta là học sinh chuyển đến từ năm cuối cấp hai, tình cờ ngồi cùng bàn với tôi. Lúc mới đến, các thầy cô bộ môn đều quý mến cậu ấy; sau vì một chuyện nhỏ, cậu ấy lang thang bên ngoài một thời gian, sắp đến kỳ thi mới quay về. Nhưng tất cả chẳng hề ảnh hưởng đến kết quả thi của cậu ta.
Có kẻ vô duyên cớ mang ánh hào quang rực rỡ, có kẻ cố gắng nửa đời vẫn chỉ là mờ nhạt vô danh. Lẽ ra tôi đã chẳng có nhiều thất vọng đến thế, bởi để thất vọng cũng cần có tư cách. Vì hiện thực mịt mờ, vì tương lai sầu muộn, nên mới ở vào cái thời điểm này mà than vãn, lạc lõng! Người ngoài bảo không đỗ thì chẳng sao, xã hội bây giờ cám dỗ vật chất đầy mình, phát triển kinh tế như tuấn mã đang phi nước đại; ra thành phố lớn làm vài năm, chẳng lo cơm ăn áo mặc. Cuộc đời đâu chỉ có mỗi con đường học hành, ngàn quân vạn ngựa chen qua cửa ải; sao không đi bằng đường bằng phẳng mà tiến? Biết đâu đúng, biết đâu sai. Chẳng ai có thể thực sự phân định đúng sai.
Người nông thôn có nghĩ đến mấy điều ấy không? Câu trả lời là phủ định. Trừ trường hợp vạn bất đắc dĩ, họ mất trời, mất đất, mất cả niềm tin, không còn lối nào để đi, thì chỉ còn cách học hành, con đường duy nhất có thể cho những kẻ tuyệt vọng nhìn thấy tia hy vọng!
Bánh xe quay vun vút, vượt qua từng khúc cua núi; tôi đến điểm hẹn cậu ấy đưa ra. Từ bờ sông, cậu ấy bước lên đường, bảo tôi dựng xe sang một bên khóa lại rồi xuống câu cá. Hôm nay trời hơi nóng, mặt sông đục ngầu và thoang thoảng mùi khó chịu! Cậu ấy đưa cho tôi một cần câu, bảo: “Thử câu xem! Lúc tớ ở nhà thường ra đây câu.” Tôi gật đầu ra vẻ đồng tình, hồi đi học cậu ấy có nhắc đến. Tôi là dân trên núi, làm gì có sông ngòi, có cũng chẳng tìm thấy tôm cá. Câu cá chẳng hứng thú lắm!
Nhưng vì lịch sự, tôi ngồi cạnh học làm theo. Tôi thắc mắc hỏi: “Nước đục thế này, cá trong đây ăn được hả cậu?” Vương Tử Phong nhìn tôi đầy ngạc nhiên: “Sao lại không? Phía trên chẳng có nhà máy nào cả!” Tôi miễn cưỡng chấp nhận lời cậu ấy. Câu được chừng một tiếng, chẳng thu được gì. Cậu ấy ngước lên nhìn mặt trời, bảo: “Đi về nào.” Thu dọn đồ câu, tôi dắt xe đạp. Chúng tôi gửi xe ở một nhà bên đường, nhà bác ba của cậu ấy.
Đường về nhà cậu ấy còn phải men theo một lối núi ngoằn ngoèo gập ghềnh. Từ chỗ bắt đầu là toàn đường lên dốc, lối đi hoang vắng, hai bên cỏ dại mọc um tùm, chậm một hai năm nữa, lối này chắc chắn sẽ bị cây cỏ nhấn chìm. Xuyên qua khu rừng, như lạc vào một thế giới khác; phóng tầm mắt nhìn xa, toàn những bụi cỏ cao đến ngang người, lúa ngoài đồng bị vây quanh bí bách. Trên quả đồi chỉ lác đác bảy nóc nhà, mái rêu tường cũ, bốn bề gió lùa.
Theo lời cậu ấy kể, cả quả đồi chỉ còn mấy hộ như đã thấy. Trước kia ai cũng làm ruộng; những năm được mùa thì rủ nhau ba năm bảy người đi làm thuê ngoài duyên hải, đi rồi chẳng biết ngày về. Trong nhà chỉ để lại hai ông bà với đám trẻ nhỏ. Chẳng còn ai làm ruộng, đường lối tất nhiên bỏ hoang. Mấy thứ đáng tiền trong núi cũng bị đào bới bán từ năm xửa năm xưa rồi. Thì ra cái núi bây giờ như trái núi rỗng! Đi bộ nửa tiếng đến nhà cậu ấy, nghỉ một lát. Ông cậu ấy bảo cậu ấy đi tìm con trâu, vì người ở đây thưa thớt, chẳng sợ trâu phá hoại mùa màng. Trâu thả để chạy rông khắp núi, đợi đến chập tối mới đi tìm cũng chưa muộn.
Tôi cùng cậu ấy lên núi dạo một vòng, bảo là đi tìm trâu, nhưng thực ra trước hết là ra vườn mận ăn cho no nê rồi mới đi tìm. Tôi cũng là đứa trẻ nông thôn, nhưng rất ít khi đi chăn trâu. Lên núi chơi rông thì nhiều. Nhìn cảnh tiêu điều tàn tạ khắp nơi, cây cối bụi um tùm nuốt chửng tất cả. Chợt nghĩ đến cảnh người ở đây thuở nào. Bây giờ thì muộn rồi. Người đã kéo ra phố, ai còn quản đến nông thôn.
Giữa đường tìm trâu, cậu ấy bảo: “Tớ lớn lên ở đây, cũng biết thế giới bên ngoài. Trẻ con nông thôn, ngoài học hành ra chẳng có lối thoát nào tốt hơn cả. Cậu...” Cậu ấy hạ giọng, “trượt cấp rồi, tớ cũng có thể phần nào cảm nhận được sự hụt hẫng của cậu. Với tư cách là bạn cùng bàn, tớ muốn nói với cậu rằng: học tập chưa chắc thay đổi được số phận, nhưng không học thì tuyệt đối khó thay đổi số phận. Trong sách vở có nhắc đến nhiều tấm gương vượt khó vươn lên, nhưng thực ra đa phần là bịp cả. Làm gì có lắm người thành công khi bỏ học thế? Họ hoặc có hậu thuẫn, hoặc có quan hệ, hoặc có điều kiện khác. Còn tớ với cậu, có gì làm chỗ dựa đâu.” Tôi cúi đầu nhíu mày hỏi: “Số phận, thực sự có thể thay đổi được sao?” Vương Tử Phong sững người, chắc cậu ấy cũng chẳng có câu trả lời rõ ràng. Cậu ấy tiện tay bứt một chiếc lá, trầm tư đáp: “Chẳng biết nữa. Nhưng ít nhất thì có thể thay đổi cái cảnh hiện tại.” Tôi chăm chú nhìn cậu ấy, “Cảnh hiện tại ư.”
Cậu ấy quay đầu nhìn khung cảnh xung quanh, “Người đi nhà trống, xó xỉnh nghèo nàn, muông thú cũng chẳng còn. Tớ nghĩ thế đấy.” Tôi dõi theo ánh mắt cậu ấy ngắm nhìn quang cảnh suy tàn, lòng buồn vô hạn. Số phận mình không nên như thế này! Lời cậu ấy đúng sai tạm gác sang một bên, nhưng học hành ít nhất có thể thay đổi cái cảnh trước mắt.
Trời về chiều, hoàng hôn sắp buông. Chân trời còn vương chút tàn nắng ửng hồng. Bụi cỏ xen nhau lô xô. Một vài làn khói bếp lững lờ bay lên, nhòe đi huyền hoặc như một giấc mộng xa xôi, hư ảo! Khi tia sáng cuối cùng tắt hẳn, ngoài đồng sâu, bờ ruộng…